Czynności wykonywane na rzecz członków spółdzielni mieszkaniowej
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 11 ustawy o VAT, zwolnieniu z podatku podlegają określone w art, 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych następujące opłaty:- w przypadku członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali opłaty za: eksploatację i utrzymanie nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatację i utrzymanie nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, zobowiązania spółdzielni z innych tytułów;
- w przypadku członków spółdzielni, będących właścicielami lokali opłaty za: eksploatację i utrzymanie ich lokali, eksploatację i utrzymanie nieruchomości wspólnych, eksploatację i utrzymanie nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, zobowiązania spółdzielni z innych tytułów, fundusz remontowy;
- w przypadku właścicieli lokali niebędących członkami spółdzielni opłaty za: eksploatację i utrzymanie ich lokali, eksploatację i utrzymanie nieruchomości wspólnych, eksploatację i utrzymanie nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu, inne koszty zarządu tymi nieruchomościami na takich samych zasadach, jak dla członków spółdzielni.
Zwolnieniu z podatku na mocy § 8 punkt 18 rozporządzenia w sprawie VAT, podlegają również czynności wykonywane na rzecz osób niebędących członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali mieszkalnych, za które są pobierane opłaty zgodnie z art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Zwolnienie to zostało wprowadzone w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt K 32/03, dotyczącym m.in. statusu rozliczeniowego osób, które utraciły członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej zachowując jednocześnie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
W świetle tego wyroku przepisy dotyczące opodatkowania podatkiem VAT muszą w jednakowy sposób traktować członków spółdzielni jak i osoby, które to członkostwo utraciły.
Stawki podatku na czynności niepodlegające zwolnieniu
Dostawa spółdzielczych lokali mieszkalnych i spółdzielczych domów mieszkalnych podlega opodatkowaniu według stawki 7%, natomiast dostawa spółdzielczych lokali użytkowych opodatkowana jest według stawki podstawowej 22%. Obniżona do 7% stawka VAT będzie obowiązywała co najmniej do dnia 31 grudnia 2007 r., w odniesieniu do obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, co wyraźnie wynika z przepisów projektu ustawy o VAT.Należy w tym miejscu przypomnieć, iż dostawą spółdzielczych lokali i spółdzielczych domów w rozumieniu ustawy o VAT jest: ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członków spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu mieszkalnego lub własności domu jednorodzinnego.
Przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na prawo własnościowe oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu mieszkalnego lub własności domu jednorodzinnego, które następuje w ciągu 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu - podlega opodatkowaniu według stawki 0%. Stawka ta przysługuje do 31 grudnia 2007 r. na mocy art. 146 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy.
Ustanowienie w miejsce spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego prawa odrębnej własności, które dokonane jest w ciągu 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu - podlega opodatkowaniu według stawki 7%.
Podstawa opodatkowania spółdzielczych praw do lokali
Podstawą opodatkowania w przypadkach ustanowienia praw do lokalu jest kwota należna, którą jest wartość należnego wkładu budowlanego albo wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę należnego podatku.Może się również zdarzyć, że wkład wnoszony jest w innej formie niż pieniężna. Wówczas kwotę należną stanowi cena nabycia towarów wnoszonych jako wkład niepieniężny, a gdy cena nabycia nie istnieje - koszt wytworzenia określony w momencie wniesienia wkładu.
Ustawodawca przewidział również sytuację, w której część wkładu budowlanego lub mieszkaniowego została sfinansowana z zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową kredytu na sfinansowanie kosztów budowy. Podstawę opodatkowania zwiększa się wówczas o przypadającą na dany lokal kwotę kredytu.
Ponadto, do podstawy opodatkowania wlicza się inne opłaty, które nie są wkładami budowlanymi lub mieszkaniowymi, a wnoszone są przez członków spółdzielni. Są to opłaty wynikające z uczestniczenia członków spółdzielni w zobowiązaniach spółdzielni i związane są z budową lub wynikają z ostatecznego rozliczenia kosztów budowy.
Z dość specyficzną sytuacją będziemy mieli do czynienia, jeżeli umowa o przekształcenie przysługującego członkowi spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu jest zawierana w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Podstawę opodatkowania w takich okolicznościach stanowić będzie różnica między wartością rynkową lokalu a wartością waloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku.
Podstawa prawna: Ustawa o podatku od towarów i usług (Dz.U z 2004 r Nr 54 poz, 535 z póź zm.)
Źródło:
