Prasa wielu krajów odnotowuje najnowsze propozycje złożone wierzycielom przez Grecję, zwracając uwagę, że rząd w Atenach jest teraz gotów przystać na rozwiązania, które zaledwie kilka dni wcześniej większość Greków odrzuciła w referendum.
Komentatorzy zastanawiają się, czy to wystarczy, by przekonać wierzycieli. Wskazują też, że propozycje rządu mogą natrafić na opór świata greckiej polityki, w tym części deputowanych rządzącej partii Syriza.
"W miarę, jak pojawiały się szczegóły nowej oferty Aten, wydawało się, że grecki premier Aleksis Cipras kapituluje wobec żądań, dotyczących surowych oszczędności, do odrzucenia których w niedzielnym referendum wzywał rodaków" pisze w piątek "New York Times".
Zdaniem gazety Cipras poprawia swą pozycję, jeśli chodzi o złagodzenie ciężaru greckiego zadłużenia, co było jednym z jego głównych żądań. "NYT" odnotowuje, że przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk mówił ostatnio o potrzebie realistycznej propozycji ze strony kredytodawców, dotyczącej zdolności Grecji do obsługi zadłużenia.
"NYT" zwraca uwagę, że Cipras ma w piątek zwrócić się do parlamentu o zaaprobowanie rozwiązań, zaproponowanych przez rząd. Wiele może zależeć od jego zdolności do przekonania bardziej radykalnych elementów partii Syriza do poparcia tego pakietu, który w istocie dla wielu z nich był anatemą w zeszłym tygodniu - akcentuje dziennik.
"NYT" podkreśla, że w ciągu kilku godzin cała dynamika greckiego kryzysu przeszła od apokaliptycznych ostrzeżeń o Zimbabwe na Bałkanach do świeżego optymizmu, że można będzie wypracować podstawę porozumienia.
"Wall Street Journal" pisze, że nowa grecka propozycja wydaje się bliższa żądań kredytodawców w najbardziej spornych kwestiach. Na razie nie wiadomo jednak, czy to wystarczy, aby Grecja otrzymała nowy pakiet pomocy. Gazeta odnotowuje, że w niedzielę Grecy odrzucili w referendum rozwiązania, jakie teraz proponuje rząd.
Niemiecka "Frankfurter Allgemeine Zeitung" obszernie omawia najnowsze greckie propozycje, zwracając uwagę zwłaszcza na zawarte tam zamierzenia prywatyzacyjne. "FAZ" podkreśla, że dotychczas lewicowe, komunistyczne skrzydło rządu było przeciwne wszelkiej prywatyzacji i odłożyło już na półkę rozpoczęte projekty prywatyzacyjne. Teraz projekty te, m.in. prywatyzacja regionalnych portów lotniczych i sprzedaż terenów dawnego ateńskiego lotniska Hellinikon, mają zostać sfinalizowane.
"FAZ" zwraca również uwagę, że najnowsze greckie propozycje świadczą o tym, iż Ateny zdały sobie sprawę, że nie da się utrzymać systemu emerytalnego w jego obecnej formie. Gazeta odnotowuje też zapowiedź stopniowego znoszenia przywilejów greckich wysp, jeśli chodzi o podatek VAT. Ponadto nie zostanie zniesiony znienawidzony podatek od nieruchomości, choć obiecywał to pierwotnie Cipras. Podatek ten może zostać zmodyfikowany, ale wpływy z jego tytułu muszą zostać utrzymane.
Gazeta zastanawia się, na jak duży opór w samej Grecji mogą natrafić te propozycje. Zwraca uwagę, że lewe skrzydło partii Syriza nie podpisało się pod nimi; premier zapewnił sobie jednak poparcie partii opozycyjnych.
Inną otwartą kwestią jest zdaniem "FAZ" to, na ile wierzyciele zaufają, że Grecy rzeczywiście zrealizują reformy. Niemieccy politycy zwracają uwagę, że Ateny zaproponowały obecnie to, co Grecy odrzucili w niedzielnym referendum.
"Die Welt" podkreśla, omawiając najnowsze propozycje Aten, że dla Grecji jest to ostatnia szansa na uniknięcie chaosu finansowego i Grexitu.
Także brytyjski "The Telegraph" pisze, że grecki rząd zgodził się na surowe warunki, aby kraj mógł pozostać w strefie euro.
Propozycje Aten
W liczącym 13 stron dokumencie, który nazwano "Priorytetowe działania i zobowiązania" Grecja zgodziła się na wprowadzenie prawie wszystkich środków, których domagali się jej wierzyciele 26 czerwca. Wówczas Ateny odrzuciły te żądania i ogłosiły, że zorganizują referendum. Jednak, jak pisze BBC, teraz premier Aleksis Cipras w zamian za reformy domaga się o wiele więcej niż w ubiegłym miesiącu. Szef rządu chce restrukturyzacji greckiego długu a także 53,5 mld euro na pokrycie zobowiązań kredytowych do końca czerwca 2018 r. Media informują również o pakiecie inwestycji w wysokości 35 mld euro.
W dokumencie Grecy zgodzili się na "ujednolicony system stawek VAT w wysokości 23 proc.". Podniesiony miałby zostać m.in. VAT od restauracji; obecnie obowiązuje 13-procentowa stawka. VAT od produktów podstawowych, prądu, wody i hoteli wynosiłby 13 proc., a 6 proc. w przypadku leków czy książek. Grecki rząd zaproponował również podwyższenie podatku od firm żeglugowych oraz zniesienie ulg podatkowych dla wysp, poczynając od tych najbogatszych i najbardziej turystycznych, czego domagali się kredytodawcy. Te środki miałyby stopniowo zacząć wchodzić w życie w październiku i w pełni obowiązywać do końca 2016 r. Ulgi zostaną utrzymane jedynie na najbardziej odległych wyspach.
Wśród propozycji znalazło się także podniesienie wieku emerytalnego do 67 lub minimum 62 lat. Proces ten ma przebiegać stopniowo do 2022 roku. Rząd przewidział również deregulację niektórych zawodów, m.in. inżynierów i notariuszy. Władze Atenach zaproponowały także zmniejszenie wydatków wojskowych o 300 mln euro do końca 2016 r. i ustalenie sztywnego harmonogramu prywatyzacji.
Większość członków gabinetu przyjęła te propozycje. Wśród tych, którzy się im sprzeciwili był Lafazanis, który argumentował, że nie rozwiążą one problemów Grecji. Wcześniej Lafazanis wyraził sprzeciw dla trzeciego programu pomocy finansowej z surowymi środkami oszczędnościowymi, hamującymi wzrost gospodarczy. Według greckich mediów pakiet reform ma przynieść w ciągu dwóch lat łącznie 12 mld euro, czyli o 4 mld euro więcej, niż przewidywała jego wcześniejsza wersja.
Rząd w Atenach poinformował, że głosowanie w greckim parlamencie w sprawie tych propozycji odbędzie się w piątek wieczorem. Na niedzielę planowany jest szczyt eurogrupy i szczyt UE, który może albo dać zielone światło do rozpoczęcia rozmów o wsparciu dla Aten albo - w razie braku porozumienia - przedyskutować konsekwencje ewentualnej niewypłacalności Grecji.
(PAP)
az/ kar/luo/ laz/
