Powiat hajnowski i świdnicki liderami szóstej części rankingu regionów

2022-07-05 14:04
publikacja
2022-07-05 14:04
Powiat hajnowski i świdnicki liderami szóstej części rankingu regionów
Powiat hajnowski i świdnicki liderami szóstej części rankingu regionów
fot. Pawel Czerwinski /

Liderem spójności w województwie podlaskim został powiat hojnowski, który zanotował najwyższy w regiony wzrost wynagrodzeń. W lubelskim wygrał powiat świdnicki, także za sprawą najwyższego wzrostu wynagrodzeń.

Rozwój danego terenu mierzony jest najczęściej wskaźnikiem średnich dochodów na jednego mieszkańca (PKB per capita). W przypadku Polityki Spójności UE można, a nawet należy, wziąć pod uwagę wiele innych wskaźników i zjawisk, które obrazują postęp i zmiany zachodzące w poszczególnych regionach oraz mniejszych jednostkach terytorialnych. Celem rankingu i sporządzanych na jego potrzeby podsumowań jest pokazanie przełożenia i oddziaływania unijnej Polityki Spójności na konkretne obszary życia mieszkańców poszczególnych regionów oraz mniejszych jednostek terytorialnych (w przypadku Polski – powiatów, tj. jednostek mniejszych niż podregiony NUTS 3 – w Polsce są 73 jednostki NUTS 3 oraz 314 powiatów). 

O rankingu

Dane rankingu publikowane będą w ośmiu odcinkach, w każdym po dwa regiony NUTS 2, tj. województwa. Ostatni, dziewiąty, odcinek będzie podsumowaniem i zestawieniem wszystkich regionów/powiatów i danych. Spośród powiatów wyłonimy „Liderów spójności”, dla wybranych zorganizujemy wyjazd studyjny do siedziby Komisji Europejskiej lub na europejskie wydarzenie związane z Polityką Spójności. 

Ranking wraz z towarzyszącymi opracowaniami jest sporządzony na podstawie danych dostępnych w Głównym Urzędzie Statystycznym – GUS. W przypadku regionów (NUTS 2) weźmiemy pod uwagę:

  • liczbę firm, które ponoszą nakłady na B+R, inwestują w innowacje, dynamikę tych zmian w ciągu 5 lat poprzedzających sporządzenie raportu, 
  • bezrobocie młodych oraz dane dotyczące młodych, którzy nie uczą się ani nie pracują, dynamikę tych zmian w ciągu 5 lat poprzedzających sporządzenie raportu, 
  • PKB/mieszkańca i zmianę PKB/mieszkańca w ciągu ostatnich 5 lat, 
  • dynamikę wyludniania się regionów, migracje pomiędzy regionami i ich dynamikę w ciągu ostatnich 5 lat, 
  • wykorzystanie funduszy UE (EFS, ERDF), 
  • wskaźniki brane pod uwagę przez Komisję Europejską przy sporządzaniu Raportów Kohezyjnych (pod warunkiem dostępności danych w GUS). 

W przypadku powiatów pod uwagę weźmiemy:

  • dochody na jednego mieszkańca i ich dynamikę/zmiany, 
  • wykorzystanie funduszy (pomiar na bazie wydatków na współfinansowanie projektów UE), 
  • bezrobocie i dynamikę/zmiany, 
  • dzieci w placówkach wychowania przedszkolnego i dynamikę/zmiany, 
  • przyrost liczby przedsiębiorstw, 
  • dostęp do usług medycznych, 
  • inne dane, w tym te brane pod uwagę przez Komisję Europejską przy sporządzaniu Raportów Kohezyjnych (pod warunkiem dostępności danych w GUS). 

Dane będą publikowane w formie raportów/podsumowań z komentarzami ekspertów i redakcji. 

Ranking będzie doskonałym narzędziem do pokazania obszarów postrzeganych jako mniej rozwinięte w ich innym świetle, pokazania dynamiki i potencjału do rozwoju. Może stanowić impuls dla niektórych do zwrócenia uwagi na wybrane tereny postrzegane jako mniej rozwinięte pod kątem lokowania tam swoich przedsięwzięć i inwestycji. Będzie to również doskonała okazja do podjęcia debaty na temat efektów Polityki Spójności, jej realnego oddziaływania na życie mieszkańców. 

Część VI – podlaskie i lubelskie

Celem rankingu jest wskazanie powiatów, które dokonały największego skoku gospodarczego w ostatnich latach. Przy tworzeniu rankingu zostało wziętych pod uwagę szereg obszarów, które Unia Europejska określa jako istotne dla polityki spójności. Za najważniejszy wskaźnik przyjęta została zmiana średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto wyrażonego stosunkiem do średniego krajowego wynagrodzenia brutto. Jego waga w zagregowanym wyniku rankingu jest najwyższa.

Pod uwagę wzięte zostały również takie wskaźniki jak liczba ludności, przyrost naturalny, stopa bezrobocia, liczba lekarzy przypadających na 10 tys. mieszkańców, miejsca w żłobkach na 1000 dzieci w wieku do 3 lat, liczba spółek handlowych, liczba organizacji i stowarzyszeń, udział kobiet w organach stanowiących gmin.

W większości przypadków pod uwagę brana była procentowa zmiana wskaźników na przestrzeni ostatnich lat. W przypadku przyrostu naturalnego oraz udziału kobiet w organach stanowiących wzięto pod uwagę wskaźniki odpowiednio za 2019 i 2020.

Łączny wynik rankingu jest zatem wypadkową szeregu czynników.

Liderzy

- W województwie podlaskim liderem spójności jest powiat hajnowski, który zanotował najwyższy w województwie wzrost wynagrodzeń. Podkreślmy, że pod względem wzrostu wynagrodzeń powiat hajnowski jest również w ścisłej czołówce wszystkich powiatów Polski – mówi Ignacy Morawski, szef zespołu SpotData. - Powiat hajnowski zanotował również znaczny wzrost liczby organizacji pozarządowych, a także wysoki odsetek kobiet w organach stanowiących samorządu. Te trzy wskaźniki zadecydowały o pierwszym miejscu powiatu w rankingu wojewódzkim - tłumaczy.

Na kolejnych miejscach w rankingu spójności znalazły się kolejno powiaty zambrowski i łomżyński. - Oprócz znacznego wzrostu płac - piąte miejsce w województwie, powiat zambrowski zanotował także znaczną poprawę w obszarze służby zdrowia – w powiecie znacznie wzrosła liczba lekarzy. W tym powiecie znacznie wzrosła także liczba spółek handlowych. Zdecydowanie najsłabszą jego stroną jest sektor pozarządowy – w tym obszarze zanotował on najsłabszy wynik w Polsce ponieważ miał najmniejszy wzrost liczby organizacji pozarządowych – wyjaśnia Ignacy Morawski.

Powiat łomżyński oprócz wysokiego wzrostu płac - trzecie miejsce w województwie, zanotował także dobry wynik pod względem liczby ludności, a także liczby spółek handlowych.

- Natomiast w województwie lubelskim liderem spójności jest powiat świdnicki, który zdecydowanie wyprzedził pozostałe powiaty w regionie.  Zanotował najwyższy wzrost wynagrodzeń w latach 2004-2020. Ten wskaźnik zadecydował o pierwszym miejscu. Pozostałe powiaty województwa lubelskiego zanotowały niższe wzrosty wynagrodzeń w tym okresie. Słabszą stroną powiatu świdnickiego jest stosunkowo niewielki odsetek kobiet w organach stanowiących samorządu – mówi szef SpotData.

Na kolejnych miejscach w województwie lubelskim znalazły się powiaty krasnostawski i rycki. Mocnymi stronami powiatu krasnostawskiego są znaczny wzrost płac - drugi wynik w województwie, a także dobre wyniki w obszarze ochrony zdrowia. Powiat rycki zanotował natomiast bardzo dobre wyniki w obszarze służby zdrowia - podobnie wysoki wzrost liczby lekarzy osiągnęły tylko miasta Lublin i Zamość, oraz w sektorze prywatnym - drugi wynik w województwie pod względem wzrostu liczby spółek prawa handlowego.

fot. Materiał Partnera / 

Metodologia

Dla każdego wybranego wskaźnika uszeregowaliśmy wszystkie powiaty w Polsce od najlepszego wyniku do najsłabszego i każdemu nadaliśmy rangę (najlepszy powiat może otrzymać maksymalnie 380 pkt, najsłabszy 1). W ten sposób każdy powiat otrzymał łącznie 10 rang (ocen) – osobną dla każdego wskaźnika (kategorii). Aby policzyć łączny wynik rankingu dla każdego powiatu, zsumowaliśmy wszystkie jego rangi, mnożąc je przy okazji przez wagi poszczególnych wskaźników.

Po co wskaźnikom nadaliśmy wagi? Poszczególne wskaźniki różnią się przydatnością dla oceny rozwoju gospodarczego powiatu. Na przykład duży spadek stopy bezrobocia może wynikać z wysokiej emigracji, a nie z rozwoju gospodarczego (dlatego ten wskaźnik ma wagę 0,05). Uznaliśmy, że najważniejszy, najbardziej obiektywny wskaźnik to średnie wynagrodzenie brutto w powiecie (dlatego wskaźnik ma wagę 0,55).

W związku z tym łączna liczba punktów powiatu nie jest zwykłą sumą jego wyników w poszczególnych kategoriach. Przed zsumowaniem wynik każdego powiatu w każdej kategorii został pomnożony przez wagę wskaźnika, a dopiero później dodany do łącznego wyniku. Dzięki temu dla łącznej oceny powiatu zmiana średniego wynagrodzenia znaczy więcej niż np. zmiana liczby ludności lub zmiana stopy bezrobocia.

W przypadku większości wskaźników powiaty zostały uszeregowane i ocenione według wzrostu danego wskaźnika (w przypadku stopy bezrobocia – spadku) na przestrzeni lat. W dwóch przypadkach (przyrost naturalny, udział kobiet w organach uchwałodawczych) został wzięty pod uwagę wyłącznie rezultat dla jednego roku (odpowiednio – 2019 i 2020).

fot. Materiał Partnera / 

Źródło:
Tematy
Czy to dobry moment na inwestowanie?

Czy to dobry moment na inwestowanie?

Powiązane

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki