Wiele osób zmuszonych jest spłacać długi, bo w przeszłości nieopatrznie zgodziły się zostać poręczycielami. Przed podjęciem decyzji o wyrażeniu zgody na udzielenie poręczenia warto przeanalizować ryzyko z tym związane oraz znać uprawnienia przysługujące poręczycielom.
Zasady odpowiedzialności
Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał (art. 876 Kodeksu cywilnego). O zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdorazowy zakres zobowiązania dłużnika.
Zobacz także
Oznacza to, że poręczyciel odpowiada za to wszystko, za co w związku z konkretnym zobowiązaniem odpowiada dłużnik. Jest to nie tylko należność główna, ale też np. odsetki kredytowe, odsetki za opóźnienie w zapłacie, poniesione przez wierzyciela koszty niezbędne do dochodzenia roszczenia.
Jak zmniejszyć ryzyko?
W umowie poręczenia można zawrzeć postanowienia ograniczające odpowiedzialność poręczyciela. Można np. ustanowić górny limit odpowiedzialności poręczyciela. Bez niego zobowiązanie dłużnika może znacząco wzrosnąć, gdy odpowiada on również za zapłatę odsetek za opóźnienie. Można też zapisać, że egzekucja z majątku poręczyciela będzie dopuszczalna dopiero wtedy, gdy egzekucja z majątku dłużnika okaże się bezskuteczna i wykorzystanie innych zabezpieczeń nie przyniesie efektu.
Odpowiedzialność poręczyciela można ograniczyć.
Kilka zabezpieczeń
Poręczenie nie musi być jedynym zabezpieczeniem, jakiego może zażyczyć sobie wierzyciel (np. bank). Niektórzy poręczyciele dzięki temu czują się bezpieczni - uważają, że do nich wierzyciel po zapłatę przyjdzie na końcu, najpierw wykorzystując inne zabezpieczenia (np. hipotekę na nieruchomości, przewłaszczenie na zabezpieczenie rzeczy ruchomej). Tymczasem wierzyciel wcale nie ma takiego obowiązku, a zażądanie zapłaty od wypłacalnego poręczyciela często jest najprostszym i najtańszym sposobem wyegzekwowania należności.
 | Ranking kredytów hipotecznych Bankier.pl |
Ochrona poręczycieli
Poręczyciel, który spłaca wierzyciela, nabywa z mocy prawa (bez konieczności zawierania dodatkowej umowy) od dotychczasowego wierzyciela spłaconą wierzytelność. Wynika to z art. 518 § 1 K.c. Na tej podstawie poręczyciel może żądać zwrotu uiszczonych kwot od osoby, za którą poręczył. Aby zwiększyć szanse poręczyciela na odzyskanie pieniędzy od dłużnika, art. 887 K.c. przewiduje, że jeżeli wierzyciel wyzbył się zabezpieczenia wierzytelności, ponosi za to odpowiedzialność względem poręczyciela za wynikłą szkodę.
Jeśli więc wierzyciel dysponuje dodatkowymi zabezpieczeniami, to należy je wykorzystać w celu odzyskania przez poręczyciela pieniędzy od osoby, za którą poręczył i której dług musiał spłacić.
Obowiązki wierzyciela
| 10 kroków do dobrej zdolności kredytowej |
 |
Jeśli poręczyciel w wyniku zaniedbania przez wierzyciela obowiązku niezwłocznego poinformowania o zaprzestaniu spłaty przez dłużnika poniósł szkodę, może żądać odszkodowania od wierzyciela. Musi oczywiście w tym celu udowodnić fakt poniesienia szkody i jej adekwatny związek przyczynowy z zaniedbaniem obowiązku przez wierzyciela, czyli wykazać, że gdyby o zaprzestaniu spłat dowiedział się niezwłocznie, to mógłby odzyskać pieniądze od dłużnika.
Po spłacie czas rozliczeń
Jeśli poręczycieli jest kilku, to wierzyciel może wybrać, czy żądać zapłaty od wszystkich, czy tylko od niektórych z nich.
Zasadą jest, że poręczyciel, który spłacił dług, może żądać zwrotu od pozostałych poręczycieli w częściach równych (art. 376 § 1 K.c.). Gdyby któryś z poręczycieli okazał się niewypłacalny, wówczas część przypadającą na takiego niewypłacalnego dłużnika rozkłada się między pozostałych współdłużników (art. 376 § 2 K.c.).
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.)
autor: Andrzej Janowski
Gazeta Podatkowa nr 21 (853) z dnia 2012-03-12
Kontrowersyjne koszty reprezentacji i reklamy. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl
