Węgierski rząd poinformował, że nie zarzuci ustawy, która reguluje kwestię zagranicznych uniwersytetów w kraju naszych bratanków. Tło dla tego prawa stanowi trwający już od pewnego czasu konflikt na linii Budapeszt - George Soros.
Węgierski rząd proponuje, by zagraniczne uniwersytety działające na Węgrzech musiałyby także prowadzić działalność dydaktyczną w swoim macierzystym kraju. Dodatkowo ich pojawienie się na Węgrzech poprzedzone musiałoby zostać specjalną umową pomiędzy oboma krajami. Celem ustawy ma być walka z pseudouczelniami, które, działając jako zagraniczne filie, nie spełniają węgierskich norm akademickich i wydają niewiele warte dyplomy będące jedynie "papierkiem".
Przedstawiciele Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego (CEU) z siedzibą w Budapeszcie poinformowali, że ustawa zaproponowana w tym tygodniu przez węgierski rząd jest nie do przyjęcia i uderza w wolność akademicką. Uczelnia zażądała, by projekt wycofano i zapewniono zagranicznym uczelniom swobodę funkcjonowania.
Rząd odpowiedział jednak, że wprawdzie jest gotowy na negocjacje, obstaje jednak przy konieczności przeprowadzenia proponowanych zmian. Takie też stanowisko przedstawił władzom uczelni Laszlo Palkovics, sekretarz edukacji w rządzie premiera Orbana.
Drugie dno
W całej sprawie szybko dopatrzono się drugiego dna. CEU to założony przed 25 laty uniwersytet finansowany przez Georga Sorosa. Miliarder swego czasu był mecenasem patrii Orbana, do obecnego rządu jest on jednak nastawiony wyjątkowo krytycznie. Nowe prawo może być więc narzędziem walki z wpływami Sorosa na Węgrzech.
Warto wspomnieć, że nowa ustawa dla CEU nie jest obojętna. Uniwersytet wprawdzie działa w Budapeszcie, w swoim macierzystym kraju - Stanach Zjednoczonych - nie prowadzi jednak działalności dydaktycznej. Reuters wprost pisze, że celem nowego prawa jest zmuszenie uczelni Sorosa do ucieczki z Węgier. Opozycja zwraca uwagę, że Orban chce zaprząc edukację do partyjnych celów, z kolei ambasador USA wydał oświadczenie wspierające CEU.
"Wymieść" Sorosa
Rząd węgierski wprawdzie do tego typu interpretacji nie odnosi się bezpośrednio, wcześniej jednak niejednokrotnie przedstawiciele Fideszu piętnowali Sorosa, sugerując, że jego działalność ma negatywny wpływ na Węgry i Węgrów.
W styczniu Szilard Nemeth, wiceszef rządzącego Fideszu, oświadczył, że jakiekolwiek organizacje społeczeństwa obywatelskiego finansowane przez Sorosa powinny "zostać wymiecione" z Węgier. Nemeth stwierdził, że miliarder "sprowadza na Węgry wielki globalny kapitał i związaną z nim poprawność polityczną", a finansowane przez niego NGO mieszają się w politykę.
Przeczytaj także
Później Nemeth przyznał, że być może użył nieco zbyt ostrych sformułowań, ale podtrzymuje ich treść. Zastrzegł, że 99,9% organizacji pozarządowych nie jest finansowanych przez mocarstwa i nie prosi się ich, by wywierały brutalną presję na wyłoniony w wolnych wyborach węgierski parlament i rząd. Natomiast organizacje pseudopozarządowe stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego - ocenił.
Orban: Węgrzy mają prawo wiedzieć...
Zdanie Nemetha nie jest jednak odosobnione. W grudniowym wywiadzie dla portalu 888.hu premier Węgier Viktor Orban powiedział, że George Soros zostałby "wyeliminowany" w każdym europejskim kraju. Zapowiedział, że organizacje pozarządowe będą badane, by sprawdzić, czyje interesy reprezentują oraz że 2017 rok "będzie czasem wyeliminowania Sorosa i sił, które go symbolizują". Później Orban przekonywał jeszcze, że należy stworzyć możliwość, by Węgrzy mogli się dowiedzieć, kim są uczestnicy życia publicznego w ich kraju i poznać ich źródło dochodów.
- Węgrzy mają prawo zrozumieć, w jakim manipulacyjnym systemie prób wpływu prowadzimy codziennie życie polityczne. Chcemy przejrzystości - zadeklarował.
Z grudniowego sondażu ośrodka Szazadveg wynika, że Soros nie jest popularny na Węgrzech. 61 proc. ankietowanych miało o nim negatywne zdanie, a tylko 14 proc. pozytywne. Sam Soros urodził się na Węgrzech, jednak w wieku 16 lat uciekł na zachód. Miało to miejsce w 1946 roku.
Adam Torchała/ Reuters/ PAP
