Eksport po nowemu
W myśl art. 2 pkt 8 ustawy o VAT, eksportem towarów jest potwierdzony przez urząd celny wyjścia wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1-4, jeżeli wywóz dokonywany jest przez dostawcę lub w jego imieniu (eksport bezpośredni), lub gdy wywóz dokonywany jest przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium Polski lub w jego imieniu (eksport pośredni). Zatem także w sytuacji gdy nabywca, będący podmiotem z terytorium innego kraju nabędzie towar w Polsce i wywiezie go poza terytorium Unii, należy zakwalifikować tę czynność jako eksport towarów. Czynności określone w art. 7 ust. 1 pkt 1-4, o których mowa powyżej to odpłatna dostawa towarów i czynności z nią zrównane.Tak sformułowana zasada oznacza, że w sytuacji gdy następuje wywóz towarów przez polskiego podatnika do kraju trzeciego (poza terytorium Wspólnoty), lecz wywóz ten nie jest spowodowany żadną z okoliczności wymienionych powyżej, wówczas nie mamy do czynienia z eksportem towarów.
Stawki VAT w wysokości 0% w eksporcie towarów
Zasadniczo w eksporcie towarów stawka podatku wynosi 0%, przy uwzględnieniu określonych poniżej warunków. Przesłanki konieczne do zastosowania obniżonej stawki VAT wpływają również na moment wykazania eksportu w deklaracji podatkowej. Nie należy go identyfikować z momentem powstania obowiązku podatkowego, który - w myśl art. 19 ust. 6 ustawy - powstaje z chwilą potwierdzenia wywozu towaru poza terytorium Wspólnoty przez urząd celny wyjścia.Warunkiem dla zastosowania stawki 0% w przypadku eksportu bezpośredniego jest posiadanie przez podatnika, przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc, dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty (art. 41 ust. 6 ustawy). Jeżeli podatnik nie posiada tego potwierdzenia, może wykazać sprzedaż eksportową w rozliczeniu za miesiąc następny, pod warunkiem posiadania dokumentu potwierdzającego wywóz towaru przed złożeniem deklaracji za ten drugi miesiąc. W razie gdyby podatnik nie otrzymał tego dokumentu również w tym drugim terminie, zastosowanie mają stawki krajowe.
W przypadku eksportu pośredniego (czyli gdy wywóz towarów dokonywany jest przez nabywcę mającego siedzibę poza terytorium Polski, lub w jego imieniu) również ma zastosowanie stawka 0%, jeżeli tylko podatnik dokonujący dostawy (polski sprzedawca) przed złożeniem deklaracji za miesiąc, w którym dokonał dostawy, posiadać będzie kopię dokumentu, w którym urząd celny potwierdził wywóz tych towarów. Z kopii tego dokumentu wynikać musi tożsamość towaru będącego przedmiotem dostawy i wywozu.
Jeżeli przed dniem złożenia deklaracji podatkowej za dany miesiąc, polski podatnik (dostawca) nie otrzyma kopii dokumentu potwierdzającego wywóz towarów przez nabywcę poza granice Wspólnoty - zastosuje krajową stawkę podatku. Otrzymanie kopii dokumentu potwierdzającego wywóz w terminie późniejszym uprawniać będzie podatnika do skorygowania rozliczenia za miesiąc, w którym wykazał sprzedaż według stawki krajowej.
W przypadku braku dokumentów potwierdzających eksport towarów przed dniem złożenia deklaracji za dany miesiąc rozliczeniowy i konieczności stosowania stawki właściwej dla sprzedaży krajowej, zdaniem redakcji podatek należny należy obliczać metodą "w stu", a więc przyjmując, iż podatek jest już zawarty w żądanej cenie. Wynika to z treści przepisu art. 29 ust. 1 ustawy, który stanowi, iż obrotem (a zarazem podstawą opodatkowania) jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę podatku należnego. Warto jednak wskazać, iż w literaturze przedmiotu spotkać się można również ze stanowiskiem przeciwnym, tzn. że cała kwota należna powinna stanowić podstawę opodatkowania w podobnych sytuacjach.
Urząd celny a wywóz towarów poza granice Wspólnoty
Urzędem celnym wyjścia może być zarówno urząd graniczny, jak i wewnętrzny urząd celny. Zależy to od procedury, jaką objęty jest towar.Potwierdzenia eksportu na potrzeby VAT na karcie 3. dokumentu SAD pieczęcią z czerwonym napisem "EXPORT" powinien dokonać:
- urząd celny właściwy dla miejsca, w którym towary przejmowane są w ramach jednej
umowy przewozu (najczęściej wewnętrzny urząd nadawczy) - w przypadku
gdy wysyłka towarów poza granice Wspólnoty następuje koleją, drogą pocztową,
lotniczą lub morską, - ostatni urząd celny przed opuszczeniem przez towary obszaru celnego Wspólnoty
(najczęściej graniczny urząd celny) przy transporcie drogowym, przy niestosowaniu
procedury tranzytu, jeżeli towar zgłoszony jest do procedury tranzytu - urząd celny, w którym nastąpiło zgłoszenie towaru do tej procedury (najczęściej wewnętrzny urząd celny właściwy dla siedziby eksportera), - urząd celny, w którym towar został zgłoszony do procedury wywozu w przypadku towarów akcyzowych wywożonych poza terytorium Wspólnoty w procedurze zawieszenia akcyzy przy zastosowaniu administracyjnego dokumentu towarzyszącego. Jeżeli zatem polski podmiot zgłosi towar do procedury tranzytu w polskim wewnętrznym urzędzie celnym - będzie to dia danej dostawy urząd celny wyjścia i potwierdzenie z tego urzędu będzie wystarczające dla uznania, że mamy do czynienia z eksportem towarów.
Moment powstania obowiązku podatkowego w eksporcie
Obowiązek podatkowy w eksporcie towarów powstaje z chwilą potwierdzenia przez urząd celny wyjścia wywozu towaru poza terytorium Wspólnoty, o czym stanowi art. 19 ust. 6 ustawy o VAT.Obowiązek podatkowy powstanie także wtedy, gdy polski eksporter otrzyma od kontrahenta zaliczkę na poczet przyszłej sprzedaży w wysokości, co najmniej 50% ceny. Ważne jest przy tym, że:
- wywóz towarów, na poczet których otrzymano zaliczkę, musi zostać dokonany w ciągu
sześciu miesięcy od dnia otrzymania zaliczki, a ponadto, - eksporter musi przedstawić w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe kwoty
zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy (tj. nadwyżki podatku
naliczonego nad należnym podlegającej zwrotowi na konto bankowe podatnika
ze względu na wykazanie sprzedaży opodatkowanej według stawek niższych
niż podstawowa).
Zaliczki w takim przypadku nie będą w ogóle objęte obowiązkiem podatkowym. Dopiero eksport towarów (ich wywóz za granicę w wykonaniu czynności określonych w art. 7), spowoduje powstanie obowiązku podatkowego, czyli w praktyce prawo do wykazania sprzedaży opodatkowanej według stawki 0%.
Jest to konsekwencją tego, że opodatkowanie zaliczek w eksporcie jest rodzajem przywileju, którego realizacja ograniczona jest ustawowymi warunkami - podatnik może lecz nie musi korzystać z tego przywileju. Nie powoduje to jednak powstania obowiązku podatkowego na warunkach dotyczących zaliczek.
Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U Nr.54 poz. 535 z póź zm)
Źródło:
