Kiedy ZUS umorzy należności składkowe?

Niektórzy płatnicy z różnych powodów, m.in. finansowych, mają problemy z regulowaniem należności z tytułu składek ubezpieczeniowych w ZUS. Jeżeli jednak wiedzą, że w żaden sposób nie są w stanie spłacić tych należności, mogą zwrócić się z wnioskiem do ZUS o umorzenie ciągle rosnącego zadłużenia.

Należności z tytułu składek ubezpieczeniowych mogą być przez ZUS umorzone. Kwestię tę reguluje art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Z przepisu tego wynika, że należności składkowe mogą być umarzane w całości lub w części, ale tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Niekiedy jednak należności, o których mowa, mogą być umarzane mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Warunek ten nie jest bowiem konieczny w stosunku do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenia.

Komu ZUS umorzy zaległości?

Szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek (przykładowo przedsiębiorców) reguluje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Z przepisów tego aktu prawnego wynika, że ZUS może umorzyć należności składkowe, jeżeli dłużnik wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uregulować tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W szczególności są to następujące przypadki:

1) spłata zaległości pozbawiłaby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (za rodzinę uważa się wspólnie zamieszkujące i gospodarujące z zobowiązanym osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające z nim w faktycznym związku),

2) poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności,

3) przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wymienione przypadki są katalogiem otwartym. Oznacza to więc, że każda inna sytuacja może także wpływać na umorzenie zaległości w ZUS. Oczywiście pod warunkiem, że jej konsekwencją będzie znaczne pogorszenie się sytuacji rodzinnej bądź osobistej dłużnika.

Jakie należności można umorzyć?

Umorzenie zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych może dotyczyć jedynie należności składkowych finansowanych przez płatnika. Zatem umorzeniu nie podlegają składki finansowane przez ubezpieczonych - niebędących ich płatnikami. Mowa tu o połowie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz całej składce na ubezpieczenie chorobowe. Składki te bowiem są finansowane ze środków osoby ubezpieczonej. Pracodawca natomiast opłaca połowę: składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz całą składkę na ubezpieczenie wypadkowe. Umorzeniu podlega więc połowa składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz cała składka na ubezpieczenie wypadkowe.

Niezbędny jest wniosek

Płatnik ubiegający się o umorzenie należności z tytułu składek powinien wystąpić do ZUS z wnioskiem w tej sprawie, pamiętając jednocześnie o odpowiednim jego umotywowaniu. Do wniosku warto dołączyć niezbędną dokumentację odzwierciedlającą trudną sytuację dłużnika, która musi być zgodna z rzeczywistością, stanowiącą jednocześnie przesłankę do umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. Podczas rozpatrywania przedmiotowego wniosku, ZUS bowiem będzie dokładnie weryfikował przedstawione informacje oraz przedłożone dokumenty. Oznacza to, że wszelkie rozbieżności ze stanem faktycznym mogą stanowić podstawę do odrzucenia wniosku dłużnika o umorzenie należności składkowych.

Skutki umorzenia

Omawiając tematykę umorzenia zaległości z tytułu składek ubezpieczeniowych płatników opłacających składki na własne ubezpieczenia trzeba zwrócić uwagę na bardzo istotną rzecz. Otóż umorzenie zaległości składkowych ujemnie wpłynie na przyszłe świadczenia emerytalno-rentowe takich osób.

Przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty dla osób będących jednocześnie płatnikami składek na własne ubezpieczenia, nie uwzględnia się bowiem okresów, za które nie zostały opłacone (z powodu umorzenia zaległości) składki na ubezpieczenia, pomimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tym okresie.

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.),
   
• rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31.07.2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365).

Publikacja zawiera linki afiliacyjne.

Źródło: