Założenia polityki inwestycyjnej „Chrobrego” są konsultowane; finalizacja dokumentu planowana jest bezpośrednio po rejestracji spółki – poinformowała PAP Biznes pierwsza wiceprezes BGK Marta Postuła. Dokument określi m.in. kryteria selekcji projektów i limity zaangażowania kapitałowego.
- 17 kwietnia podpisaliśmy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej umowę, która formalnie uruchamia proces budowy nowego wehikułu inwestycyjnego - spółki „Chrobry”. Projekt znajduje się dziś w zaawansowanej fazie organizacyjnej: powołano organy założycielskie, przygotowano dokumentację korporacyjną i rozpoczęto procedurę rejestracyjną w KRS. Zakładamy, że do połowy maja spółka uzyska osobowość prawną i przejdzie do etapu operacyjnego - powiedziała PAP Biznes Postuła.
- Równolegle prowadzone są prace nad polityką inwestycyjną - dokumentem, który precyzyjnie określi mandat, kryteria selekcji projektów, limity zaangażowania kapitałowego oraz mechanizmy zarządzania ryzykiem. Jej założenia są obecnie konsultowane, aby w jak największym stopniu realizowały potrzeby państwa w obszarze ochrony ludności oraz obronności. Finalizacja dokumentu planowana jest bezpośrednio po rejestracji spółki - dodała.
Jak wskazała Postuła, architektura decyzyjna "Chrobrego" została zaprojektowana w sposób zapewniający równowagę pomiędzy efektywnością inwestycyjną a interesem publicznym.
- Każda inwestycja kapitałowa będzie podlegała opiniowaniu przez Komitet Sterujący, jednak decyzja pozostanie w gestii zarządu spółki. Komitet będzie mógł wydać opinię negatywną, lecz nie będzie ona wiążąca - powiedziała wiceprezes banku. Dodała, że „taki model, zgodny z wymogami Komisji Europejskiej, gwarantuje pełną niezależność decyzji inwestycyjnych od czynników politycznych, przy jednoczesnym wskazaniu strategicznych kierunków z perspektywy bezpieczeństwa państwa”.
Spółka „Chrobry” ma funkcjonować w oparciu o dwa instrumenty finansowe.
- Model finansowania opiera się na dwóch komplementarnych filarach. Pierwszy to komponent pożyczkowy o wartości blisko 16 mld zł, z czego 11,2 mld zł zostanie skierowane do jednostek samorządu terytorialnego. Samorządy będą mogły przeznaczyć te środki między innymi na ochronę ludności cywilnej, cyberbezpieczeństwo oraz infrastrukturę podwójnego zastosowania - powiedziała Postuła.
Jak dodała, pożyczki będą też przeznaczone na przykład na projekty kolejowe, częściowo jako mechanizm uzupełniający w sytuacji ograniczonej możliwości wykorzystania środków SAFE w tym obszarze.
Państwo kupuje udziały w startupach obronnych
Drugim filarem jest komponent kapitałowy (equity) o wartości około 6,7 mld zł.
- Instrument ten został zaprojektowany z myślą o sektorze obronnym oraz projektach dual-use, gdzie barierą rozwojową pozostaje niedostateczny dostęp do kapitału wysokiego ryzyka - powiedziała wiceprezes BGK. - W praktyce oznacza to możliwość obejmowania udziałów w spółkach znajdujących się zarówno na etapie wczesnego rozwoju technologicznego, jak i w fazie skalowania działalności - dodała.
Jak zaznaczyła, istotnym uzupełnieniem tego podejścia są uruchomione niedawno przez BGK gwarancje de minimis dla sektora MŚP.
- Doświadczenie rynkowe pokazuje jednak, że same instrumenty dłużne, nawet przy wsparciu gwarancyjnym, nie rozwiązują problemu dostępu do finansowania. Przedsiębiorstwa potrzebują kapitału początkowego, który pozwala im osiągnąć zdolność kredytową i wejść w relacje z sektorem bankowym. „Chrobry” ma pełnić właśnie tę funkcję – inwestora pierwszego kroku - powiedziała Postuła.
Wiceprezes BGK wskazała, że proces inwestycyjny będzie oparty na standardach rynkowych.
- Każda spółka przed objęciem udziałów przejdzie pełne due diligence - obejmujące analizę finansową, prawną, technologiczną i rynkową. W strukturze „Chrobrego” powołany zostanie komitet inwestycyjny, który na podstawie rekomendacji zespołów analitycznych, będzie podejmował decyzje o zaangażowaniu kapitałowym - powiedziała Postuła.
- Priorytetowe obszary inwestycyjne obejmą nowe technologie, cyberbezpieczeństwo oraz rozwiązania antydronowe - segmenty o kluczowym znaczeniu dla współczesnych zdolności obronnych - dodała.
Jednocześnie, niewykluczone są inwestycje w dojrzałe podmioty przemysłowe, w sytuacjach wymagających wzmocnienia kapitałowego.
- Dotyczy to w szczególności firm, które mają potencjał do uczestnictwa w dużych kontraktach jako partnerzy wiodący, a nie wyłącznie podwykonawcy - wskazała.
- W takich przypadkach dostęp do kapitału może przesądzać o zdolności do uzyskania gwarancji wykonania kontraktu oraz budowy własnego portfolio projektowego. Polityka inwestycyjna określi maksymalne limity zaangażowania, jednak przewidujemy możliwość realizacji większych inwestycji w podmioty o znaczeniu strategicznym - dodała.
BGK analizuje już listę pierwszych projektów obronnych
Wiceprezes BGK poinformowała, że skala pojedynczego zaangażowania będzie uzależniona od charakteru projektu, jego znaczenia dla bezpieczeństwa państwa oraz potencjału rynkowego.
- Zakładamy, że od drugiego półrocza bieżącego roku spółka osiągnie pełną gotowość operacyjną, umożliwiając przyjmowanie wniosków zarówno od samorządów, jak i przedsiębiorstw - powiedziała Postuła.
- Równolegle analizowany będzie istniejący pipeline projektów, zidentyfikowany na etapie tworzenia Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności - obejmujący zarówno komponent pożyczkowy, jak i kapitałowy - dodała.
Spółka „Chrobry” ma pełnić rolę integratora różnych instrumentów wsparcia dostępnych w systemie finansowym państwa.
- Obecnie szczególnie widoczna jest luka w dostępie do kapitału dla mniejszych podmiotów sektora obronnego, w przeciwieństwie do sektora dual-use, który korzysta z instrumentów takich jak wsparcie PFR czy fundusze wyspecjalizowane - przekazała wiceprezes BGK.
- Umocowanie spółki w strukturze BGK pozwala na wykorzystanie unikalnej kombinacji kompetencji: znajomości portfela kontraktów publicznych, oceny zdolności kredytowej przedsiębiorstw oraz projektowania instrumentów finansowych dopasowanych do ich potrzeb. Otoczenie rynkowe pozostaje wysoce dynamiczne - dodała.
Celem BGK jest zapewnienie, aby już na etapie ubiegania się o kontrakty podmioty miały dostęp do spójnego pakietu finansowania.
- Jeżeli harmonogram programu SAFE – w szczególności termin zawierania umów zakupowych do 31 maja – zostanie utrzymany, w krótkim czasie pojawi się nowa grupa beneficjentów: głównych wykonawców, podwykonawców oraz dostawców technologii - poinformowała Postuła.
- Naszym celem jest zapewnienie, aby już na etapie ubiegania się o kontrakty podmioty te miały dostęp do spójnego pakietu finansowania obejmującego zarówno: gwarancje, finansowanie dłużne, jak i kapitałowe. „Chrobry” stanowi kluczowy element tej architektury - zaznaczyła.
W kwietniu Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) i Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) podpisały umowę w sprawie powołania spółki „Chrobry” na realizację zadań Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO).
W styczniu 2026 r. weszła w życie ustawa o szczególnych zasadach realizacji zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności realizowaną w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności; przepisy umożliwią powstanie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Ustawa stanowi podstawę podpisanej umowy między MFiPR i BGK.
Na bazie umowy powstaje spółka specjalnego przeznaczenia (Special Purpose Vehicle), która będzie realizować zadania FBiO. Spółka „Chrobry” ma dysponować budżetem ok. 22,5 mld zł.
„Chrobry” ma funkcjonować w oparciu o dwa instrumenty finansowe - ok. 15,7 mld zł (70 proc. środków z FBiO) będzie dostępnych w formie pożyczek, za których obsługę będzie odpowiadał BGK, a ok. 6,7 mld zł (30 proc. środków z FBiO) zostanie przekazanych na realizację konkretnych projektów poprzez dokapitalizowanie firm.
Bank Gospodarstwa Krajowego to polski bank rozwoju, który wspiera zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy Polski. Realizuje strategiczne projekty infrastrukturalne, wspiera innowacje oraz rozwój polskich przedsiębiorstw w kraju i zagranicą.
Patrycja Sikora (PAP Biznes)
pat/ gor/ pad/
