Państwa unijne zatwierdziły w poniedziałek reformę dotyczącą kontroli inwestycji zagranicznych. Zmiany zobowiążą je do wzmocnienia monitoringu inwestycji w sektorach wrażliwych, takich jak obronność i technologie podwójnego zastosowania. Ma to utrudnić wrogie przejęcia europejskich aktywów.
Celem reformy, która zaostrzy przepisy dotyczące kontroli zagranicznych inwestycji w UE, jest uniemożliwienie w przyszłości wykupu kluczowych z punktu widzenia bezpieczeństwa spółek przez podmioty kontrolowane przez państwa trzecie. Władze krajów członkowskich zyskają nowe uprawnienia dotyczące monitorowaniu transakcji, które z punktu widzenia biznesowego są bezpieczne, ale mogą wpływać na bezpieczeństwo państwa.
Przykładu dostarczyła w ostatnich miesiącach zlokalizowana w Holandii spółka czipowa Nexperia, która została kupiona przez chiński Wingtech w 2018 r. By odzyskać ją od Chin, holenderski rząd ogłosił w październiku 2025 r. nacjonalizację spółki, za co chiński podmiot domaga się miliardowych odszkodowań.
W poniedziałek państwa członkowskie UE zgodziły się na zaostrzenie przepisów unijnego rozporządzenia w sprawie kontroli inwestycji zagranicznych. W ten sposób proces legislacyjny został zakończony; nowe przepisy wejdą w życie za 18 miesięcy.
Zmiany wprowadzą wspólny katalog sektorów i technologii podlegających filtrowaniu. Chodzi m.in. o sprzęt wojskowy, technologie podwójnego zastosowania, surowce krytyczne, sztuczną inteligencję, energetykę, transport i infrastrukturę cyfrową.
Reforma rozszerzy też zakres kontrolowanych inwestycji. Będą jej podlegały nie tylko bezpośrednie inwestycje zagraniczne (FDI), ale też inwestycje wewnątrzunijne dokonywane przez spółki należące do inwestorów z państw trzecich. Państwa członkowskie będą mogły więc blokować nie tylko transakcje spoza UE, ale też te dokonywane przez podmioty zarejestrowane na rynku Wspólnoty.
Obecne rozporządzenie w sprawie kontroli FDI obowiązuje w UE od 2020 r. Zostało ono uchwalone, by chronić strategiczne aktywa Europy przed wrogimi przejęciami ze strony państw trzecich. Chociaż UE nie wskazuje wprost, o które państwo chodzi, to wiadomo, że kontroli poddawane są zwłaszcza inwestycje pochodzące z Chin.
Po wejściu w życie rozporządzenia w 2020 r. wszystkie państwa członkowskie wprowadziły u siebie takie mechanizmy kontroli, ale istniejące pomiędzy nimi rozbieżności zrodziły ryzyko obchodzenia przepisów. Reforma zobowiąże państwa do wprowadzenia minimalnych progów i procedur, a także ustanowienia kontroli w tych samych sektorach, co ujednolici mechanizmy nadzoru w całej UE.
UE zamierza także zaostrzyć przepisy dotyczące inwestycji greenfield, a więc budowy zakładów od podstaw na terenie UE. W Akcie Przyspieszenia Przemysłu zaproponowano dodatkowe warunki dla inwestycji przekraczających 100 mln euro, w sektorach strategicznych, w których jedno państwo trzecie kontroluje ponad 40 proc. globalnych mocy produkcyjnych. Takie inwestycje będą musiały tworzyć miejsca pracy, napędzać innowacje i wzrost gospodarczy oraz generować realną wartość w UE poprzez transfer technologii i wiedzy. (PAP)
mce/
