Aż 440 mln zł trafi na cyfryzację polskiego dziedzictwa narodowego. Wicepremier Krzysztof Gawkowski ogłosił start projektu KRONIK@ 2.0, który ułatwi dostęp do otwartych danych publicznych. Do końca 2028 roku w darmowej, internetowej bazie kultury pojawią się dziesiątki tysięcy nowych zdigitalizowanych obiektów.
Podczas wspólnej konferencji prasowej z kierownictwem Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego wicepremier podkreślił, że dane są solą instytucji kultury takiej jak ta. – Otwarte dane to w świecie cyfrowym sprawa niebywała, bo dostęp do danych odbywa się na wielu poziomach, których nie dostrzegamy, które są blisko nas, a jednak nie zawsze jesteśmy w stanie sobie wyobrazić, jaki wpływ mają na życie każdego człowieka – powiedział.
Jak zapewnił, „wielką przyjemnością dla niego i dla Ministerstwa Cyfryzacji jest to, że są realizowane kolejne kroki w kierunku otwierania danych”.
Upraszczamy do nich dostęp po to, żeby każdy obywatel, każda instytucja publiczna, ale również każdy biznes mógł z nich korzystać w sposób, który daje poczucie bezpieczeństwa, odpowiedzialności i też zaangażowania – zaznaczył Gawkowski.
Szef MC ogłosił, że 440 mln zł zostanie przekazanych na digitalizację zasobów kultury. – Pieniądze mają służyć wzbogaceniu polskiej masy cyfrowej o zasoby polskiego dziedzictwa narodowego – wskazał. Wspomniał o realizowanym przez rząd projekcie „Kronika”, czyli Krajowym Repozytorium Obiektów Nauki i Kultury. – Już 26 instytucji udostępnia swoje dane w tym zasobie, a zarejestrowanych instytucji jest już 37 - wyjaśnił Gawkowski. Poinformował jednocześnie, że „Kronika” otrzymuje „nowe życie i blisko 40 milionów złotych z Funduszy Europejskich na rozwój”. Zgodnie z zapowiedzią wicepremiera będzie to ok. 100 tys. nowych obiektów dodanych do bazy użytkownika i portalu.
Dyrektor Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego Tomasz Kolankiewicz zwrócił uwagę, że krytyczna infrastruktura kulturalna, do której należy archiwum cyfrowe, wymaga stabilnego finansowania i długofalowego podejścia. – Nie zapominamy przy tym o najważniejszym celu, jak głosi hasło dzisiejszej konferencji. Chodzi o otwarte dane – w naszym wypadku o dostępność zbiorów i dostarczanie rzetelnych, profesjonalnych informacji o zbiorach. Jako archiwista z wykształcenia wierzę, że archiwum ma głęboki sens wtedy, kiedy nie tylko zabezpiecza, ale też otwiera się na użytkowników, udostępnia materiały – stwierdził.
Wicedyrektorka FINA ds. Zbiorów Cyfrowych i Digitalizacji Elżbieta Wysocka-Koerber przybliżyła szczegóły realizowanego we współpracy z MC przedsięwzięcia Zanurzenie w kulturze. Cyfrowy dostęp do zasobów audiowizualnych i multimedialnych. – To dla mnie ogromna radość, że mogę zapowiedzieć, że właśnie w ramach tego projektu opracujemy i udostępnimy setki tysięcy obiektów cyfrowych. Wdrożymy narzędzia sztucznej inteligencji do poprawy jakości metadanych. Rozwijamy też systemy zarządzania zbiorami i budujemy nowoczesny portal dostępu do zbiorów dla wszystkich państwa – poinformowała.
Dodała, że materiały zdigitalizowane i opracowane w ramach projektu będą dostępne nie tylko w katalogu zbiorów FINA, ale również – w odpowiednim zakresie prawnym – za pośrednictwem portalu kronika.gov.pl. – Wdrażamy międzynarodowe normy opisu i wymiany danych, a także standardy ochrony autentyczności i integralności zbiorów, co w dzisiejszej epoce zagrożeń cyberatakami i gwałtownego rozwoju narzędzi sztucznej inteligencji nie jest łatwym zadaniem. To jest zarządzanie naszą wspólną pamięcią, którego nie możemy oddawać kaprysom rynku czy zewnętrznym korporacjom bigtechowym – powiedziała Wysocka-Koerber.
Wicedyrektorka FINA podkreśliła rolę resortu cyfryzacji, który poprzez rozwój systemu „Kronika” tworzy fundament ogólnokrajowej infrastruktury dostępu do zasobów kultury. – Współpraca z Ministerstwem Cyfryzacji jest dla nas szansą na budowanie cyfrowego ekosystemu opartego na bezpieczeństwie danych, otwartości, współdzieleniu wszystkich naszych zasobów, łatwym dostępie dla wszystkich obywateli i odpowiedzialności za długoterminową ochronę w sposób zrównoważony – podsumowała.
Portal kronika.gov.pl, czyli Krajowe Repozytorium Obiektów Nauki i Kultury, to miejsce, gdzie każdy użytkownik może za darmo skorzystać z zasobów polskiego dziedzictwa narodowego z obszaru nauki i kultury. W portalu użytkownicy znajdą m.in. książki, prasę, plakaty i dzieła sztuki.
Na rozbudowę portalu Ministerstwo Cyfryzacji przeznaczy ponad 39 mln z Funduszy Europejskich. Realizacja projektu KRONIK@ 2.0 potrwa do końca 2028 r. (PAP)
dap/ ksi/ dki/
