Do 2030 r. możemy potrzebować 56 GW nowych mocy, z czego 46 GW mają stanowić odnawialne źródła energii. Równolegle niezbędne może się okazać uruchomienie 17 GW magazynów energii o pojemności 70 GWh - wynika z symulacji transformacji energetycznej przeprowadzonej przez Forum Energii.
Forum Energii opublikowało raport pt. „Czas inwestycji. Wnioski z modelowania systemu energetycznego Polski do 2040 r.” Modelowanie przeprowadzono przy użyciu narzędzia Zefir – opracowanego w Narodowym Centrum Badań Jądrowych i rozwijanego przez Enercode we współpracy z Forum Energii.
Potrzeba 56 GW nowych mocy
Forum Energii wykorzystało narzędzie modelujące w ujęciu godzinowym działanie zintegrowanego systemu energetycznego obejmującego elektroenergetykę, ciepłownictwo i ogrzewnictwo.
„Zefir umożliwia przeprowadzanie złożonych symulacji i analiz transformacji energetycznej Polski w czasie liczonym w godzinach, co znacząco przyspiesza proces podejmowania decyzji opartych na danych. Pozwala to na ocenę skutków ewentualnych opóźnień inwestycyjnych czy zmian regulacyjnych oraz na identyfikację ryzyka związanych z niską elastycznością systemu elektroenergetycznego i brakiem integracji sektorowej” – przekazał koordynator Programu Elektroenergetyka w Forum Energii Jędrzej Wójcik.
Forum Energii poinformowało, że przeprowadzone modelowanie wskazuje, że aby zbudować nowoczesny i stabilny system energetyczny, przy jednoczesnym rozwoju zielonego wodoru, elektryfikacji ciepłownictwa i transportu, Polska musi jeszcze w tej dekadzie zainwestować w znaczące moce wytwórcze i magazynowe. Do 2030 r. możemy potrzebować 56 GW nowych mocy, z czego 46 GW mają stanowić odnawialne źródła energii. Równolegle niezbędne może się okazać uruchomienie 17 GW magazynów energii o pojemności 70 GWh. Do 2040 r. całkowita skala inwestycji w nowe moce może wzrosnąć do ponad 100 GW względem obecnych zdolności wytwórczych.
To ogromne wyzwanie, które wymaga usunięcia barier administracyjnych, zwłaszcza dla energetyki wiatrowej na lądzie, oraz wsparcia krajowej produkcji technologii, takich jak magazyny energii i pompy ciepła. Taka skala inwestycji jest jednak ogromną szansą dla polskiej gospodarki, tworząc nowe łańcuchy dostaw, miejsca pracy i przestrzeń do innowacji - stwierdzili autorzy raportu.
Oszczędnośći kosztem umowy społecznej
W ich ocenie w dłuższej perspektywie rozwój morskiej energetyki wiatrowej oraz dalsze wsparcie magazynów energii pozwolą na bilansowanie systemu energetycznego, zmniejszając zależności od importu paliw kopalnych w szczególności gazu. Z analiz Forum Energii wynika, że od 2035 r. węgiel może odgrywać już tylko „marginalną” rolę w systemie elektroenergetycznym i ciepłownictwie.
„Taki scenariusz pozwala ograniczyć dopłaty do górnictwa nawet o 60 mld zł w porównaniu do aktywnego scenariusza (WAM) Krajowego Planu na Rzecz Energii i Klimatu (KPEiK) przedstawionego w październiku 2024 r.” - uważają eksperci. Zaznaczyli, że nowe podejście wymaga jednak rewizji umowy społecznej z górnikami
Gaz jako wsparcie, a nie fundament
Ich zdaniem niezależnie od przyszłych relacji cenowych paliw, modelowanie wskazuje na konieczność budowy dodatkowych (ok. 10 GW) elastycznych jednostek gazowych, ponad te, które już uzyskały kontrakty na rynku mocy lub zostały uwzględnione w projekcie KPEiK. W opinii ekspertów jednostki gazowe mogą wspierać system w sytuacjach braku energii z OZE, ale nie powinny stać się jego fundamentem.
„To magazyny energii oraz mechanizmy elastyczności popytu stanowić będą kluczowe źródło elastyczności i zdolności bilansujących, umożliwiając bezpieczną i efektywną absorpcję rosnącej produkcji z OZE przez system. Takie podejście pozwoli na istotne ograniczenie zużycia gazu w sektorze elektroenergetycznym, który w dłuższej perspektywie może być zastępowany krajowym biometanem” - stwierdzili eksperci, zaznaczając, że do realizacji tych inwestycji potrzebna jest reforma rynku mocy.
Bariery o rola sieci przesyłowych
„Kluczowe jest efektywne wykorzystanie środków publicznych, szczególnie na termomodernizację budynków, rozwój pomp ciepła oraz modernizację ciepłownictwa, które zwiększą efektywność i elastyczność systemu elektroenergetycznego. Równolegle musimy uwolnić moce przyłączeniowe, upraszczając procedury i wdrażając nowe mechanizmy, takie jak aukcje, które przyspieszą realizację nowych inwestycji i zwiększą elastyczność systemu elektroenergetycznego” – uważa wiceprezes Forum Energii Tobiasz Adamczewski.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne w strategii do 2040 r. opublikowanej w grudniu br. poinformowały, że „do 2034 roku będą gotowe do bezpiecznej integracji z Krajowym Systemie Elektroenergetycznym ponad 80 GW nowych mocy OZE, 15 GW magazynów energii oraz blisko 14 GW mocy dyspozycyjnych, wliczając w to energetykę jądrową”. (PAP)
ab/ drag/
