Litwa zapłaciła grzywnę w wysokości blisko 28 mln euro nałożoną przez Komisję Europejską za demontaż 19-kilometrowego odcinka torów na Łotwę, z których korzystał koncern Orlen Lietuva.
Jak poinformował rzecznik litewskiej państwowej spółki kolejowej Lietuvos Geleżinkeliai (LG) Mantas Dubauskas, pieniądze zostały wpłacone w piątek. Termin spłaty upływa w niedzielę, 7 stycznia.
LG zapowiedziały już wcześniej, że odwołają się od decyzji KE o nałożonej karze. Będą wnioskować o jej zmniejszenie, bądź anulowanie. Z takiej możliwości spółka może skorzystać w ciągu pół roku od nałożenia kary - do początku kwietnia.
Litewskie koleje poinformowały też, że do 2019 roku odbudują rozebrany odcinek torów z Możejek, gdzie znajduje się rafineria, do Renge na Łotwie. Szacuje się, że odbudowa będzie kosztowała 20 mln euro.
W 2008 r. LG, państwowa spółka kolejowa, podjęła decyzję o rozebraniu odcinka torów między Możejkami a Łotwą. Utrudniło to funkcjonowanie rafinerii Orlen Lietuva. Utraciła ona najbardziej rentowny szlak eksportowy dla swoich produktów i została zmuszona do korzystania z dłuższego odcinka litewskich kolei prowadzących do portu w Kłajpedzie.
W 2008 r. płocki koncern Orlen skierował w tej sprawie skargę do Komisji Europejskiej. W 2013 roku KE wszczęła postępowanie przeciw litewskiemu przewoźnikowi. W międzyczasie Orlen prowadził rozmowy z władzami Litwy, które miały rozwiązać ten logistyczny problem, ale nie przyniosło to rezultatu. W październiku 2017 r. KE nałożyła na litewskie koleje grzywnę w wysokości około 28 mln euro za łamanie przepisów ochrony konkurencji poprzez usunięcie odcinka torów łączącego Litwę z Łotwą.
W 2006 r. PKN Orlen kupił za 1,49 mld dol. od Jukosu 53,7 proc. akcji litewskiej spółki Mażeikiu Nafta, zarządzającej rafinerią w Możejkach, a następnie na mocy umowy z rządem Litwy nabył kolejne 30,66 proc. udziałów za ponad 852 mln dol. Po sfinalizowaniu sześć lat temu z rządem Litwy umowy kupna 10 proc. udziałów i wykupie udziałów od drobnych inwestorów płocki koncern posiada 100 proc. akcji litewskiej rafinerii, która w 2009 r. zmieniła nazwę na Orlen Lietuva.
Z Wilna Aleksandra Akińczo
aki/ jo/ pru/
