Termin likwidacji kopalń, które - zgodnie z umową społeczną dla górnictwa - na większą skalę miałyby być zamykane od 2034 roku, „trzeba będzie jeszcze raz przeanalizować i trzeba będzie tutaj wykazywać duże zdecydowanie wobec partnera europejskiego” – mówił w niedzielę w Gliwicach Jarosław Kaczyński.
Prezes Prawa i Sprawiedliwości przypomniał, że zawarta w maju ub. roku między górniczymi związkami a rządem umowa społeczna, zakłada likwidację polskich kopalń węgla energetycznego do 2049 roku, przy czym na szerszą skalę kopalnie miałyby być zamykane od 2034 r. W ocenie prezesa PiS, w sytuacji obecnych wyzwań potrzebna jest nowa analiza tego programu.
„Dziś jest tutaj wielki znak zapytania (…), bo jest problem naszej suwerenności i bezpieczeństwa energetycznego w razie kryzysu. Dziś świat się rozchwiał, kryzysy różnego rodzaju są możliwe i trzeba taki zapas mieć” – mówił Kaczyński. Przypomniał, że UE dotąd nie zatwierdziła zapisów umowy społecznej.
„Do 2034 roku jeszcze trochę czasu zostało, nawet sporo. To trzeba będzie jeszcze raz przeanalizować. I trzeba będzie tutaj wykazywać wobec partnera europejskiego duże zdecydowanie. Musimy być zabezpieczeni, a czas, w którym będziemy zabezpieczeni przez energię atomową, z dzisiejszego punktu widzenia jest jeszcze odległy” – tłumaczył prezes PiS.
Wyjaśnił, iż budowa mocy jądrowych jest procesem czasochłonnym, podczas gdy – jak mówił – „elektrownie węglowe mają to do siebie, że są pewne i stosunkowo proste. Krótko mówiąc, ten problem musimy postawić” – podsumował prezes.
Jarosław Kaczyński skrytykował politykę rządów PO-PSL wobec górnictwa, przytaczając m.in. nagraną w restauracji wypowiedź b. wicepremier Elżbiety Bieńkowskiej o tym, jak zarządzający górnictwem „pili i palili lulki”, a także wydarzenia z Jastrzębskiej Spółki Węglowej, gdzie w 2015 r. policja użyła wobec protestujących związkowców broni gładkolufowej.
W ocenie prezesa PiS, górnictwo było wówczas na skraju bankructwa. „Była sytuacja, która doprowadziłaby po prostu do kompletnego upadku polskiego górnictwa, gdyby nie przejęcie władzy przez nas i wydanie – po części z budżetu, a po części z firm energetycznych (…) – ok. 20 mld zł na ratowanie polskich spółek węglowych. One zostały uratowane” – powiedział Kaczyński.
Prezes przypomniał, że w umowie społecznej dla górnictwa są także punkty dotyczące transformacji regionu poprzez wspieranie rozwoju nowoczesnego przemysłu, opartego na nowych technologiach i nauce. Zapewnił, że zamierzenia te będą realizowane, a jednym z narzędzi do tego celu będzie specjalny fundusz służący restrukturyzacji regionu – projekt ustawy o Funduszu Transformacji Śląska jest już w Sejmie.
Kaczyński tłumaczył, że dzięki funduszowi powstanie stały mechanizm finansowy, z corocznym wkładem państwa oraz udziałem m.in. Banku Gospodarstwa Krajowego, Polskiego Funduszu Rozwoju oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Fundusz będzie też miał możliwość tzw. lewarowania, czyli pozyskiwania dodatkowych środków.
„Będzie można stworzyć stały mechanizm finansowania opłacalnych inwestycji” – powiedział prezes PiS, zastrzegając, że chodzi o przedsięwzięcia oparte na zasadach rynkowych, nowoczesne.
„Takie, które będą czyniły ze Śląska - już na nowy sposób, nie tylko w oparciu o węgiel - centrum przemysłowe Polski. Centrum przemysłowe Polski, którym Śląsk tradycyjnie był. Nam naprawdę chodzi o to, żeby ta tradycja została podtrzymana” – zapewnił lider Prawa i Sprawiedliwości, nawiązując do śląskich tradycji oraz etosu ciężkiej pracy, z której słynie region.
Kaczyński zwrócił uwagę, że pierwsze kroki w realizacji planu takiej transformacji Śląska są już czynione – jako przykład podał plan budowy fabryki polskich samochodów elektrycznych Izera w Jaworznie. Lider PiS ocenił, że w szybszej realizacji planu dla Śląska na pewno pomogłoby uzyskanie reparacji wojennych od Niemiec. „Będziemy o to bardzo zdecydowanie walczyć” – zapewnił w Gliwicach prezes PiS.
Kaczyński dzień wcześniej zapewniał, że górnictwo pozostaje istotną kwestią
Górnictwo pozostaje w dalszym ciągu wyzwaniem i czymś bardzo istotnym; Śląsk ma " tradycję ciężkiej pracy" - powiedział w sobotę prezes PiS Jarosław Kaczyński podczas spotkania z mieszkańcami Katowic. Jak dodał, dobra sytuacja każdego kraju zależy od tego, czy ma ono własne źródła energii.
Prezes PiS przypomniał, że rząd i przedstawiciele związków zawodowych podpisali 28 maja 2021 r. umowę dotyczącą transformacji sektora górnictwa i wybranych procesów transformacji woj. śląskiego.
"Wydaje się, że to była umowa, która w tamten czas, który się niestety do tego momentu się zmienił - wpisywała się dobrze" - powiedział Kaczyński. Zauważył jednak, że sytuacja "zmieniła się bardzo". "I dzisiaj są tutaj wielkie znaki zapytania. Czy w ogóle należy likwidować przemysł górniczy? Czy w obecnej sytuacji, która obejmuje w wielkiej mierze kryzys energetyczny (...) tamte decyzje, tamte zapowiedzi, są jeszcze aktualne? Co najmniej trzeba się nad tym zastanowić" - wskazał szef PiS.
"Wiemy na pewno jedno: dobra sytuacja kraju, dobra sytuacja każdego kraju, ale oczywiście także Polski, jest wtedy, kiedy, ono ma własne źródła energii. (...) Nie tylko w sensie własnych zakładów energetycznych, ale także własnych surowców energetycznych. W tym wypadku, jeżeli chodzi o Polskę, to tym własnym surowcem jest właśnie węgiel. Tu jest sfera wielkiego pytania, na które my w tej chwili - jeżeli chcemy być odpowiedzialni - odpowiedzieć do końca nie możemy" - tłumaczył Kaczyński.
Prezes podkreślił, że Śląsk "ma wspaniałą tradycję ciężkiej pracy". Jak mówił, jest plan, aby Śląsk był nowoczesnym regionem, który będzie miał duże ośrodki rozwojowe. Przypomniał, że zgodnie z zapisami umowy społecznej z 2021 r. ma być powołany Fundusz Transformacji Śląska.
"Projekt ustawy regulującej funkcjonowanie tego funduszy jest już dzisiaj w Sejmie. Został wniesiony 12 listopada i na pewno stosunkowo w krótkim czasie (...) będzie uchwalony. To podstawa dla dalszego rozwoju, podstawa dla różnego rodzaju potrzebnych inwestycji, zostaje stworzona" - powiedział Jarosław Kaczyński.
Przyznał, że "górnictwo pozostaje w dalszym ciągu wyzwaniem i czymś bardzo istotnym". "Bezpieczeństwo energetyczne jest niesłychanie ważne i stąd patrzymy dzisiaj na Śląsk, na politykę klimatyczną nieco inaczej, niż patrzyliśmy wtedy, kiedy ta umowa była zawierana. Nie gorzej tylko lepiej" - powiedział prezes PiS.
Rząd w pierwszej połowie listopada przyjął projekt ustawy ws. powołania spółki Fundusz Transformacji Śląska. Przygotowany przez resort rozwoju i technologii fundusz o kapitale zakładowym do 500 mln zł ma realizować zapisy umowy społecznej z 2021 r. ws. transformacji sektora górnictwa i wybranych procesów w regionie.
Jak podano na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Fundusz Transformacji Śląska ma służyć skoordynowaniu zagospodarowania terenów pogórniczych, przemysłowych i poprzemysłowych z transformacją woj. śląskiego. To zapis zgodny z umową społeczną z 28 maja 2021 r. dotyczącą transformacji sektora górnictwa i wybranych procesów transformacji woj. śląskiego.
Podpisana 28 maja ub. roku umowa społeczna określa zasady i tempo wygaszania polskich kopalń węgla kamiennego (energetycznego) w perspektywie 2049 roku. Dokument zawiera m.in. gwarancje zatrudnienia i osłon socjalnych dla górników oraz umożliwia (już realizowane) budżetowe dopłaty do redukcji zdolności produkcyjnych. Rozwiązania pomocowe - przeniesione już do znowelizowanej ustawy górniczej i wdrożone w życie - wymagają notyfikacji Komisji Europejskiej.(PAP)
autor: Aneta Oksiuta, Marek Błoński
aop/ mab/ aszw/
