51 proc. badanych popiera wykorzystanie przez Polskę unijnych pożyczek z programu SAFE na zakupy uzbrojenia dla wojska - wynika z sondażu CBOS. Z kolei 46 proc. popiera pomysł prezydenta - by zakup sprzętu wojskowego sfinansować z zysków NBP. Za oboma projektami jest 17 proc. badanych.
W poniedziałek CBOS opublikował wyniki sondażu dotyczącego dwóch projektów pozyskania dodatkowych środków na finansowanie Wojska Polskiego i innych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo kraju - unijnego programu pożyczek SAFE, którego wdrożenie zapowiedział rząd, oraz projektu przewidującego wykorzystanie na ten cel środków pochodzących z zysków Narodowego Banku Polskiego. Ta druga propozycja została przedstawiona przez prezydenta Karola Nawrockiego i prezesa NBP Adama Glapińskiego. Przy czym w ub. tygodniu do Sejmu trafił przygotowany przez PSL „poprawiony” projekt prezydenckiej ustawy.
Jeżeli chodzi o unijny SAFE, to cieszy się on poparciem 51 proc. badanych, z czego 36 proc. „zdecydowanie” popiera program, a 15 proc. „raczej popiera”. 9 proc. jest „raczej przeciw”, a 27 zdecydowanie sprzeciwia się unijnemu SAFE. 7 proc. w ogóle nie słyszało o programie SAFE, a 6 proc. nie ma w jego sprawie jednoznacznego zdania.
Jak zauważa CBOS „weto prezydenta praktycznie nie wpłynęło na zmianę nastawienia do SAFE. Tocząca się w ostatnich tygodniach dyskusja spowodowała natomiast silniejszą krystalizację opinii. Więcej osób niż w poprzednim badaniu ma na ten temat zdecydowane poglądy” - zauważa CBOS, przytaczając dane z podobnego sondażu z końca lutego, gdzie „zdecydowanie” SAFE popierało 29 proc., a 23 proc. „raczej” popierało program. Z kolei 11 proc. w lutym było „raczej” przeciw, 24 proc. - „zdecydowanie” przeciw.
Pracownia wskazuje, że „stosunek do SAFE zależy od orientacji politycznej i sympatii partyjnych”. „O ile udział w nim popiera 84 proc. badanych deklarujących lewicowe poglądy polityczne i 59% określających je jako centrowe, o tyle większość identyfikujących się z prawicą (65 proc.) jest temu przeciwna. Znajduje to odzwierciedlenie w elektoratach. Za skorzystaniem z pożyczki w ramach unijnego programu SAFE dość jednoznacznie opowiadają się wyborcy Koalicji Obywatelskiej i Lewicy oraz sympatycy partii Razem. W elektoratach ugrupowań prawicowych wyraźną przewagę mają przeciwnicy udziału w programie” - czytamy w komunikacie CBOS.
Z badania wynika, że unijny SAFE cieszy się poparciem 98 proc. wyborców KO (2 proc. jest przeciw), 87 proc. wyborców Razem (2 proc. jest przeciw) czy 78 proc. wyborców Nowej Lewicy (12 proc. jest przeciw). Przeciw jest natomiast 87 proc. elektoratu Konfederacji Korony Polskiej (9 proc. jest za), 79. proc wyborców Konfederacji (13 proc. jest za) i 69 proc. wyborców PiS (za jest 18 proc.).
Według CBOS nieco więcej kontrowersji budzi propozycja prezydenta Nawrockiego, jednak - jak czytamy „więcej osób deklaruje poparcie dla tego pomysłu (ogółem 46 proc.) niż jest mu przeciwnych (37 proc.). Co dziesiąta osoba nie słyszała o propozycji finansowania zakupu uzbrojenia z zysków Narodowego Banku Polskiego”.
„Zdecydowanie” za prezydenckim projektem jest 23 proc. badanych, tyle samo jest „raczej” za. 14 proc. jest „raczej” przeciwnych, a 23 proc. jest „zdecydowanie” przeciw. „W elektoratach najbardziej przychylni temu rozwiązaniu są wyborcy Prawa i Sprawiedliwości, ale popiera je również większość zwolenników obu Konfederacji. Najwięcej przeciwników finansowania celów zbrojeniowych z zysków NBP jest w elektoracie głównej partii rządzącej – KO. Sprzeciw przeważa także wśród sympatyków Nowej Lewicy i wyborców Razem” - wskazuje CBOS.
79 proc. badanych PiS jest za prezydencką inicjatywą (8 proc. przeciw), podobnie jak 63 proc. wyborców KKP (29 proc. przeciw) i 55 proc. wyborców Konfederacji (32 proc. przeciw.). 52 proc. wyborców Nowej Lewicy sprzeciwia się pomysłowi finansowania obronności z zysków NBP (za 39 proc.). W przypadku wyborców Razem przeciw jest 48 proc., a za - 33 proc. Najbardziej przeciwni prezydenckiej inicjatywie są wyborcy KO, wśród których 67 proc. jest przeciw, a 23 proc. - za.
„Oba źródła finansowania uzbrojenia są postrzegane jako konkurencyjne wobec siebie. Oznacza to, że zwolennicy jednego sposobu finansowania zakupu sprzętu wojskowego z reguły są przeciwni korzystaniu z drugiego z nich” - zauważa CBOS. „Z uwzględnienia odpowiedzi na oba pytania wynika, że 17 proc. ogółu badanych deklaruje poparcie dla obu źródeł finansowania uzbrojenia, 35 proc. – tylko dla SAFE, a 29 proc. – tylko dla propozycji wykorzystania zysków NBP. Obu tym rozwiązaniom jest przeciwnych 8 proc. badanych czytamy.
Jak dodano, najbardziej otwarci na obie propozycje finansowania uzbrojenia są sympatycy partii lewicowych: Nowej Lewicy i Razem, z kolei najwięcej przeciwników obu rozwiązań jest w elektoratach Konfederacji WiN i Konfederacji Korony Polskiej. „Wyłącznie jedno z rozwiązań najczęściej wspierają z jednej strony sympatycy Koalicji Obywatelskiej, z drugiej – zwolennicy Prawa i Sprawiedliwości” - zauważa CBOS.
Badanie CBOS zostało przeprowadzone między 23 a 25 marca metodą wywiadów telefonicznych (CATI – 80 proc. wywiadów) oraz wywiadów internetowych (CAWI – 20 proc.) na próbie 1000 dorosłych mieszkańców Polski.(PAP)
mml/ ugw/
