19 listopada 2013 w portalu Bankier.pl odbył się czat inwestycyjny z przedstawicielami spółki Redan. W trwającej ponad dwie godziny dyskusji zarząd odpowiedział na ponad 20 pytań dotyczących m.in. różnych obszarów działalności spółki, restrukturyzacji i emisji akcji. Poniżej prezentujemy zapis tej rozmowy.
 |
 |
| Bogusz Kruszyński, Wiceprezes Zarządu Redan SA | Radosław Wiśniewski, Prezes Zarządu Redan SA |
~Andrzej: Czy ostatnie wyhamowanie dynamiki sprzedaży w e-commerce oznacza, że rynek został już nasycony. Jakie są Wasze oczekiwania co do dynamiki w 2014 i latach następnych?
Bogusz Kruszyński: Faktycznie w ostatnim miesiącu dynamika wzrostu w e-commerce była niższa. Jednak wynika on w znacznym stopniu także z opóźnień w dostawach towarów jesiennych, które u nas miały miejsce. Z drugiej strony rynek jest na pewno coraz bardziej nasycony, a nasz udział dość duży. Jednak zakładamy, że nasze obroty będą cały czas rosły, choć wolniej niż w tym czy ubiegłym roku. To dotyczy rynku polskiego, gdyż kolejne kraje dadzą impuls do przyspieszonego wzrostu. szczególnie duże nadzieje wiążemy z rynkiem rosyjskim - sklep www wystartuje tam na początku 2014 r.
~wiki: czy jest szansa na dywidende chociaz symboliczna za 2013?
Bogusz Kruszyński: Nie planujemy wypłaty dywidendy za 2013 r. zarząd będzie rekomendował akcjonariuszom, aby wszystkie środki inwestować w rozwój Grupy
~Andrzej: Czy ograniczenie kosztów jest zjawiskiem trwałym czy wynikiem sytuacji kryzysowej w spółce? Czego można oczekiwać w 2014 roku i latach następnych?
Bogusz Kruszyński: Celem naszych działań na 2013 r. było przywrócenie rentowności biznesu. Jedną z dróg było ograniczenie kosztów. To zrealizowaliśmy z sukcesami. W kolejnych latach - wraz z rozwojem działalności - poziom kosztów będzie stopniowo rósł.
~Andrzej: Nie trzymając Państwa za słowo, czy 2-3% rentowność netto już w 2014 roku jest realistyczna? Jaka rentowność docelowo jest możliwa do osiągnięcia i kiedy to może nastąpić?
Bogusz Kruszyński: Naszym celem (proszę nie mylić tego z prognozą :)) na 2014 r. jest uzyskanie takich wyników, aby na ich podstawie było możliwe zakończenie umowy restrukturyzacyjnej - czyli de facto refinansowanie całego zadłużenia finansowego. Wartość tego zadłużenia będzie przekraczać 50 mln zł. Zatem, aby zrealizować refinansowanie EBITDA za 2014 r. musi być 3x a najlepiej 2x mniejsza, czyli powinna być w przedziale między 17 a 25 mln zł. na poziomie wyniku netto oznacza to ok. 6-12 mln zł. wyższy z tych progów mieści się we wskazanym przez Pana przedziale. Tak ustawiony cel uważamy za realny. Tym bardziej, że sama sieć TextilMarket powinna notować rentowność przekraczającą 4%.
~Gordon Gekko: Czy uruchomili Państwo platformę e-commerce na rynku rosyjskim ? Czy planują Państwo ekspansję na inne rynku z e-commerce ? Kiedy ?
Bogusz Kruszyński: jesteśmy w trakcie przygotowań do uruchomienia platformy e-commerce'owej w Rosji. Powinno to nastąpić na początku 2014 r. W tej chwili nasze własne sklepy www działają w Polsce i na Ukrainie - "nasze" oznacza, że są to monobrandowe sklepy prowadzone przez nas z naszą obsługą logistyczną. Taki sam model wdrożymy w Rosji. Oprócz tego - za pośrednictwem zewnętrznych internetowych sklepów multibrandowych (sprzedających także inne marki poza naszymi) - jesteśmy także w Bułgarii, Grecji, w krajach nadbałtyckich. Tą formę współpracy będziemy rozszerzać stopniowo o nowe kraje.
~wizjoner: w pazdzierniku ruszyliscie ze sprzedaza e-commerce na ukrainie jak to sie rozwija?
Bogusz Kruszyński: sklep www uruchomiliśmy w 2010 r. w październiku tego roku wdrożyliśmy zupełnie nową platformę na której prowadzimy sprzedaż. Rynek ten rozwija się bardzo dobrze i ma duży potencjał wzrostu na kolejne lata.
~wiktor.dobrowolski: Dlaczego nie podjęli Państwo walki (ewentualnie dlaczego podjęta walka okazała się nieskuteczna) o sklepy własne? Skoro sklepy franczyzowe mogą być rentowne, z czego wynika brak rentowności sklepów własnych?
Bogusz Kruszyński: proszę mi wierzyć nie podjęliśmy decyzji o zamknięciu choćby jednego sklepu bez walki. Jednakże każda walka kiedyś się kończy. dla nas kluczowe było wyeliminowanie tych sklepów na których ponosiliśmy straty, które decydowały o braku rentowności całej części modowej. To co decyduje o rentowności sklepów franczyzowych a braku rentowności sklepów własnych, to jest poziom kosztów ich utrzymania. sklepy własne zlokalizowane głównie w drogich centrach handlowych i pracujące po 12h przez 7 dni w tygodniu po prostu generują większe koszty. Oczywiście praprzyczyna tkwi w poziomie sprzedaży, który do tej pory był w sklepach relatywnie niski. Prowadzimy intensywne prace, aby to zmienić. Dotyczy to głównie zmian w ofercie produktowej.
~wiktor.dobrowolski: Zapewniają Państwo, że są dobrze rozpoznawalni i mają grono wiernych klientów, ale czy to grono nie maleje, nie odpływa do bezpośredniej konkurencji (zamykają Państwo sporo nierentownych sklepów własnych, tworząc wrażenie zanikania)?
Bogusz Kruszyński: Ważne są konkretne liczby. Faktycznie w tym roku zamknęliśmy nieco ponad 20 sklepów własnych. otworzyliśmy jednak 24 sklepy franczyzowe - to oczywiście dane dla Polski, gdyż otwieraliśmy także sklepy zagranicą. Na pewno nieco przesuwa się struktura naszej sieci, ale nie można mówić o "zanikaniu".
~wiktor.dobrowolski: Jakie mają Państwo plany w odniesieniu do rynku modowego i segmentu dyskontowego (oba rynki wymagają wsparcia marketingowego)? Jak chcą Państwo sfinansować te potrzeby? Jak będą Państwo rozkładać siły marketingowe (finansujące) pomiędzy oba rynki? Czym chcą się Państwo wyróżnić na tle konkurencji (inwestowanie w e-commerce wydaje się być naturalnym i nieuniknionym kierunkiem rozwoju całej branży)?
Bogusz Kruszyński: W części dyskontowej (sieć TextilMarket) prowadzimy sprawdzone działania promocyjne polegające na: (i) komunikacji nadchodzących promocji w sklepach - ponad połowa klientek odwiedza nasze sklepy raz na 2 tygodnie lub częściej i (ii) w formie dystrybucji gazetek promocyjnych w okolicach sklepów. To są sprawdzone działania przynoszące konkretne efekty. W części modowej skupiamy sie także na działaniach in-store - na poziomie analogicznym jak nasza konkurencja. W niewielkim stopniu korzystamy z ATL - przy naszych budżetach nie mamy realnie dużych szans na skuteczne przebicie się w tych kanałach. Jesteśmy za to aktywni na portalach społecznościowych. Aktywnie inwestujemy we wsparcie sklepów internetowych.
~wiktor.dobrowolski: Jak, z perspektywy czasu, definiują Państwo przyczyny zapaści w 2012 roku? Jak przebiega restrukturyzacja i jakie daje efekty (ocena bieżących wyników)? Jak zamkną Państwo rok bieżący i co dalej (kierunki rozwoju)?
Bogusz Kruszyński: W 2011 r. podjęliśmy decyzje o otwarciach sklepów - zarówno w części modowej jak i dyskontowej - które osiągały rentowność przy założeniu, że wzrośnie nam poziom sprzedaży. Była to agresywna strategia nastawiona na szybki rozwój. Niestety wzrost sprzedaży nie nastąpił. To spowodowało, że mieliśmy nierentowne sklepy i nie sprzedany towar. Musieliśmy w związku z tym podjąć działania naprawcze. w 2013 r. renegocjowaliśmy koszty, głównie utrzymania sklepów, zmniejszyliśmy zatrudnienie, zamknęliśmy większość nierentownych sklepów, wyprzedaliśmy dużą część starych towarów. Podpisaliśmy porozumienie z finansującymi nas instytucjami finansowymi zapewniającą nam bieżące finansowanie, ale także harmonogram spłaty zobowiązań w ciągu 5,5 rok. Efekty restrukturyzacji widać w naszych wynikach, które są dużo lepsze niż rok temu. Łatwiej było wprowadzić zmiany w sieci TextilMarket i tam przyniosły one szybko bardzo dobre wyniki. W części modowej zmiana oferty produktowej trwa dużo dłużej. Jesteśmy w jej trakcie. To powinno znacząco poprawić wyniki tego segmentu w 2014 r.
~leon1. Kiedy Redan zacznie przynosić przynajmniej 2-3mln zysku kwartalnie tak aby w raporcie półrocznym się pochwalić wynikami - bo przecież jest sporo ?
2.Czy takie problemy z czasowym dostarczeniem towaru będą miały jeszcze miejsce i jaki to miało wpływ procentowo na 3Q.
3. Czy zarząd tak dobrze rokuje na 2014 to dlaczego kurs spada tak drastycznie ,może pora aby dać przykład akcjonariuszom i dokupić akcji panie prezesie ?
4.Konkurencja nie śpi dobrze się rozwija ,może warto brać przykład z Monnari czy LPP , ich sposobu zarządzania i restrukturyzacji bp jak widzimy wszyscy przynosi ona efekty widoczne w raportach finansowych.
5. Jak wyjaśnić publikację raportu,który zawierał błędy - jak do tego mogło dojść ,odbiło się to także na kursie akcji jak widać.
Bogusz Kruszyński: ad.1.
Pracujemy, aby wyniki Redanu były jak najlepsze.
W 2014 r. powinniśmy uzyskać pierwszy "nie symboliczny" zysk.
Natomiast z sezonowości biznesu wynika, że nie będzie to po równo w każdym kwartale
ad. 2.
oczywiście zrobimy wszystko, aby opóźnień w dostawach towarów w kolejnych okresach w przyszłości nie było. Nie zawsze wszystko od nas zależy. W okresie produkcji kolekcji jesienno-zimowej, czyli w I połowie br. prowadziliśmy negocjacje z finansującymi nas instytucjami finansowymi. Niestety status spółki publicznej powoduje, że musieliśmy o tym publicznie informować. Komunikaty te docierały nie tylko do inwestorów ale także do dostawców, co czasami powodowało, że opóźniali oni po prostu produkcję lub wysyłki towarów do czasu wyjaśnienia sytuacji lub żądali innych form płatności na co nie mogliśmy przystać.
Teraz sytuacja jest wyjaśniona i problemy tego rodzaju nie powinny się powtarzać w przyszłości.
Na poziomie przychodów braki w zatowarowaniu w październiku mogły spowodować spadek poziomu obrotów o co najmniej 20%.
Ad. 3.
Pani Wiśniewska na początku września objęła akcje nowej emisji serii T Redanu. Wcześniej obejmowała obligacje emitowane przez Redan.
Państwo Wiśniewscy posiadają razem - wraz z powyższą emisją akcji, która nie jest jeszcze zarejestrowana - praktycznie maksymalny pakiet akcji nie wymagający ogłoszenia wezwania na wszystkie inne pozostałe akcje.
Myślę, że są to namacalne oznaki bardzo dużej wiary w przyszłość.
Ad. 5.
błąd w raporcie był nieznaczny - dane w całości były podane prawidłowo, a jedynie w podsumowaniu nastąpiło przesunięcie. podane kwoty nie zmieniały odbioru całości raportu.
Błąd został przez nas we własnym zakresie zauważony i natychmiast skorygowany
~Maciek: W związku z informacją o tym, że Auschan odda Redanowi 1 mln zł (https://www.bankier.pl/wiadomosc/Auchan-odda-Redanowi-prawie-1-mln-zl-niedozwolonych-premii-2984141.html) chciałbym zapytać:
1) Czy ten 1 mln zł był zaksięgowany w 3Q 2013? Czy będzie dopiero w wynikach za 4Q, a może jeszcze później?
2) Czy są szanse na podobne wyroki w przyszłości i co za tym idzie pieniądze dla spółki
Bogusz Kruszyński: to był wyrok sądu kasacyjnego. wcześniej były wyroki sądów niższych instancji i na ich podstawie Auchan zapłacił te środki wcześniej - tą kwotę w 2012 r. w momencie zapłaty była ona ujęta w przychodach. w 2013 r. w II kwartale była z podobnego tytułu ujęta kwota 0,6m zł w przychodach. innych tego typu spraw już nie będzie
~Inwestor87: Dzień Dobry,
Fajnie, że zarząd organizuje takie czaty. A teraz pytania:
1. Jak wygląda sytuacja w kanale ecommerce? Zapowiadano nową platformę i stronę internetową oraz integrację sklepów fizycznych z e-commerce. Kiedy będą efekty?
2. Jak ocenia Pan perspektywy na Polskim rynku i konkurencję?
3. Ile docelowo chcieliby Państwo w wynikach mieć udziału przychodów z rynków zagranicznych?
Bogusz Kruszyński: cieszę się, że podoba się Panu/Pani sama idea czatów.
ad. 1. nowa platforma e-commerce'owa w Polsce została uruchomiona w lipcu, a w październiku na Ukrainie. na początku 2014 r. uruchomimy ją takze w Rosji. Niewątpliwie daje ona dużo lepsze możliwości sterowania sprzedażą i wpływa na jej wzrost. to już widać.
Integracja ze sklepami w "realu" nastąpi najprawdopodobniej w 2014 r.
Ad. 2. Polski rynek odzieżowy stopniowo rośnie, choć nie bardzo szybko. Konkurencja nasila się. Widać, że najwięksi gracze powiększają udziały w rynku. Pytaniem jest do jakiego poziomu mogą dojść największe marki? gdzie zaczyna się moment, gdy klientki zaczną spotykać się w takich samych ubraniach i nie będą z tego zadowolone. Na Zachodzie Europy jest bardzo dużo - tysiące - marek odzieżowych. Zobaczymy czy podobnie będzie w Polsce.
As. 3. "Docelowo" nie określa kiedy. obecnie udział sprzedaży zagranicznej w przychodach segmentu modowego (na razie tylko on sprzedaje w innych krajach) to ok. 30%. Działalność zagraniczna rośnie szybciej niż w Polsce. W ciągu najbliższych kilku lat udział ten powinien zbliżyć się do 50%
~Akcjonariusz: Rynek zareagował na publikację wyników spadkami ceny akcji. Czy zgadza się Pan z taką reakcją? Czy obecna wycena akcji jest zbyt optymistyczna względem prezentowanych wyników?
Bogusz Kruszyński: krótkoterminowe reakcje rynku zazwyczaj nie odzwierciedlają analizy fundamentalnej lecz wahania nastrojów. Uważam, że obecny kurs akcji w dużej części nie odzwierciedla jeszcze wyników 2013 r., a na pewno wycena nie zawiera perspektyw znacznej ich poprawy w 2014 r.
~Adrian: Czy firma zamierza konkurowac nowymi produktami z takimi producentami jak Vistula czy Lpp. Dlaczego nie macie w swojej kolekcji garniturow?. Lodz to dawne zaglebie dla przemyslu wlokienniczego, czy macie pomysl na dalszy rozwoj marek ,poszerzenie asortymentu? Czy w przyszlosci firma zamierza w dzielic sie zyskami z akcjonariuszami? Dalczego spolka do tej pory nie wyplacala dywidendy?
Bogusz Kruszyński: W ofercie marki Top Secret znajdują się garnitury - serdecznie zapraszam do sklepów, w tym także do sklepu www. cały czas analizujemy skład naszej oferty asortymentowej biorąc pod uwagę: (i) potrzeby naszych klientów docelowych, (ii) wyniki sprzedaży oraz (iii) nowe trendy w modzie. Na tej podstawie prowadzamy jedne asortymenty, do oferty a usuwamy inne. Natomiast na dzień dzisiejszy nie planujemy wprowadzenia nowej marki - możemy jeszcze bardzo znacznie poprawić wyniki już posiadanych. Na obecnym etapie rozwoju Redan zarząd stoi na stanowisku, że wypracowywane nadwyżki należy inwestować w dalszy rozwój.
wiktor.dobrowolski: Co przemawia za nieinwestowaniem w kreację nowej marki? Czy skoro poziom sprzedaży do tej pory był w Państwa sklepach relatywnie niski, natomiast w sklepach konkurencji (konkurenta) relatywnie wysoki, nie należy wykonać pracy u podstaw, czyli zmiany filozofii marki oraz m.in. stylistyki produktu? Czy bez gruntownego remontu fundamentów, po okresowym boom na Wschodzie, marka nie spocznie na półce modowego antykwariatu?
Bogusz Kruszyński: oczywiście zawsze pociągająca jest myśl, aby - mając dzisiejsze doświadczenia - zrobić coś od podstaw. jednak - myśląc na szybko - to oznaczałoby porzucenie marki, która jest w gronie 10 najlepiej rozpoznawalnych marek odzieżowych w Polsce oraz wymagałoby znacznych środków finansowych na zrealizowanie takiego projektu. W tej chwili nie rozważamy takiego działania. Jesteśmy przekonani, że stopniowa ewolucja przyniesie lepsze rezultaty niż - zdecydowanie bardziej spektakularna, ale i ryzykowna - rewolucja
~Ja658: Czy zarząd uznaje osiągnięty wynik w 3 kwartale 2013 roku za sukces, porażkę czy może ma neutralne stanowisko?
Bogusz Kruszyński: Wynik 3 kwartału niewątpliwie uznajemy za sukces. Jest to potwierdzenie, że realizowane w br. działania przynoszą zamierzone efekty. Natomiast takie same wyniki po III kw 2014 r. będę uważał za porażkę - w przyszłym roku musi być progres.
~kamil: wyniki calkiem dobre jak sie zamknie caly rok? ciekawy jestem tez jak tam sie sprzedaje na ukrainie ?
Bogusz Kruszyński: Wynik po trzech kwartałach jest faktycznie dość dobry - porównując z 2012 r. W 4 kwartale - jak wynika z sezonowości naszej branży - zarobimy, co spowoduje, że cały rok zamkniemy na "+" Czynniki związane z zatowarowaniem mają wpływ na wszystkie rynki i kanały dystrybucji, więc październik także na Ukrainie nie był dobry. Ale co do zasady sprzedajemy tam istotnie więcej niż rok wcześniej.
Inwestor: Dzień Dobry,
Chciałbym się jeszcze zapytać, która pozycja w sprawozdaniu finansowym zdaniem zarządu najlepiej obrazuje finansową sytuację spółki - to znaczy, jako inwestor, na co głównie powinienem patrzeć, żeby ocenić pierwsze oznaki tego, że podjęta restrukturyzacja zaczyna przynosić skutki i zadłużenie finansowe przestaje być dla spółki zagrożeniem.
Pozdrawiam
Bogusz Kruszyński: to bardzo szerokie pytanie.
w przypadku spółki w restrukturyzacji najważniejsze w krótki okresie są przepływy gotówkowe, gdyż to nie zysk lecz gotówka powodują potencjalne problemy. Oczywiście zysk - po oczyszczeniu z pozycji niegotówkowych (różnego rodzaju rezerw i amortyzacji) jest istotnym elementem wpływającym na środki pieniężne. Ale co najmniej równie ważny jest kapitał obrotowy - w naszym przypadku zapasy i zobowiązania handlowe
w kolejnych okresach - większe znaczenie ma zysk i dynamika jego zmiany, choć o przepływach nie można zapominać.
~inwestor: Dzień Dobry,
Z zaciekawieniem obserwuję spółkę i jej postępy. Mimo wszystko w wynikach za trzeci kwartał wykazujecie ujemne przepływy pieniężne (- 3 mln) i ujemny wynik netto. Jakie są przyczyny takiego stanu rzeczy i kiedy możemy się spodziewać w końcu poprawy sytuacji spółki?
Pozdrawiam
Bogusz Kruszyński: W mojej ocenie sytuacja Grupy Redan w 2013 r. uległa znacznej poprawie wobec 2012 r. Co prawda mamy mniej gotówki, ale także mniejsze zobowiązania i dużo lepsze perspektywy, że będziemy zarabiać i generować dodatnie przepływy w kolejnych okresach. Faktycznie w ciągu 9 m-cy mamy zarówno ujemy CF jak i zysk netto. Zysk - minimalnie, w zasadzie na poziomie progu rentowności, co biorąc pod uwagę, że w tym okresie były dwa okresy wyprzedażowe w Fashion (zimowy i letni), nie jest b. złym rezultatem. co do CF to ważna jest struktura. na poziomie operacyjnym mamy +1,7m, wydaliśmy -2,4m na inwestycje (pewna część z tego to zapłaty za inwestycje zrealizowane w 2012 r.) oraz -2,5m wydaliśmy na obsługę zadłużenia (spłaty i koszty). Na pewno skala przepływów jest dużo lepiej niż rok temu dopasowana do naszych możliwości - zmniejszyliśmy radykalnie inwestycje i nie zadłużamy Spółki dalej. Ważny jest także końcowy poziom środków pieniężnych - mieliśmy 10m zł w gotówce.
~wiki: dlaczego w mediach najczescie wystepuje pan kruszynski,natomiast pan wisniewski jest w "sladowych" ilosciach oraz czy sa prowadzone rozmowy z FUNDUSZAMI wcelu zachecenia do wejscia w akcjonariat i czy mozliew sa w niedalekiej przyszlosci REKOMENDACJE?
Bogusz Kruszyński: W ramach zarządu Redan występuje podział obowiązków. Za relacje z inwestorami ja odpowiadam, dlatego ja występuję na tym polu. Pan Prezes Wiśniewski odpowiada za inne obszary - głównie za strategię działania Grupy Redan. Rozmawiamy z różnymi grupami inwestorów, natomiast nie mam wiedzy, aby jakiś fundusz zamierzał istotnie zwiększyć swoje zaangażowanie w akcje Redan. Na pewno nie w formie objęcia nowych emisji akcji, gdyż obecnie takich nie planujemy.
~dfds: Witam ,czy firma zamierza dalej rozwijać i otwierać kolejne nowe sklepy franczyzowe lub własne na Ukrainie ,a zwłaszcza na terenie Rosji bo jest to rynek bardzo duży .
2 pytanie
Kiedy , zostaną otwarte sklepy internetowe na terenie Rosji
Czy są już prowadzone prace nad budową sklepów internetowych na terenie Rosji.
Bogusz Kruszyński: tak, cały czas rozwijamy sieć sklepów na Ukrainie oraz w Rosji. Zgadzam się, w Rosji potencjał rynku jest duży. Sklep internetowy w Rosji mamy zamiar otworzyć na początku 2014 r. Prowadzimy oczywiście już obecnie prace w tym celu, aby to uruchomienie mogło nastąpić.
~julia: kiedy zarzad zacznie kupowac akcje i czy sa prowadzone rozmowy z ccc lub monnarii ws wspopracy?
Bogusz Kruszyński: Pani Wiśniewska - żona Pana Prezesa Wiśniewskiego - objęła kolejne akcje na początku września w ramach emisji akcji serii T. Łącznie Państwo Wiśniewscy będą - wraz z tą emisją - mieli akcje uprawniające do wykonywania prawie 66% głosów na WZA. Powyżej tego progu musieliby ogłosić wezwanie na sprzedaż lub zamianę wszystkich pozostałych akcji, czego obecnie nie mogą zrobić.
Nie prowadzimy rozmów z CCC ani z Monnari na temat współpracy.
~Marcin Szajdziuk: Marketing zapachowy to coraz bardziej popularna forma marketingu. Ze względu na relatywnie niskie koszty i wymierne efekty zarówno brandingowe jak i marketingowe, jest coraz chętniej wybierana przez sieci odzieżowe. Zastanawiali się Państwo nad profesjonalną aromatyzacją Marek Redan?
Bogusz Kruszyński: Analizujemy różne metody wsparcia sprzedaży w sklepach stacjonarnych skupiając się priorytetowo na działaniach o największej potencjalnej skuteczności. Na chwilę obecną nie prowadzimy marketingu zapachowego, ale rozważamy rozpoczęcie tego projektu.
Zapis czatu został zachowany w niezmienionej formie.
