Prawo do korekty - Forma korekty
Aby korekta deklaracji podatkowej przyniosła oczekiwane skutki prawne, musi zostać dokonana zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Dotyczy to również formy, której należy dochować, aby poprawić wspomniany dokument. W świetle obowiązujących przepisów konieczne jest dołączenie do korekty pisemnego uzasadnienia jej przyczyn.
Przepisy nie dają wskazówek, jaką treść oraz formę powinno mieć wspomniane uzasadnienie. Nie obowiązuje w tym zakresie żaden oficjalny wzór. Oczywiście wyjaśnienie przyczyn korekty, o którym mowa, powinno mieć formę pisemną, gdyż taki wymóg został wprost sformułowany w omawianym przepisie. Jednak odnośnie do pozostałych kwestii związanych z formułowaniem takiego pisma przepisy milczą. Dlatego należy przyjąć, że uzasadnienie może być sporządzone w dowolny sposób (nawet odręcznie), ale musi jednoznacznie wskazywać, z czego wynika ta korekta. Oprócz informacji dotyczących przyczyn korekty trzeba w piśmie podać także podstawowe dane identyfikacyjne podmiotu, w imieniu którego dokument jest składany, takie jak: imię i nazwisko (nazwa) podatnika, jego NIP (jeśli prowadzi działalność gospodarczą), adres, a także wskazanie organu podatkowego, do którego jest adresowane.
Wymaga przy tym podkreślenia, że konieczność dołączenia do korekty jej pisemnego uzasadnienia istnieje również w przypadku deklaracji korygujących składanych po zakończeniu kontroli podatkowej. Przepisy nie wymagają natomiast, aby do deklaracji korygującej dołączać kopię deklaracji, która jest poprawiana.
Przy omawianiu zagadnień związanych z uzasadnieniem korekty deklaracji warto też postawić pytanie, czy w przypadku gdy podatnik w jednym czasie składa do organu podatkowego więcej niż jedną deklarację korygującą, należy złożyć tyle pisemnych wyjaśnień, ile jest korekt, czy też do wszystkich składanych deklaracji korygujących wystarczy jedno pisemne wyjaśnienie.
Taka sytuacja często następuje w przypadku korygowania deklaracji VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe, przede wszystkim miesięczne. Przepisy Ordynacji podatkowej nie rozstrzygają niestety tego zagadnienia. Jednak w praktyce przyjęło się, że jeśli podatnik koryguje kilka bądź więcej deklaracji z tej samej przyczyny - to wystarczy jedno pisemne uzasadnienie do wszystkich. Oczywiście powinno z niego wynikać, których konkretnie deklaracji to wyjaśnienie dotyczy, za jakie okresy i jaka była wspólna przyczyna złożenia tych korekt. Przedstawiony sposób uzasadnienia korekt na ogół akceptują też organy podatkowe, na co wskazuje np. pismo naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Koszalinie z 19 maja 2005 r. (nr PPII-4433-34/05). W pozostałych przypadkach trzeba składać tyle wyjaśnień, ile jest korekt. Dotyczy to także dokumentów składanych elektronicznie.
Z przepisu art. 81 op nie wynika, jakie są skutki nieprzedłożenia pisemnego uzasadnienia przyczyn korekty oraz sposób usunięcia takiego braku. Wyrażane są zarówno poglądy, w świetle których brak takiego wyjaśnienia będzie oznaczać nieskuteczność korekty, jak i stanowisko mniej restrykcyjne dla podatników, nieodmawiające skuteczności korektom składanym bez pisemnego uzasadnienia ich przyczyn. Jednak organy podatkowe z reguły prezentują pierwszy, bardziej formalistyczny punkt widzenia. Za przykład może tutaj posłużyć interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 26 listopada 2009 r. (nr IBPBI/2/423-1011/09/MS).
Ważne
Korektę deklaracji złożyć należy na wersji formularza obowiązującej w okresie, którego ta korekta dotyczy. W przepisach podatkowych brak jest normy, która regulowałaby kwestie związane z maksymalną dopuszczalną liczbą korekt. Ponieważ Ordynacja podatkowa nie przewiduje takich limitów, należy uznać, że podatnikowi wolno korygować deklarację dowolną ilość razy. Może więc tego dokonać za każdym razem, gdy w swoim rozliczeniu zauważy błąd.
Korekta deklaracji a odsetki za zwłokę
W razie niewpłacenia przez podatnika podatku w wysokości oraz terminie wynikających z obowiązujących przepisów prawa naliczane są odsetki za zwłokę. Od 1 stycznia 2009 r. obowiązują dwie stawki tych odsetek: podstawowa oraz obniżona. Prawo do obniżenia stawki odsetek za zwłokę do wysokości 75% podstawowej stawki obowiązującej w tym zakresie jest przy tym możliwe jedynie w określonych prawem sytuacjach. Stawkę odsetek za zwłokę wolno obniżyć jedynie temu podatnikowi, który złożył prawnie skuteczną korektę deklaracji podatkowej wraz z uzasadnieniem przyczyn korekty i w ciągu 7 dni od złożenia korekty uregulował w całości zaległość podatkową.
Trzeba także wyraźnie podkreślić, że obniżona stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych jest możliwa jedynie w sytuacji, gdy dokonana korekta deklaracji nastąpiła z inicjatywy samego podatnika, a nie w wyniku działań urzędników skarbowych. Powzięcie przez fiskusa wiedzy o nieprawidłowościach dotyczących pierwotnie złożonej deklaracji i podjęcie w związku z tym dalszych określonych przepisami działań - wyłączają uprawnienia podatnika w tym zakresie.
Korekta dokonywana z urzędu
Uprawnienie do korygowania deklaracji podatkowych w pewnych sytuacjach mają również organy podatkowe. Mianowicie w przypadku stwierdzenia, że deklaracja zawiera błędy rachunkowe bądź inne oczywiste pomyłki albo że wypełniono ją niezgodnie z ustalonymi wymaganiami, organ podatkowy może dokonać jej korekty z urzędu.
Ważne!
Stosowne poprawki bądź uzupełnienia mogą być jednak dokonane przez fiskusa tylko wtedy, gdy zmiana wysokości zobowiązania podatkowego (kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości straty) w wyniku tej korekty nie przekracza 1.000 zł.
W innych przypadkach uzasadniających korektę, w których jednak ze względu na charakter uchybień w deklaracji brak jest wystarczających przesłanek do jej poprawienia z urzędu (albo urzędnicy skarbowi pomimo takiej możliwości nie zamierzają z tego prawa skorzystać), organ podatkowy powinien zwrócić się do składającego deklarację o jej skorygowanie oraz o złożenie niezbędnych wyjaśnień. Musi przy tym wskazać przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji zostały przez niego podane w wątpliwość.
Dokonanie korekty deklaracji z urzędu nie oznacza, że jej poprawienie odbywa się bez wiedzy podatnika. W takiej sytuacji organ podatkowy powinien wysłać podatnikowi nie tylko uwierzytelnioną kopię poprawionej deklaracji, ale również informację o skutkach dokonanej korekty, czyli o ewentualnej zmianie wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty bądź zwrotu podatku lub wysokości straty.
Podatnik nie ma obowiązku akceptacji takiej urzędowej korekty. Może ją zakwestionować poprzez wniesienie sprzeciwu do organu, który dokonał korekty. Aby sprzeciw był skuteczny, trzeba go wnieść w terminie 14 dni od otrzymania wspomnianej wcześniej kopii.
Uznanie natomiast korekty dokonanej przez naczelnika urzędu skarbowego nie wymaga ze strony podatnika żadnej szczególnej formy. W szczególności nie jest on w takiej sytuacji zobligowany do udzielenia odpowiedzi na otrzymaną od organu (wraz z uwierzytelnioną kopią skorygowanej deklaracji) informację o dokonanej z urzędu korekcie ani dodatkowo we własnym zakresie składać korekty deklaracji, która była przedmiotem zainteresowania urzędników skarbowych.
Trzeba także zaznaczyć, że fakt, iż podatnik nie wniósł sprzeciwu wobec korekty dokonanej z urzędu przez organ podatkowy - nie wyklucza możliwości jej poprawienia w przyszłości przez samego podatnika, jeśli uzna, że wystąpiła taka konieczność (np. w razie późniejszego wykrycia błędu w tej urzędowej korekcie).
Wzór sprzeciwu do dokonanej korekty z urzędu
| Jan Nowak Siedlce, 03 marca 2012 r. 08-635 Siedlce ul. Deklaratoryjna 1/250 NIP 542-000-00-00 Naczelnik Urzędu Skarbowego Siedlcach Sprzeciw Na podstawie art. 274 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) wnoszę sprzeciw na korektę deklaracji VAT-7 za grudzień 2011 r. dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Siedlcach. Deklarację złożyłem w dniu 25 stycznia br., natomiast o jej korekcie zostałem poinformowany w piśmie z 27 luty 2012 ., nr US 251-64-85/2012. Jan Nowak |
Konsekwencją wniesienia sprzeciwu jest anulowanie tej korekty. W takiej sytuacji trzeba być przygotowanym na złożenie wizyty w urzędzie skarbowym, w celu złożenia niezbędnych wyjaśnień dotyczących zakwestionowanej przez fiskusa, a następnie bezskutecznie poprawionej przez niego deklaracji. Samo wniesienie sprzeciwu nie eliminuje bowiem wątpliwości urzędników skarbowych odnośnie do omawianego dokumentu.
Należy również podkreślić, że jeśli sprzeciw nie zostanie wniesiony w terminie 14 dni od dostarczenia przez organ kopi korekty, to korekta ta będzie wywoływać takie same skutki prawne jak w przypadku, gdyby została złożona przez samego podatnika.
Mariusz Olech
prawnik specjalizujący się w prawie podatkowym
„Rachunkowość i Podatki dla praktyków” to kompleksowa publikacja dla ambitnych, kompetentnych księgowych, którzy dbają o swój rozwój i szukają i praktycznych i pogłębionych informacji z zakresu rachunkowości, podatków i wynagrodzeń w firmie.
