Ministerstwo finansów USA poinformowało we wtorek o wycofaniu z listy sankcyjnej kilku osób związanych z komercyjnym oprogramowaniem szpiegowskim Predator.
Jak podano w obwieszczeniu Urzędu ds. Kontroli Aktywów Zagranicznych (OFAC), z listy sankcyjnej wycofano we wtorek trzy osoby, na które administracja Joe Bidena nałożyła sankcje w związku z działaniami przeciwko osobom zamieszanym w sprzedawanie państwom autorytarnym komercyjnego oprogramowania do inwigilacji Predator. Są to:
- Izraelczyk Merom Harpaz,
- Szwajcarka Andrea Gambazzi
- Sara Aleksandra Hamou, określana przez władze USA jako główna partnerka izraelskiego architekta Predatora, Tala Diliana.
Cała trójka była związana z zarejestrowanym na Cyprze konsorcjum Intellexa należącym do Diliana, izraelskiego biznesmena i byłego dowódcy Sił Obrony Izraela. Sam Dilian pozostaje nadal objęty sankcjami.
Powód wycofania sankcji przeciwko wymienionym osobom nie został podany w komunikacie. Ministerstwo nie odpowiedziało dotąd na pytania PAP w tej sprawie.
Działająca na Cyprze Hamou została określona przez resort finansów USA jako specjalistka ds. offshoringu korporacyjnego (tj. przenoszenia prawnej rezydencji firm do krajów o korzystniejszych regulacjach) pełniąca funkcje kierownicze w szeregu spółek należących do Diliana. Według śledztwa Międzynarodowego Konsorcjum Dziennikarzy Śledczych (ICIJ) Homou, żona i kluczowa wspólniczka Diliana w tworzeniu „globalnego imperium inwigilacji”, zajmowała się kwestiami prawnymi programów inwigilacji w Europie, na Bliskim Wschodzie i w Azji oraz ukrywaniem rzeczywistych działań firmy.
O Predatorze stało się głośno przede wszystkim z powodu afery szpiegowskiej w Grecji w 2022 r., kiedy za pomocą oprogramowania inwigilowani mieli być czołowi politycy i dziennikarze w kraju. Program miał być również używany przez egipskie władze przeciwko opozycjonistom oraz przez Wietnam przeciwko amerykańskim kongresmenom. Firmy Diliana były zarejestrowane na Cyprze, w Macedonii Północnej i na Węgrzech, a ślady używania oprogramowania znaleziono co najmniej w 25 krajach w Europie, na Bliskim Wschodzie, w Afryce i Azji.
Sankcje wobec producentów Predatora były elementem szerszej kampanii administracji Bidena przeciwko firmom tej samej branży, której najbardziej znanym przykładem był Pegasus stworzony przez izraelski koncern NSO.
Z Waszyngtonu Oskar Górzyński (PAP)
osk/ kar/ mhr/
