Procedury celne stosowane w imporcie towarów
Podatnikami VAT są również osoby uprawnione do korzystania z procedury celnej obejmującej uszlachetnianie czynne, odprawę czasową, przetwarzanie pod kontrolą celną, w tym również osoby, na które, zgodnie z odrębnymi przepisami, zostały przeniesione prawa i obowiązki związane z tymi procedurami (art. 17 ust. 1 ustawy).Charakterystyczną cechą importu towarów jest więc to, że opodatkowana jest sama czynność przywozu towarów, natomiast status podatkowy podmiotu, który dokonuje importu nie ma znaczenia.
Tranzyt, pozwala na przemieszczanie towarów niekrajowych i krajowych z jednego do drugiego miejsca na polskim obszarze celnym. Procedura tranzytu odbywa się z zastosowaniem dokumentu SAD, karnetu TIR lub karnetu ATA.
Skład celny, pozwala na składowanie towarów niekrajowych, które w czasie składowania nie podlegają cru ani ograniczeniom i zakazom określonym w przepisach odrębnych, z wyjątkiem ograniczeń i zakazów stosowanych do ochrony porządku lub bezpieczeństwa publicznego, obyczajowości, higieny lub zdrowa ludzi, zwierząt i roślin oraz ochrony środowiska, a także towarów krajowych, dla których dokonano odpowiednich formalności celnych.
Uszlachetnianie czynne, pozwala na poddaniu na polskim obszarze celnym jednemu lub większej liczbie procesów uszlachetniania towarów niekrajowych lub krajowych. Uszlachetnianie czynne w systemie zawieszeń pozwala na przetwarzanie towarów niekrajowych, przeznaczonych do powrotnego wywozu poza polski obszar celny w postaci produktów kompensacyjnych, bez obciążania tych towarów cłem lub stosowania wobec nich środków polityki handlowej. Uszlachetnianie czynne w systemie ceł zwrotnych pozwala na przetwarzanie towarów krajowych, dopuszczonych do obrotu ze zwrotem lub umorzeniem era należnego do zapłacenia za takie towary, jeżeli zostaną one wywiezione poza polski obszar celny w postaci produktów kompensacyjnych.
Przetwarzanie pod kontrolą, umożliwia użycie towarów niekrajowych na polskim obszarze celnym w procesach zmieniających ich rodzaj lub stan, bez stosowania wobec nich cła i środków polityki handlowej oraz umożliwia dopuszczenie produktów powstających w takich procesach (produkty przetworzone) do obrotu, z zastosowaniem właściwych dla nich należności celnych przywozowych.
Odprawa czasowa, pozwala na wykorzystanie na polskim obszarze celnym towarów niekrajowych przeznaczonych do powrotnego wywozu bez dokonywania żadnych zmian, z wyjątkiem zwykłego zużycia wynikającego z używania tych towarów, z całkowitym lub częściowym zwolnieniem od cła i bez stosowania wobec nich środków polityki handlowej. Odprawa czasowa może trwać najwyżej 2 lata. Katalog towarów, które mogą być przedmiotem odprawy czasowej określają przepisy. Uszlachetnianie bierne, pozwala na czasowy wywóz towarów krajowych poza polski obszar celny, w celu poddania ich procesom uszlachetnienia oraz dopuszczenia produktów powstałych w wyniku tych procesów do obrotu, z całkowitym lub częściowym zwolnieniem od cła.
Procedury można podzielić na:
- procedury gospodarcze, czyli procedury na które jest wymagane pozwolenie naczelnika urzędu celnego:
- skład celny,
- uszlachetnianie czynne.
- przetwarzanie pod kontrolą,
- odprawa czasowa,
- uszlachetnianie bierne, - procedury zawieszające, czyli procedury dla których trzeba złożyć zabezpieczenie długu celnego (bez zapłaty długu celnego):
- tranzyt,
- skład celny,
- uszlachetnianie czynne w systemie zawieszeń,
- przetwarzanie pod kontrolą celną,
- odprawa czasowa.
Miejsce opodatkowania importu towarów
W art. 36 ust. 1 ustawy ustawodawca wskazuje, iż import towarów, w przypadku gdy zostaną one objęte na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju procedurą składu celnego, tranzytu, odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń i przestaną one podlegać tym procedurom na terytorium kraju, uważa się za dokonany na terytorium kraju.Powyższy przepis dotyczy sytuacji, gdy towary importowane są do Polski jednak określoną procedurą celną obejmowane są w innym państwie członkowskim. Ustawodawca nakazuje w takich okolicznościach uznać import za dokonany na terytorium Polski, gdyż tutaj znajduje się miejsce przeznaczenia towarów i zakończenia przywozu i ostatecznie zostają dopuszczone do obrotu. Towary sprowadzane do Polski przez terytorium innego państwa członkowskiego, opodatkowane będą z tytułu importu w Polsce.
W ustępie art. 36 ustawy postanowiono, iż w przypadku gdy towary zostaną objęte, na terytorium kraju procedurą składu celnego, tranzytu, odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń i towary te przestaną podlegać tym procedurom na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, uważa się, iż import tych towarów nie będzie dokonany na terytorium kraju.
Jest to regulacja analogiczna do powyższej, ale działająca w druga stronę. Towary są obejmowane procedurą celną w Polsce, a przestają być nią objęte na terytorium innego państwa członkowskiego. Jest to zatem import towarów do innego państwa członkowskiego dokonywany przez terytorium kraju. Opodatkowanie tych towarów z tytułu importu nastąpi nie w Polsce (choć to właśnie na jej terytorium towary wprowadzane są na teren Wspólnoty), lecz na terytorium państwa, do którego są sprowadzane. Przyjmuje się zatem, że import będzie następował w kraju, w którym zakończono jedną z ww. procedur.
Przykład
Firma niemiecka importuje towary z Rosji dokonując odprawy towaru w Niemczech. Jak należy rozliczyć podatek?
Podatek VAT od importu towarów nalęży zatem rozliczyć w Niemczech według obowiązującej tam stawki, mimo że wprowadzenie na terytorium Wspólnoty i objęcie procedurą tranzytu miało miejsce na terytorium Polski.
Zapłata należności podatkowych
Obowiązek podatkowy w imporcie towarów powstaje zasadniczo z chwilą powstania długu celnego, o czym stanowi art. 19 ust. 7 ustawy o VAT. Jeśli towary importowane objęte są procedurą celną: uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych, odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, przetwarzania pod kontrolą celną - to obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą objęcia towarów tą procedurą.W przypadku importu towarów objętych procedurą celną: składu celnego, odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, uszlachetniania czynnego systemie zawieszeń, tranzytu, w sytuacji gdy od towarów tych pobierane są opłaty wyrównawcze lub opłaty o podobnym charakterze i nie powstaje dług celny, obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z chwilą wymagalności tych opłat, o czym postanowiono w ust. 9 tego artykułu. Opodatkowanie zawieszone jest do momentu zakończenia tych procedur, chyba że wcześniej zachodzi obowiązek uiszczenia opłat wspólnotowych, co rodzi obowiązek podatkowy w imporcie towarów.
Zgodnie z Kodeksem Celnym Wspólnotowym towary importowane podlegają, co do zasady cłu i innym opłatom importowym dopiero w momencie dopuszczenia do obrotu.
Podstawą ustalenia wysokości podatku należnego z tytułu importu towarów jest zgłoszenie celne. W myśl art. 33 ustawy o VAT, podatnicy dokonujący importu towarów są obowiązani do obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku, z uwzględnieniem obowiązujących stawek.
Organ celny może, ale nie musi dokonać weryfikacji zgłoszenia celnego, która polega na kontroli dokumentów, a także ewentualnej rewizji zgłaszanych towarów. W przypadku gdy organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. Określenie prawidłowej kwoty podatku może zostać dokonane w decyzji dotyczącej należności celnych.
Zmiana kwoty podatku może nastąpić również na wniosek podatnika, który już po przyjęciu zgłoszenia celnego może wystąpić do naczelnika urzędu celnego o wydanie decyzji określającej podatek w prawidłowej wysokości.
Podatnik, zobowiązany jest w terminie 10 dni, licząc od dnia jego powiadomienia przez organ celny o wysokości należności podatkowych (także w przypadku, gdy otrzyma decyzję organu celnego podwyższającą kwotę podatku), do wpłacenia kwoty obliczonego podatku. Jest to odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 103 ust. 1 ustawy, ustanawiającej termin zapłaty podatku VAT na 25. dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Obowiązek podatkowy w imporcie towarów nie ma znaczenia dla terminu zapłaty należności podatkowych z tego tytułu, gdyż termin ten powiązany jest z datą powiadomienia organu celnego.
Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U z 2004 r Nr 54 poz, 535 z póź zm.)
Źródło:
