Ukraina oraz Francja, Niemcy, Wielka Brytania i inne państwa europejskie przygotowały kontrpropozycję wobec planu rozejmu, przedstawionego przez rosyjskiego przywódcę Władimira Putina, która ma stanowić ramy dla rozmów pokojowych – podaje w sobotę „Wall Street Journal”.
Państwa europejskie odrzucają propozycję Putina, który chciałby zaoferować Ukrainie zwieszenie broni w zamian za oddanie mu obwodu donieckiego. Rządy Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec, Ukrainy i innych krajów wypracowały w mijającym tygodniu odpowiedź na plan pokojowy, przedstawiony po spotkaniu Putina z wysłannikiem Białego Domu Steve'em Witkoffem - wyjaśnia nowojorski dziennik.
Trump zareagował na ofertę Putina rezygnując z własnego planu nałożenia na Rosję dodatkowych sankcji i zgodził się na spotkanie z rosyjskim dyktatorem, które ma się odbyć 15 sierpnia na Alasce. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nie został zaproszony na ten szczyt - przypomina "WSJ".
Europejczycy postanowili więc „narysować wraz z Ukrainą wspólną czerwoną linię, która (...) musi zostać uwzględniona podczas wszelkich ewentualnych negocjacji z Rosją” - relacjonuje gazeta.
Propozycja ta zawiera wymóg doprowadzenia do zawieszenia broni, zanim podjęte zostaną jakiekolwiek inne kroki. Głosi też, że do przekazania terytoriów może dojść tylko wtedy, gdy będzie to wymiana dwustronna, czyli jeśli Ukraina miałaby wycofać się z pewnych rejonów, to Rosja musiałaby odstąpić inne terytoria.
Autorzy planu uznali też, że decyzje dotyczące Ukrainy muszą być podejmowane z udziałem Ukrainy, a jakiekolwiek ustępstwa terytorialne z jej strony musiałyby być zrównoważone bezwarunkowymi gwarancjami bezpieczeństwa dla Kijowa, z akcesją do NATO włącznie.
- Nie można rozpoczynać procesu (negocjacji), odstępując terytoria podczas toczących się walk - powiedział jeden z europejskich negocjatorów.
Projekt europejski został przedstawiony wiceprezydentowi USA J.D. Vance'owi, sekretarzowi stanu Marco Rubio i specjalnym wysłannikom Trumpa - Keithowi Kellogowi i Steve'owi Witkoffowi.
"WSJ" podkreśla, że propozycja, będąca wynikiem spotkania rosyjskiego przywódcy i Witkoffa, którą następnie Trump przedstawił europejskim przywódcom w sposób mylący, wywołała w Europie tygodniowe „gorączkowe zabiegi dyplomatyczne” i próby wyjaśnienia tego, co naprawdę zaproponował Putin. W piątek europejscy urzędnicy zażądali trzeciej rozmowy telefonicznej z Witkoffem, który ostatecznie wyjaśnił, że Kreml domaga się jednostronnego wycofania się Ukrainy z obwodu donieckiego.
- Propozycja jest znacznie gorsza niż to, co przekazał Trump w rozmowie telefonicznej (z przywódcami) - powiedział dziennikowi europejski urzędnik.
„I gdy wreszcie stało się jasne, jak wygląda prawdziwy plan Putina, został on natychmiast odrzucony zarówno przez Zełenskiego, jak i europejskich urzędników zaangażowanych w te rozmowy” - stwierdza na zakończenie „WSJ”.
Wspólne oświadczenie KE i sześciu państw Europy, w tym Polski w sprawie Ukrainy
Liderzy sześciu państw Europy, w tym premier Polski Donald Tusk, a także szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen wydali w sobotę wspólne oświadczenie w sprawie Ukrainy, w którym podkreślili, że „pozostają wierni zasadzie, zgodnie z którą granic międzynarodowych nie można zmieniać siłą”.
Dokument, w którym stwierdzono, że „drogi do pokoju na Ukrainie nie można ustalać bez udziału Kijowa”, podpisali też premierzy: Włoch - Giorgia Meloni, Niemiec - Friedrich Merz i Wielkiej Brytanii - Keir Starmer oraz prezydenci Finlandii - Alexander Stubb i Francji - Emmanuel Macron.
Oświadczenie, o którym poinformował szef brytyjskiego rządu, stwierdza też między innymi, że negocjacje na temat zakończenia wojny w Ukrainie „mogą odbywać się wyłącznie w kontekście zawieszenia broni lub ograniczenia działań wojennych”.
Przywódcy Finlandii, Francji, Niemiec, Polski, Wielkiej Brytanii i Włoch oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej wyrazili też zadowolenie z działań podejmowanych przez prezydenta USA Donalda Trumpa, mających na celu „powstrzymanie zabijania na Ukrainie, zakończenie agresywnej wojny Rosji oraz osiągnięcie sprawiedliwego i trwałego pokoju i bezpieczeństwa dla Ukrainy”.
„Jesteśmy przekonani, że sukces może tylko przynieść podejście, które łączy aktywną dyplomację, wsparcie dla Ukrainy i presję na Federację Rosyjską w celu zakończenia wojny” - napisali sygnatariusze dokumentu. Zadeklarowali zarazem gotowość wpierania prowadzących do tego działań dyplomatycznych, „a także dalsze utrzymanie wsparcia wojskowego i finansowego dla Ukrainy, w tym poprzez działania koalicji chętnych”.
Zełeński: Doradcy ds. bezpieczeństwa krajów sojuszników wysłuchali wszystkich naszych argumentów
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski ocenił sobotnie spotkanie doradców ds. bezpieczeństwa Ukrainy i sojuszników jako konstruktywne, dodając, że „wysłuchano wszystkich ukraińskich argumentów”. Do rozmów z udziałem przedstawicieli USA, Ukrainy, Europy, w tym Polski, doszło w Wielkiej Brytanii.
Gospodarzami sobotniego spotkania był brytyjski minister spraw zagranicznych David Lammy i wiceprezydent USA J.D. Vance, który spędza w Wielkiej Brytanii wakacje z rodziną.
Zełenski poinformował, że w rozmowach wzięli udział przedstawiciele Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Francji, Niemiec, Włoch, Finlandii i Polski, a celem było skonsolidowanie stanowisk, by osiągnąć zawieszenie broni.
„Droga do pokoju dla Ukrainy powinna być ustalana wspólnie i tylko wspólnie z Ukrainą, to jest kluczowa zasada” – powiedział Zełenski w swoim wieczornym przemówieniu do Ukraińców.
W spotkaniu z Vancem i Lammym wziął także udział szef biura prezydenta Ukrainy Andrij Jermak oraz sekretarz ukraińskiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Rustem Umierow.
Pod zdjęciem czterech polityków, zamieszczonym na kanale X szefa brytyjskiej dyplomacji, Lammy napisał, że tematem rozmów były kolejne kroki, które należy podjąć na rzecz pokoju na Ukrainie. Minister zapewnił, że „wsparcie Wielkiej Brytanii dla Ukrainy pozostaje niezachwiane, kontynuujemy działania na rzecz sprawiedliwego i trwałego pokoju”.
Portal Axios, powołując się na amerykańskiego urzędnika, poinformował, że sobotnie, wielogodzinne spotkania Vance’a przyniosły „znaczny postęp” w dążeniu do realizacji celu Trumpa, jakim jest zakończenie wojny w Ukrainie.
Rozmowy sojuszników strony ukraińskiej odbyły się w Chevening, w hrabstwie Kent, oficjalnej wiejskiej rezydencji szefa brytyjskiej dyplomacji.
Lokalne media podały, że spotkanie zorganizowano na prośbę Stanów Zjednoczonych.
Senator Graham: Trump nie zgodzi się na spotkaniu z Putinem na złe porozumienie
Wpływowy amerykański senator Lindsey Graham wyraził w sobotę przekonanie, że prezydent USA Donald Trump opuści piątkowe rozmowy na Alasce, jeśli przywódca Rosji Władimir Putin będzie naciskał na złe porozumienie.
„Do tych, którzy krytykują prezydenta Trumpa za to, że chce spotkać się z Putinem, by zakończyć rozlew krwi w Ukrainie - pamiętajcie, że (Ronald) Reagan spotkał się z (Michaiłem) Gorbaczowem, by spróbować zakończyć zimną wojnę” - napisał Republikanin w serwisie X.
„Jestem przekonany, że prezydent Trump odejdzie - tak jak Reagan - jeśli Putin będzie naciskał na złe porozumienie” - dodał.
„Panie prezydencie, życzę powodzenia w pana działaniach na rzecz zakończenia tej brutalnej wojny. Świat powinien panu kibicować. Wiem, że ja kibicuję” - podsumował bliski sojusznik Trumpa.
W piątek Trump ogłosił, że spotka się z prezydentem Rosji w piątek 15 sierpnia na Alasce. Będzie to pierwsze spotkanie przywódców od czasu objęcia władzy przez Trumpa po raz drugi.
Jeszcze przed ogłoszeniem miejsca spotkania, Trump w piątek twierdził, że porozumienie w sprawie zakończenia wojny w Ukrainie jest blisko i sugerował, że zakłada ono wymianę terytoriów.
Z Waszyngtonu Natalia Dziurdzińska (PAP)
Z Londynu Marta Zabłocka (PAP)
fit/ mal/
