Przedsiębiorca korzystający w swojej działalności z samochodów powinien ubezpieczyć swoją flotę pojazdów. Oprócz obowiązkowego ubezpieczenia posiadaczy pojazdów mechanicznych od odpowiedzialności cywilnej (OC), dodatkowo można wykupić ubezpieczenie autocasco (AC) i od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW). W związku z powyższym pojawia się pytanie czy uiszczone na ubezpieczenie składki mogą stanowić dla podatnika koszt uzyskania przychodów?
foto: Thinkstock
Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, za koszty uzyskania przychodu uznać należy koszty poniesione w celu osiągnięcia, zachowania bądź też zabezpieczenia źródła przychodów. Jednocześnie w sytuacji, gdy dany wydatek znalazł się w zamkniętym katalogu z art. 16 ustawy o CIT, nie może on zostać uznany za koszt uzyskania przychodu. Przyjęcie przez ustawodawcę takiej konstrukcji pozwala na stwierdzenie, że każdy wydatek, który spełnia przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT (związek przyczynowo-skutkowy między wydatkiem a potencjalnym przychodem), a nie został wymieniony w art. 16 cyt. ustawy, stanowi koszt uzyskania przychodu. Zbliżone rozwiązanie ustawodawca przyjął w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych - w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT.
| »Od nowego roku wzrosną kary za brak OC |
Obie wskazane wyżej ustawy podatkowe posiadają katalog wydatków, które nie mogą zostać uznane przez podatnika za koszt uzyskania przychodu. W myśl art. 23 ust. 1 pkt 47 ustawy o PIT oraz art. 16 ust. 1 pkt 49 ustawy o CIT, nie stanowią kosztów uzyskania przychodu składki na ubezpieczenie samochodu osobowego w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej pozostaje równowartość 20.000 euro, przeliczona na złote polskie według kursu sprzedaży walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia zawarcia umowy ubezpieczenia w wartości samochodu przyjętej dla celów ubezpieczenia.
Zobacz także
Z powyższego wprost wynika, że ograniczenie w zaliczaniu składek ubezpieczeniowych dotyczy tylko samochodów osobowych. Zatem wszystkie składki na ubezpieczenie samochodu ciężarowego mogą zostać zaliczone w ciężar kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem spełnienia ogólnych przesłanek kwalifikowalności kosztów uzyskania przychodów (związek przyczynowo-skutkowy między poniesionym wydatkiem a przychodem).
Dla poprawnego obliczenia kwoty składki na ubezpieczenie samochodu osobowego, którą można zaliczyć w koszty uzyskania przychodów, niezbędne jest określenie wartości samochodu osobowego, która została przyjęta dla celów ubezpieczenia. Tylko w ubezpieczeniu autocasco (AC) wysokość składek uzależniona jest m.in. od wartości samochodu, pozostałe ubezpieczenia nie są zależne od wartości pojazdu (ani OC, ani NNW - które jest ubezpieczeniem kierowcy i pasażera). W konsekwencji uznać należy, pomimo braku wyraźnego wskazania ustawodawcy, iż wydatki na składki na ubezpieczenie OC i NNW mogą zostać zaliczone przez przedsiębiorcę do kosztów uzyskania przychodów w pełnej wysokości.
 | »Porównaj ubezpieczenia komunikacyjne |
Stanowisko powyższe przyjmują także organy podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w wydanej 20 września 2011 r. interpretacji (znak: ILPB3/423-278/11-3/KS) stwierdził, że pomimo braku wskazania w powyższych przepisach ustaw o podatkach dochodowych "o który rodzaj ubezpieczenia chodzi (OC, AC, NNW), (...) należy przyjąć, że dotyczy on wyłącznie ubezpieczenia AC, bowiem dla ustalenia limitu, o którym mowa w tym przepisie, istotna jest wartość samochodu przyjęta dla celów ubezpieczenia, a tą przyjmuje się tylko dla AC. Dla ubezpieczenia OC i NNW wartość samochodu nie jest istotna."Organ dalej podniósł, że "przewidziane w tym przepisie ograniczenie wysokości składek na ubezpieczenie samochodu osobowego, które mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów dotyczy wyłącznie składek, których wysokość jest uzależniona od wartości samochodu (AC)". Analogiczne stanowisko organ ten również przyjął w wydanej 10 czerwca 2010 r. interpretacji (znak: ILPB3/423-248/10-3/AO).
Z kolei Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 19 maja 2009 r. (znak: IBPBI/1/415-166/09/WRz) uznał w całości za prawidłowe stanowisko podatnika, który wywodził, "(...) że do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć można wydatek poniesiony z tytułu opłacenia składki AC na ubezpieczenie należącego do niego samochodu osobowego, (...) do wysokości przewidzianej w tym przepisie, a w przypadku uiszczenia opłat z tytułu ubezpieczeń OC i NW również ponad ten limit ustawowy. Wartość samochodu osobowego nie ma żadnego wpływu na wysokość składek z tytułu ubezpieczenia OC oraz NW. W przypadku ubezpieczenia z tytułu OC oraz NW ubezpieczenia te dotyczą nie tyle samochodu osobowego co właściciela samochodu".
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, jak również stanowisko organów podatkowych, przyjąć należy, że w całości do kosztów uzyskania przychodów przedsiębiorca może zaliczyć wydatki na składki ubezpieczeniowe samochodów ciężarowych, a samochodów osobowych w zakresie OC oraz NNW. Natomiast składki AC mogą stanowić koszt uzyskania przychodu do wysokości ustawowego limitu.
Jarosław Włoch
foto: PODPISAplikant radcowski, konsultant podatkowy w Departamencie Doradztwa Podatkowego Małopolskiego Instytutu Studiów Podatkowych w Krakowie
Artykuł ma charakter jedynie informacyjny i stanowi publikację zainspirowaną treścią artykułów prasowych, interpretacji organów podatkowych i orzeczeń sądów administracyjnych. Nie stanowi porady ani opinii podatkowej czy prawnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 i art. 31 ustawy o doradztwie podatkowym (Dz. U. z 1996 r. Nr 102, poz. 475, ze zm.) i jest odzwierciedleniem poglądów wyrażanych przez autorów publikacji. Małopolski Instytut Studiów Podatkowych Sp. z o.o. nie bierze odpowiedzialności za ewentualne skutki podejmowanych decyzji na ich podstawie.
