Współczesna ulica w dużym mieście to obraz, na którym widać wiele budynków - nowoczesnych i historycznych. Jak w tym otaczającym nas świecie znaleźć wartości ponadczasowe, stałe i pewne, pomagające nam w zachowaniu równowagi i pozbyciu się troski o przyszłość?
Przy spokojnej ulicy w Warszawie znajduje się obiekt architektoniczny, w którym mieści się oddział jednej z najstarszych instytucji finansowych w Polsce. Budynek wzniesiony na rogu ulic Traugutta i Czackiego jest siedzibą Banku Handlowego SA (obecnie Citibank Handlowy SA).
Utworzony w 1870 r. bank był pierwszą polską instytucją działającą w formie spółki akcyjnej. Jego narodziny poprzedziły kilkuletnie starania o zgodę władz rosyjskich na założenie przedsiębiorstwa.
Już w połowie XIX w. zaistniała potrzeba powołania dużej instytucji finansowej.
Inicjatorem powstania Banku Handlowego i jego głównym akcjonariuszem był największy finansista, przemysłowiec, jeden z największych działaczy gospodarczych i najbogatszych obywateli Królestwa Polskiego - Leopold Kronenberg. Jednak z powodów politycznych nie mógł być oficjalnym założycielem ani też członkiem zarządu.
W skład władz banku weszli przedstawiciele elit politycznych i gospodarczych kraju.
Od początku swojej działalności bank wspierał i kształtował rozwój gospodarczy na ziemiach polskich. Wniósł znaczący wkład w budowę sieci kolejowej i ważnych zakładów przemysłowych. Zrzeszał najpoważniejszą grupę finansową Królestwa Polskiego.
Jak można wyczytać w książce „Bank Handlowy w Warszawie S.A. Zarys dziejów 1870-1995” autorstwa Z. Landaua, J. Tomaszewskiego - na początku XX w. bank posiadał 35 proc. ogólnej sumy kapitałów akcyjnych i rezerwowych, skupiał 60 proc. wszystkich lokat oraz 44 proc. ogółu obrotów banków. Uczestniczył w finansowaniu stowarzyszeń, instytucji i organizacji, akcji o charakterze politycznym (np. wyłożył pieniądze na budowę pomnika Mickiewicza).
Początkowo Bank Handlowy w Warszawie rozpoczął działalność w należącym do rządu pałacu Mostowskich.
Zarząd banku starał się o nabycie placów rządowych przy ul. Berga (dziś Traugutta) i wybudowanie nowej siedziby. Okolice ulicy Mazowieckiej i sąsiednich stały się stopniowo dzielnicą skupiającą warszawski świat finansjery. Było to miejsce szczególne dla kręgów gospodarczo-finansowych.
W 1874 r. między ul. Traugutta a ul. Czackiego powstał budynek dostosowany do potrzeb banku. Projekt wykonał Leandro Marconi pochodzący z włoskiej rodziny architektów (jego ojciec Henryk był twórcą m.in. Hotelu Europejskiego, a brat Władysław zaprojektował m.in. budynek hotelu Bristol). Inne realizacje Leandro Marconiego to np. pałacyk Zamoyskich przy ul. Foksal, pałacyk Sobańskich w Al. Ujazdowskich w Warszawie. Leandro Marconi, podobnie jak jego ojciec, tworzył w duchu romantyzmu stosując najczęściej formy włoskiego renesansu.
Monika Lange - Dębska
Wiecej w bieżącym numerze miesięcznika BANK
Zaprenumeruj BANK
Źródło:
