Na aukcjach komorniczych można nabyć samochód w atrakcyjnej cenie i w bardzo dobrym stanie. Gdzie szukać ofert, jak z nich skorzystać oraz czy jest to opłacalne? Sprawdziliśmy.
Samochód trafia na licytację komorniczą wówczas, gdy jego dotychczasowy właściciel nie spłaca zobowiązań, w wyniku czego jego długi się powiększają. W momencie wystawienia tytułu egzekucyjnego sprawa trafia do komornika, który może dokonać zajęcia ruchomości, w tym samochodu. Sprzedaż auta może odbyć się z wolnej ręki bądź zostaje przeprowadzona licytacja publiczna.
Udział w aukcji komorniczej może być dobrą okazją do zakupu samochodu po niżej cenie niż rynkowa. Jednak, aby móc w niej uczestniczyć, należy się odpowiednio do tego przygotować – pozyskać informacje o miejscu przeprowadzania licytacji, przedmiocie sprzedaży (cenie oraz jego stanie), formalnościach niezbędnych do spełnienia czy przebiegu postępowania egzekucyjnego.
Gdzie szukać informacji o licytacjach komorniczych?
Informacji na temat licytacji komorniczych warto szukać bezpośrednio na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej, stronach komorników, w lokalnej prasie czy w ogłoszeniach umieszczonych w sądzie. Z reguły w zamieszczonym ogłoszeniu powinny znaleźć się wszystkie podstawowe informacje na temat przedmiotu aukcji, tj. marka samochodu, stan techniczny, cena wywoławcza.
Komornik po zajęciu określonej ruchomości, m.in. samochodu, ma obowiązek ogłosić obwieszczenie o licytacji co najmniej dwa tygodnie przed jej terminem w budynku sądowym i w lokalu organu gminy. Oznacza to, że osoby zainteresowane mogą znaleźć informacje o ewentualnych aukcjach na tablicy ogłoszeń w sądzie czy urzędzie gminy.
Dodatkowo wszystkie ogłoszenia o prowadzonych licytacjach są umieszczane na portalu internetowym licytacje.komornik.pl prowadzonym przez Krajową Radę Komorniczą. – Jest to największy w Polsce sprawnie funkcjonujący portal, posiadający szerokie możliwości wyszukiwania, np. po rodzaju ruchomości, miejscu jej położenia (miasta/ regiony) czy dacie (od licytacji z najwcześniejszymi/ najstarszymi terminami) – informuje Monika Janus, rzecznik prasowy Krajowej Rady Komorniczej.
Korzystanie z portalu jest bezpłatne i umożliwia uzyskanie informacji o wszystkich planowanych przez komorników licytacjach. Jednak - jak wskazują radcy prawni Piotr Zimmerman oraz Bartosz Sierakowski z Kancelarii Zimmerman i Wspólnicy - informacje udostępnione na portalu warto zweryfikować bezpośrednio w kancelarii komornika prowadzącego konkretne postępowanie egzekucyjne. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której komornik licytację odwoła, lecz nie zostanie to jeszcze odnotowanie na portalu Rady Komorniczej. Osobisty bądź telefoniczny kontakt z kancelarią komornika może być źródłem dodatkowych informacji zarówno o samych przedmiocie licytacji, a także możliwości obejrzenia samochodu przed licytacją.
„Prawie” każdy może wziąć udział w licytacji
W licytacji komorniczej może wziąć udział niemal każda zainteresowana osoba. Ewentualne wyłączenia są wskazane w Kodeksie postępowania cywilnego. Dodatkowo w przetargu nie może wziąć udziału licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji.
Jednak podstawowym warunkiem uczestnictwa jest zapłata rękojmi w określonej wysokości najpóźniej w dniu poprzedzającym przetarg. Nie jest wymagana wyłącznie wtedy, gdy suma oszacowanego przedmiotu jest niższa niż 5 tys. zł.
– Kodeks postępowania cywilnego nie zawiera szczególnych wymagań dla potencjalnych licytantów. Ustawa zawiera natomiast listę przypadków, których zaistnienie wyklucza daną osobę z udziału w przetargu. W licytacji nie mogą zatem uczestniczyć: dłużnik, komornik, ich małżonkowie, dzieci, rodzice i rodzeństwo, osoby obecne na licytacji w charakterze urzędowym oraz licytant, który nie wykonał warunków poprzedniej licytacji – informują Piotr Zimmerman oraz Bartosz Sierakowski.
Wadium – warunek podstawowy
Podstawowym warunkiem udziału w licytacji komorniczej jest wpłacenie wymaganego wadium. Jest to zabezpieczenie dla komornika, że zainteresowane osoby faktycznie zjawią się na organizowanej aukcji. – Zgodnie z art. 867 § 1 k.p.c. osoba chcąca przystąpić do licytacji obowiązana jest złożyć rękojmię w wysokości jednej dziesiątej sumy oszacowania najpóźniej w dniu poprzedzającym przetarg – wskazują Piotr Zimmerman oraz Bartosz Sierakowski.
Należy pamiętać, że osoba, która nie spełniła warunków licytacji komorniczej, a mianowicie nie dokonała zapłaty ceny wylicytowanego przedmiotu, traci wpłaconą rękojmię. W praktyce pokrywane są z niej koszty egzekucji, w szczególności te związane ze sprzedażą licytowanego przedmiotu.
Osoba, która zakupiła samochód drogą licytacji, musi liczyć się z koniecznością zapłaty ceny nabycia natychmiast po udzieleniu jej przybicia. Przy czym w sytuacji, kiedy cena nabycia przewyższa 500 zł, obowiązek ten ogranicza się do wpłacenia jednej piątej ceny, nie mniej jednak niż 500 zł. Resztę kwoty, na którą skalda się również rękojmia, uiszcza się w dniu następnym w godzinach urzędowania kancelarii komorniczej lub na rachunek bankowy komornika.
Zakup powinien być przemyślany, ponieważ jak podkreśla Monika Janus, po wylicytowaniu nie ma możliwości rezygnacji, w przeciwnym wypadku traci się wpłacone wadium.
Mieszkania z licytacji komorniczej - perełki czy zgniłe jabłka?
W 2017 r. liczba sprzedanych mieszkań w trybie licytacji komorniczych spadła o 18 proc. w stosunku do 2016 r. Mimo to w dalszym ciągu cieszą się one dużą popularnością, głównie w większych miastach. Nabywcy szukają bowiem specjalnych okazji, które pozwolą kupić nieruchomość nawet o 1/3 taniej. Czytaj dalej...
Przebieg licytacji komorniczej
Licytacja ma charakter publiczny, co oznacza, że każda osoba może w niej uczestniczyć w charakterze widza, jednak licytować mogą wyłącznie osoby, które spełniły wymogi aukcji. Prowadzona jest przez komornika, który w jej trakcie podaje do wiadomości najważniejsze informacje dotyczące przedmiotu licytacji, tj. cenę wywołania, sumę rękojmi, zasady i termin uiszczenia ceny nabycia.
Aukcja ma formę ustną – komornik podaje cenę wywoławczą i wzywa do licytowania, odpowiedzią czego są oferty osób licytujących. Zaoferowana cena przestaje być wiążąca w chwili, gdy inny licytant zaoferował wyższą kwotę. – Przetarg trwa aż do ustania ofert, a po tym czasie komornik zamyka aukcję i wymienia licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Udziela tzw. przybicia i przysądzenia własności. Warto dodać, że do licytacji wystarczy stawienie się jednego licytanta – mówi Monika Janus.
Cena wywoławcza licytowanego samochodu zwykle odzwierciedla jego stan techniczny. Można liczyć, że uda się nabyć go za niższą wartość niż rynkowa, jednak w postępowaniu egzekucyjnym nie obniża się ceny „w dół” aż do sprzedaży. Po dwukrotnej bezskutecznej licytacji i braku wniosku wierzyciela o jej przejęcie, egzekucja z reguły ulega umorzeniu.
Wady i zalety kupna samochodu z licytacji komorniczej
Dla osób, które rozważają wzięcie udziału w licytacji komorniczej, największym bodźcem jest cena. Na aukcji bowiem można nabyć auto za cenę niższą niż rynkowa. – Cena wywołania w pierwszym terminie licytacji publicznej wynosi trzy czwarte wartości szacunkowej. Jeżeli licytacja w pierwszym terminie nie dojdzie do skutku, zajęte ruchomości mogą być sprzedane w drugim terminie licytacyjnym. Cena wywołania w drugim terminie licytacyjnym wynosi połowę wartości szacunkowej. Sprzedaż licytacyjna nie może nastąpić za cenę niższą od ceny wywołania. Dotyczy to jednak ceny wyjściowej – uczestnicy licytacji mogą bowiem, dokonując postąpień, składać oferty o większej wartości – wyjaśniają Piotr Zimmerman oraz Bartosz Sierakowski.
Niestety tego typu zakup niesie za sobą również pewne ryzyko. Uczestnicy licytacji mają bowiem ograniczone możliwości weryfikacji stanu technicznego samochodu. Choć w ogłoszeniu są zamieszczane podstawowe informacje o przedmiocie licytacji, to rzadko pojawiają się zdjęcia auta. Dodatkowo najczęściej możliwość jego obejrzenia uczestnik ma dopiero na dzień przed terminem licytacji albo tego samego dnia.
Kolejnym minusem nabycia samochodu z licytacji komorniczej, jak wskazują Piotr Zimmerman oraz Bartosz Sierakowski, może być niepewność co do momentu zakończenia formalności związanych z nabyciem samochodu w postępowaniu egzekucyjnej. Czynności komornika, a także poszczególne postanowienia wydawane przez sąd egzekucyjny, podlegają bowiem zaskarżenia i kontroli instancyjnej. Decydując się na udział w licytacji, należy liczyć się z tym, że wylicytowany samochód obejmiemy w posiadanie z opóźnieniem.
Zainteresowanie licytacjami komorniczymi spada
Krajowa Rada Komornicza nie gromadzi danych dotyczących licytacji samochodów. Posiadane informacje dotyczą wszystkich nieruchomości. Jednak jak wskazują statystyki, w ostatnich latach zaobserwowano spadek zainteresowania aukcjami, zarówno ze strony wierzyciela, jak i potencjalnych nabywców. – Aktualnie przychód z licytacji ruchomości stanowi ok 0,7 proc. ogólnego przychodu kancelarii – informuje Monika Janus.
Okazuje się, że dla wierzycieli licytacja komornicza aut jest mało skutecznym sposobem egzekucji, w stosunku do poniesionych nakładów. Natomiast potencjalni uczestnicy licytacji nie wykazują dużego zainteresowania w nabywaniu rzeczy na aukcjach organizowanych w tradycyjny sposób. Przyczyną takiego stanu rzeczy są głownie przeszkody logistyczne – często ruchomość podlegająca sprzedaży znajduje się w miejscu znacznie oddalonym od miejsca zamieszkania czy siedziby zainteresowanego, co ogranicza faktyczną możliwość przybycia na licytację. Dodatkowym czynnikiem, który nie sprzyja popularności licytacji komorniczych, jest element psychologiczny. Aukcje są bowiem z reguły przeprowadzane w miejscu zamieszkania czy siedzibie dłużnika, a to stanowi opór potencjalnych nabywców przed nabyciem.
Na stronie www.licytacje.komornik.pl obecnie znajdziemy wyłącznie 670 ogłoszeń o licytacjach samochodów osobowych (stan na 27.06.2018 r.), które dotyczą wszystkich województw na terenie Polski. Jest to niewielka liczba, świadcząca raczej o nieskuteczności tego typu egzekucji. Wierzyciele decydują się na zainicjowanie egzekucji przeważnie droższych samochodów, ponieważ są skuteczniejsze sposoby egzekucji, m.in. z wynagrodzenia za pracę czy świadczeń emerytalno-rentowych.
Krajowa Rada Komornicza pokłada jednak nadzieję w elektronicznych licytacjach, które stanowią szansę na zwiększenie zainteresowania i liczby sprzedaży ruchomości, w tym pojazdów. W tym celu pracuje nad uruchomianiem systemu e-licytacje, który będzie działał podobnie jak komercyjne portale. – Nowe rozwiązanie będzie wygodniejsze z punktu widzenia potencjalnego nabywcy, który będzie mógł brać udział w nieograniczonej liczbie licytacji, nie wychodząc z domu.(…). Uważam, że elektroniczna licytacja zapewni większą transparentność. W trakcie licytacji w systemie teleinformatycznym będzie ujawniana licytantom najwyższa aktualna cenę i unikalny identyfikator licytanta, który ją ofiaruje oraz czas pozostały do zakończenia licytacji. Każdemu postąpieniu przypisany będzie inny numer porządkowy. Natomiast dane osobowe licytanta przed zakończeniem licytacji są ujawniane wyłącznie komornikowi sądowemu – mówi Monika Janus.
Katarzyna Rostkowska
