Gdy sprzedawca lub producent gwarantuje jakość towaru

Nie każdy towar znajdujący się w sprzedaży jest objęty gwarancją. Przepisy prawa nie nakładają na producentów, importerów ani na sprzedawców obowiązku wystawiania kart gwarancyjnych. Interesy kupujących są chronione w inny sposób. Sprzedawca odpowiada bowiem z tytułu rękojmi za wady lub - jeżeli kupujący jest konsumentem - za niezgodność towaru z umową.

Wybór należy do klienta

W przeciwieństwie do ustawowych typów odpowiedzialności (rękojmia za wady, niezgodność towaru z umową) gwarancja stanowi w istocie umowę, w której gwarant dobrowolnie zobowiązuje się do określonych świadczeń wobec nabywcy produktu w trakcie oznaczonego czasu od daty zakupu czy wydania towaru. Gwarancja, a w szczególności jej okres, stanowi dość istotny czynnik marketingowy w promocji danego produktu. Klienci zyskują dzięki temu większą pewność, że nabywany towar jest wysokiej jakości, a jeśli nawet nadzieja ta okaże się złudna, to istnieć będzie możliwość naprawy lub wymiany rzeczy.

Gwarancja stawia nabywcę w komfortowej sytuacji, ponieważ daje mu możliwość wyboru pomiędzy uprawnieniami wynikającymi z ustawy a tymi, które producent, importer czy sprzedawca (gwarant) przyznał klientowi w dokumencie gwarancyjnym. Umowa ta nie wyłącza przy tym przewidzianych prawem uprawnień kupującego z tytułu rękojmi za wady czy niezgodności towaru z umową.

Należy jednak pamiętać, że wybór pomiędzy gwarancją a rękojmią za wady czy niezgodnością towaru z umową istnieje tylko do momentu, w którym kupujący nie podejmie decyzji i nie złoży reklamacji o odpowiedniej treści. W przypadku zgłoszenia się do serwisu gwarancyjnego nie można po namyśle wycofać reklamacji po czym udać się z tym samym problemem do sprzedawcy. Jeżeli jednak gwarant nienależycie wykonuje swoje obowiązki (np. uchybiając terminowi naprawy czy też dokonując kilka razy nieskutecznego usunięcia usterki), wówczas kupujący ma prawo zmienić zdanie i skorzystać z uprawnień przewidzianych przepisami prawa (a nie umową gwarancji).

Gwarancja w obrocie gospodarczym…

Przepisy prawa wyróżniają dwa rodzaje gwarancji: gwarancję jakości oraz gwarancję komercjalną. Ta pierwsza regulowana jest dość obszernie w art. 577-581 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 ze zm.). Gwarancji jakości udzielają sobie przede wszystkim przedsiębiorcy. Występuje więc w obrocie gospodarczym, ale nie tylko. Również w przypadku sprzedaży między osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej dochodzi, choć znacznie rzadziej, do przyznania nabywcy dodatkowych uprawnień na wypadek ujawnienia się wad w danym okresie. Gwarancja jakości nie wymaga dla swej ważności wystawienia karty gwarancyjnej. Wystarczy np. stosowna adnotacja na fakturze.

W przypadku gwarancji jakości gwarant wcale nie musi precyzować swoich obowiązków czy uprawnień kupującego. Wyręcza go w tym ustawodawca. Jeżeli bowiem kupujący otrzymał od sprzedawcy dokument gwarancyjny co do jakości rzeczy sprzedanej, poczytuje się w razie wątpliwości, że wystawca dokumentu (gwarant) jest obowiązany do usunięcia wady fizycznej rzeczy lub do dostarczenia rzeczy wolnej od wad, jeżeli wady te ujawnią się w ciągu terminu określonego w gwarancji (art. 577 § 1 K.c.).

…i konsumenckim

W życiu codziennym częściej jednak mamy do czynienia z gwarancją komercjalną, którą normują przepisy art. 13 ustawy o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej... (Dz. U. z 2002 r. nr 141, poz. 1176 ze zm.). Udzielenie kupującemu tego rodzaju gwarancji następuje bez odrębnej opłaty przez oświadczenie gwaranta, zamieszczone w dokumencie gwarancyjnym lub reklamie, odnoszących się do towaru konsumpcyjnego. Musi ono określać obowiązki gwaranta i uprawnienia kupującego w przypadku, gdy właściwość sprzedanego towaru nie odpowiada właściwości wskazanej w tym oświadczeniu.

Nie uważa się jednak za gwarancję oświadczenia, które nie kształtuje obowiązków gwaranta. I tak na przykład paragon z kasy fiskalnej dokumentujący sprzedaż nie jest dokumentem gwarancyjnym, ponieważ nie określa obowiązków rzekomego gwaranta względem kupującego. W tym kontekście gwarancji nie stanowią również reklamy, w których pada nierzadko informacja o wiecznej czy trwającej wiele lat gwarancji na produkt, jeżeli nie towarzyszy im wskazanie obowiązków gwaranta. Jeżeli jednak pomimo zapewnień przedsiębiorcy, kupujący nie może liczyć na to dodatkowe zabezpieczenie jego interesów, wówczas otwiera się droga do dochodzenia zgodności towaru z umową. Publiczne zapewnienia sprzedawcy, producenta lub jego przedstawiciela dotyczące towaru kształtują bowiem określone oczekiwania po stronie kupujących i dlatego mają wpływ na ocenę ewentualnej niezgodności towaru z umową.

Źródło: