Co to jest kredyt odnawialny?
Przejściowy brak gotówki to problem, który choć raz dotknął niemal każdego. W takich sytuacjach najczęściej decydujemy się na pożyczenie gotówki bądź to od rodziny, bądź znajomych. Sposobem na uniknięcie takiej sytuacji jest uzupełnienie chwilowego braku gotówki za pomocą udzielonego przez bank kredytu odnawialnego.Kredyt odnawialny (inaczej rewolwingowy) jest najczęściej dodatkową usługą w pakiecie dla osób posiadających konto osobiste (ROR). Bank prowadzący ROR, decydując się na przyznanie takiego kredytu, wyznacza na koncie maksymalny limit zadłużenia. Oznacza to, iż bank nie otwiera nowego rachunku kredytowego, wykorzystanie dodatkowych środków przez klienta odbywa się poprzez rachunek bieżący. Kredyt ten nie jest powiązany z określonym celem, tworzy natomiast stale dostępną linię kredytową. Odnawialność kredytu przejawia się w możliwości wielokrotnego wykorzystania przyznanych pieniędzy, gdyż każda spłata zmniejsza zadłużenie i pozwala na ponowne dysponowanie spłaconymi środkami i pozostałą resztą kredytu.
Kredyt odnawialny a debet
Czym różni się kredyt odnawialny od powszechniej znanego i wykorzystywanego przez klientów banków debetu? Debet to ujemne saldo na rachunku bankowym (dług wobec banku). Korzystanie z debetu przez osoby fizyczne nie wymaga zawierania umowy kredytowej, bo wynika z ogólnych warunków umowy o rachunek bankowy. Debet to pożyczka- wygodna i szybka, ale za to droga i możliwa do wykorzystania jedynie w bardzo krótkim okresie. Aby ją zaciągnąć nie potrzeba zabezpieczenia. O szybkości decyduje możliwość wykorzystania debetu w każdej chwili poprzez wypłatę gotówki w kasie banku, z bankomatu, lub płacąc kartą. Kwoty, jakie można wykorzystać w ramach debetu, nie są jednak imponujące, na ogół sięgają one kilkuset złotych. Decydując się na korzystanie z debetu do pokrycia czasowych braków pieniędzy, należy się również liczyć z dość wysokim oprocentowaniem, sięgającym często czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Ponadto debetowy dług należy spłacić szybko, bo jest to z założenia pożyczka krótkoterminowa. W większości banków debet powinien być pokryty w ciągu 30 dni od zaciągnięcia kredytu.Dla osób z dłuższym stażem klienta banku i nieco większymi dochodami, które chcą mieć szerszy margines swobody finansowej, korzystniejszy jest kredyt odnawialny. Przypomina on debet tylko pod tym względem, iż jest także udzielany w rachunku bieżącym. W porównaniu z debetem jest jednak udzielany w znacznie wyższej wysokości, poza tym jest niżej oprocentowany, a jego spłata rozłożona jest na ogół na cały rok. Podobnie jak debet, kredyt odnawialny może być wykorzystany w formie gotówkowej lub bezgotówkowej, w zależności od woli klienta. Klient może skorzystać z całej przyznanej kwoty kredytu jednorazowo lub w częściach.
Jak uzyskać kredyt odnawialny?
Uzyskanie kredytu wymaga pewnych zabiegów i nie może on być udzielony każdemu. Bank, w przypadku osób fizycznych, udziela takiego kredytu po zawarciu umowy z klientem, który wykaże się stałymi wpływami na rachunek i zwykle co najmniej kilkumiesięczną historią rachunku (na ogół 3- lub 6-miesięczną). Częstym warunkiem jest brak na koncie zbyt dużego debetu w określonym czasie przed złożeniem wniosku o kredyt. Z reguły bank nie będzie wymagał od klienta zaświadczenia z pracy o zarobkach, jak to się dzieje przy zwykłych kredytach konsumpcyjnych, lecz obliczy zdolność kredytową jedynie na podstawie złożonego wniosku. Dodatkowe zaświadczenia są jedynie wymagane, gdy klient ubiega się o kredyt o podwyższonej kwocie dopuszczalnego zadłużenia. Wówczas może też być wymagane ustanowienie prawnych form zabezpieczenia spłaty kredytu. W normalnych warunkach zabezpieczeniem dla kredytu są środki, które wpływają regularnie na konto. Systematyczne wpłaty pochodzić mogą z różnych tytułów: wynagrodzenia za pracę, świadczenia emerytalnego lub rentowego, dochodów uzyskiwanych z prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania wolnego zawodu, stypendium lub innych regularnych wpłat gotówkowych. Wniosek o przyznanie kredytu składa się w oddziale banku prowadzącym nasze konto osobiste - osobiście, telefonicznie lub za pomocą Internetu.Warto wspomnieć o udogodnieniach, które stwarzają niektóre banki swoim nowym klientom. Ponieważ nie posiadają oni historii rachunku, nie mogliby również skorzystać z kredytu odnawialnego. Banki, chcąc przyciągnąć klienta, stwarzają w tej sytuacji możliwość otrzymania kredytu odnawialnego na warunkach uproszczonych. Nowy klient może ubiegać się o taki kredyt, przedstawiając historię rachunku ze swojego poprzedniego banku. Poza tym, w wielu bankach możliwe jest otrzymanie kredytu odnawialnego poprzez przeniesienie go z innego banku.
Wysokość kredytu odnawialnego
Limity kredytowe ustalane są na ogół indywidualnie i mogą być przyznawane na rozmaite sumy, wszystko zależy od tego, jakie regularne miesięczne wpływy posada klient oraz jak długo posiada konto w danym banku. Dla klientów z krótką historią rachunku wielkość udzielonego kredytu nie będzie zbyt duża. Jednak należy pamiętać o tym, iż wraz z upływem czasu istnieje możliwość złożenia wniosku o podwyższenie limitu kredytowego. Z reguły banki ustalają w regulaminach maksymalną wysokość kredytu odnawialnego, który mogą postawić do dyspozycji klienta. W niektórych bankach kwoty te sięgają kilkudziesięciu tysięcy złotych.Należy jednak pamiętać o tym, iż w przypadku kredytu odnawialnego efektywnie wykorzystane środki mogą być znacznie wyższe od wartości przyznanego limitu. Każdorazowa spłata części lub całości kredytu w okresie trwania umowy przyznaje bowiem kredytobiorcy prawo do ponownego wykorzystania kredytu. Kredyt można zatem wykorzystywać dowolną ilość razy w okresie jego obowiązywania.
Okres spłaty
Kredyt odnawialny przyznawany jest na ogół na 12 miesięcy. Niektóre banki początek spłaty przewidują od momentu podpisania umowy, inne od pierwszego wykorzystania kredytu. Od klientów nie wymaga się, by kredyt był spłacany systematycznie. Spłata może nastąpić jedną dużą kwotą w przeddzień terminu spłaty.Warto wspomnieć o możliwości przedłużenia kredytu, jeżeli tylko klient korzysta z niego regulaminowo. Takie odnawianie kredytu może się w rzeczywistości odbywać w nieskończoność. W niektórych bankach do odnowienia limitu nie jest wymagana spłata całości zadłużenia. By kredyt został przedłużony, wystarczy zapłacić prowizję od pożyczki i odsetki za ostatni miesiąc.
Koszty
W porównaniu z innymi formami zadłużenia, kredyt odnawialny nie jest drogi. Jego oprocentowanie jest często o kilka procent niższe od oprocentowania debetu, jak i od oprocentowania zwykłych kredytów konsumpcyjnych. Najważniejsze jest jednak to, iż koszt kredytu odnawialnego liczony jest od faktycznego zadłużenia. Umiejętne zarządzanie kredytem przez klienta (tj. dbałość o to, aby faktyczny okres powstałego zadłużenia kredytowego był możliwie najkrótszy), pozwala dodatkowo zmniejszyć jego efektywny koszt. Odsetki obliczane są na ogół miesięcznie i pobierane w terminie uzgodnionym w umowie, bezpośrednio z rachunku bez oddzielnej dyspozycji posiadacza konta. Oprocentowanie w niektórych przypadkach jest również ustalane indywidualnie i zależy od wysokości wpływów na rachunek.Oprócz odsetek, klient chcący korzystać z kredytu odnawialnego w rachunku bieżącym, zmuszony jest ponieść koszty w postaci prowizji. W grę wchodzą następujące prowizje:
1. prowizja za udzielenie kredytu - określona procentowo do kwoty przyznanego kredytu, pobierana tylko raz, po podpisaniu umowy kredytowej. Prowizja za udzielenie kredytu odnawialnego jest znacznie niższa od prowizji płaconej przy kredytach konsumpcyjnych i wynosi zwykle 0,5-1,5%,
2. prowizja za zwiększenie kwoty kredytu w trakcie trwania umowy (procentowo do kwoty zwiększenia),
3. prowizja za prolongatę terminu spłaty (procentowo do kwoty prolongowanego kredytu).
Plusy i minusy linii kredytowej
Podsumowując zalety korzystania z kredytu odnawialnego, warto wskazać na jego następujące cechy:- odnawialny charakter kredytu, pozwalający na wielokrotne jego wykorzystanie w terminie ważności uprawnienia bez konieczności każdorazowego stosowania procedury oceny kredytowej;
- naliczanie odsetek od wielkości faktycznego zadłużenia;
- dość wysoka kwota i długi termin spłaty zadłużenia;
- brak konieczności dokonywania systematycznych spłat zadłużenia;
- niższy w stosunku do innych form kredytowania koszt kredytu;
- brak konieczności stosowania dodatkowych form zabezpieczeń spłaty kredytu;
- możliwość wielokrotnego odnawiania kredytu w przypadku regulaminowego korzystania z niego;
- uproszczone procedury przyznania kredytu.
Kredyt odnawialny ma jednak kilka wad. Jedną z nich jest ograniczona dostępność do tej formy kredytowania, o czym wspomniano już wcześniej. O możliwości i skali korzystania z kredytu odnawialnego decyduje bowiem wysokość miesięcznych wpływów na konto oraz okres posiadania ROR-u. Mimo, iż kredyt odnawialny jest bardzo wygodna formą uzyskiwania nawet sporej gotówki, pobierając go należy uważać, gdyż jego spłata wymaga dyscypliny i rzetelności. W wyznaczonym przez bank terminie spłaty należy mieć na koncie odpowiednią sumę pieniędzy, inaczej bowiem bank będzie naliczał od niespłaconej kwoty wysokie odsetki (sięgające ponad 30%), a ponadto może wymówić klientowi umowę o kredyt odnawialny.
Uwagi dla korzystających z kredytu odnawialnego
Klienci banków, którzy korzystają z kredytu odnawialnego, powinni wziąć pod uwagę, iż:- tak jak w przypadku kredytów konsumpcyjnych, dane o osobach, które zdecydowały się na kredyt odnawialny trafiają do Biura Informacji Kredytowej, korzystanie z kredytu w rachunku bieżącym wcale nie wyłącza banki z obowiązku przekazywania takich informacji. Oznacza to, iż niewywiązywanie się z umowy kredytu odnawialnego będzie miało przełożenie na ocenę zdolności kredytowej w przypadku ubiegania się przez klienta o jakikolwiek inny kredyt czy pożyczkę;
- kredyty odnawialne są częściowo wyłączone z zakresu obowiązywania ustawy o kredycie konsumenckim. Nie mają do nich zastosowania między innymi przepisy nakazujące bankom podawanie całkowitego kosztu kredytu. Ustawa o kredycie konsumenckim określa jednak pewne obowiązkowe postanowienia dotyczące formy i treści umowy o kredyt odnawialny. Na podstawie wspomnianej ustawy możliwe jest także odstąpienie od umowy. Zakres zastosowania ustawy do kredytów odnawialnych został zatem zawężony do minimalnego poziomu, zapewniając jednak pewną ochronę praw kredytobiorców.
Z przedstawionej analizy wynika jednoznacznie, iż kredyt odnawialny to bardzo atrakcyjny produkt bankowy. W porównaniu z bardziej rozpowszechnionym debetem, stanowi znacznie wygodniejszą i tańszą formę pożyczki, zapewniając dużo szybszy dostęp do ekstragotówki.
Chcąc jednak korzystać z zalet kredytu odnawialnego, należy odpowiednio wcześniej zacząć starania o jego uzyskanie. Nie chodzi tu jedynie o w miarę wczesne złożenie wniosku kredytowego, ale przede wszystkim o budowanie dobrej reputacji. Im lepszym klientem w mniemaniu banku jesteśmy, tym uzyskane warunki kredytowania będą dla nas korzystniejsze.
Anna Piątak
Źródło:
