Jak dobrze ubezpieczyć mieszkanie?

Ubezpieczenie mieszkań jest jednym z najbardziej popularnych ubezpieczeń w naszym kraju. Nic zresztą dziwnego; ubezpieczając mieszkanie, ubezpieczamy z reguły znaczną część naszego dobytku. Dlatego też skutki zaniedbań w zapewnieniu sobie właściwej ochrony ubezpieczeniowej mogą być tu dotkliwsze niż w przypadku innych ubezpieczeń. Co zatem zrobić, by z dostępnej na rynku oferty różnych zakładów ubezpieczeń wybrać tę najwłaściwszą? Na co zwrócić szczególną uwagę w gąszczu postanowień ogólnych warunków tego ubezpieczenia?

Przedmiot ubezpieczenia

Ten punkt ogólnych warunków ubezpieczenia określa przedmiot świadczonej przez ubezpieczyciela ochrony. Dokładna analiza przedmiotu ubezpieczenia może okazać się niezwykle istotna, zwłaszcza co do objęcia ochroną ubezpieczeniową przechowywanych w domu pieniędzy, innych środków płatniczych i papierów wartościowych. Niektóre zakłady ubezpieczeń wyłączają bowiem w tym zakresie swoją odpowiedzialność.

Z reguły nie sposób jednak ustalić dokładnego zakresu świadczonej ochrony bez sięgnięcia do pojęcia ruchomości domowych oraz stałych elementów wyposażenia zawartego w tzw. "słowniczku" (definicje zamieszczone w postanowieniach ogólnych). Zdefiniowane w nim terminy są bowiem wiążące dla interpretacji treści zawieranej przez nas umowy, a dość często zdarza się, że różnią się one od znaczenia określonych słów w języku potocznym.

Warto sprawdzić, czy zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność jedynie za określone przedmioty znajdujące się w samym lokalu, czy też ochroną tą objęte są także tzw. przynależności, czyli piwnice, garaże czy komórki. W przypadku tych ostatnich, niektóre zakłady przewidują górną granicę odpowiedzialności do określonego procentu całej sumy ubezpieczenia (np. 5% sumy ubezpieczenia). Jeśli zatem np. trzymamy w piwnicy bardzo drogi rower, warto tak skalkulować sumę ubezpieczenia, by jego wartość nie przekraczała ustalonego procentu sumy ubezpieczenia. W przeciwnym razie odszkodowanie nie pokryje w pełni wartości skradzionego jednośladu.

Kolejnym elementem wartym uwagi jest kwestia, czy ubezpieczyciel objął ochroną wyłącznie rzeczy będące własnością ubezpieczonego, czy też również takie, które pozostają tylko w jego posiadaniu (rozumianym jako faktyczne władztwo nad rzeczą bez prawa własności). Może to mieć znaczenie np. w przypadku kradzieży z mieszkania użyczonego od kogoś sprzętu RTV. W tym ostatnim przypadku zakłady ubezpieczeń wymagają z reguły, by fakt użyczenia określonej rzeczy był przez ubezpieczającego udowodniony.

Zakres ubezpieczenia

Pojęcie to oznacza zdarzenia, w razie wystąpienia których umowa ubezpieczenia przewiduje wypłatę odszkodowania. Z reguły ubezpieczenie mieszkań nawet w ramach jednego zakładu ubezpieczeń występuje w kilku wariantach. Warianty takie mogą dotyczyć albo określonych zdarzeń losowych (np. ubezpieczenie od ognia lub zalania), albo kradzieży i rabunku, albo wszystkich wymienionych zdarzeń. Niektórzy ubezpieczyciele obejmują tzw. wariantem rozszerzonym również skutki dewastacji wyposażenia mieszkania przy okazji kradzieży i włamania. Pytanie o określony wariant ubezpieczenia powinno być podstawową kwestią, którą powinniśmy przemyśleć przed zawarciem takiej umowy.

Warunki zabezpieczenia lokalu

Niezwykle istotną kwestią, na którą powinniśmy zwrócić uwagę przed zawarciem umowy ubezpieczenia są wymagane przez ubezpieczyciela warunki zabezpieczenia lokalu. Ich naruszenie może bowiem skutkować obniżeniem bądź nawet odmową wypłaty odszkodowania. Z reguły warunki te dotyczą odpowiedniej ilości zamków wielozastawkowych, mechaniczno-elektronicznych lub antywłamaniowych. Zwróćmy uwagę, czy zapisy ogólnych warunków mówią ogólnie o drzwiach wejściowych, czy też o wszystkich drzwiach wejściowych prowadzących do lokalu. Ta subtelna różnica może okazać się niezwykle istotna, gdy np. w naszym mieszkaniu występują dwie pary drzwi, z których tylko jedna para ma odpowiednią liczbę zabezpieczeń.

Podobnie, ubezpieczyciele żądają z reguły odpowiedniego zabezpieczenia okien i drzwi balkonowych. Przeczytajmy dokładnie te postanowienia; w jednych z ogólnie dostępnych na rynku o.w.u. można np. spotkać wymóg zabezpieczenia okien na ostatnich kondygnacjach kratami, roletami przeciwłamaniowymi lub podobnego rodzaju zabezpieczeniami.

Suma ubezpieczenia

Istotne jest również właściwe skalkulowanie sumy ubezpieczenia. Suma ubezpieczenia stanowi górną granicę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń. Jeśli zatem szkoda będzie wyższa niż przewidziana w umowie suma ubezpieczenia, odszkodowanie nie wyrówna w pełni całej straty. Z drugiej strony, w zależności od sumy ubezpieczenia obliczana jest żądana od nas składka.

Kalkulując odpowiednią wysokość górnej granicy odpowiedzialności zakładu powinniśmy pamiętać, że ubezpieczyciele różnicują często sumę ubezpieczenia w zależności od rodzaju przedmiotów objętych ochroną. Otóż suma ubezpieczenia w odniesieniu do sprzętu audiowizualnego, gotówki, papierów wartościowych, czy też przedmiotów umieszczonych w tzw. pomieszczeniach przynależnych (piwnice, garaże, komórki), stanowi z reguły jedynie określony procent sumy ubezpieczenia. Gdyby zatem wartość skradzionego sprzętu audiowizualnego wynosiła 25.000 zł, zaś według o.w.u. górna granica odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń kształtowała się na poziomie 70% sumy ubezpieczenia, która wynosi przykładowo 30.000 zł, wypłacone odszkodowanie za utracony sprzęt RTV nie mogłoby przekroczyć 21.000 zł. Warto wziąć to pod uwagę.

Ustalenie wysokości szkody

Wśród dostępnych na rynku ubezpieczeń mieszkań można znaleźć, co do zasady, dwa sposoby ustalania wysokości poniesionej przez ubezpieczonego szkody. Przed zawarciem umowy ubezpieczenia warto upewnić się, według której z nich będzie obliczana potencjalna szkoda. Ogólne warunki ubezpieczenia mogą bowiem przewidywać ustalenie takiej wysokości w tzw. wartości rzeczywistej lub tzw. wartości odtworzeniowej.

Wartość rzeczywista to wartość liczona w odniesieniu do konkretnego utraconego bądź uszkodzonego przedmiotu. Przy obliczaniu tej wartości cenę nabycia nowego przedmiotu tego samego lub podobnego rodzaju należy pomniejszyć o stopień technicznego zużycia przedmiotu utraconego bądź uszkodzonego.

W przypadku wartości odtworzeniowej, wysokością szkody jest koszt odtworzenia konkretnego składnika majątku, a więc nabycia nowego przedmiotu tego samego lub podobnego rodzaju.

Nie ulega wątpliwości, że zdecydowanie korzystniejszym będzie dla nas ustalenie szkody według wartości odtworzeniowej.

Postępowanie w przypadku powstania szkody

Zasady określone w tej części ogólnych warunków dotyczą co prawda postępowania już po powstaniu szkody, warto jednak zapoznać się z nimi jeszcze przed zawarciem umowy. Podobnie jak w przypadku warunków zabezpieczenia mieszkania, naruszenie tych obowiązków może bowiem powodować obniżenie lub nawet odmowę wypłaty odszkodowania.

Z reguły ubezpieczony zobowiązany jest do zawiadomienia w określonym terminie zakładu ubezpieczeń, zarządcy budynku (w przypadku zalania), policji (w przypadku kradzieży z włamaniem lub rabunku). Ubezpieczony nie powinien też dokonywać żadnych zmian na miejscu szkody (z wyjątkiem zapobieżenia powstawania dalszych szkód) do czasu dokonania oględzin przez przedstawiciela zakładu ubezpieczeń. Również dokumenty potwierdzające zakres odniesionych szkód powinny być dostarczone do zakładu ubezpieczeń w ściśle określonym czasie.

Dotrzymajmy przewidzianych w ogólnych warunkach terminów, w przeciwnym razie zakład będzie mógł argumentować, że brak zawiadomienia w odpowiednim czasie uniemożliwił znalezienie skradzionych przedmiotów bądź prawidłową ocenę przyczyn powstania określonych zdarzeń losowych.

Publikacja zawiera linki afiliacyjne.

Źródło: