Państwa UE ostatecznie zatwierdziły w piątek plany inwestycyjne Francji i Czech w ramach unijnego programu obronnego SAFE. Decyzja ta kończy proces zatwierdzania planów obu państw przez UE. Na zielone światło czekają jeszcze tylko Węgry.
Kolejnym krokiem będzie zawarcie przez Komisję Europejską umów pożyczkowych z Paryżem i Pragą oraz wypłata zaliczek. Czechy mają otrzymać z SAFE 2,06 mld euro pożyczki, w tym zaliczkę w wysokości 309 mln euro. Francuska pożyczka ma opiewać na 15,09 mld euro, a zaliczka - na ok. 2,26 mld euro. Jak poinformowała Rada UE, pierwsze wypłaty mają trafić do obu krajów w najbliższych tygodniach.
Państwa członkowskie miały czas do 30 listopada 2025 r. na przedłożenie KE wniosków o fundusze z SAFE. Wnioski i plany wydatkowania pieniędzy złożyło łącznie 19 z 27 państw członkowskich. Plany 16 krajów, w tym Polski, pod koniec stycznia zostały zatwierdzone przez KE, a w lutym przez Radę. Umowy pożyczkowe z tymi krajami zostaną podpisane w drugiej połowie kwietnia - poinformowała Komisja.
Czechy i Francja także złożyły swoje wnioski pod koniec listopada, ale KE dała zielone światło na ich plany dopiero 25 marca. Rada miała cztery tygodnie na decyzję, ale zatwierdziła plany już po dwóch. Oznacza to, że Czechy i Francja mają szansę podpisać umowy pożyczkowe z KE jeszcze w kwietniu, podobnie jak inne państwa członkowskie biorące udział w programie.
Jedynym krajem bez zatwierdzonego planu pozostały Węgry. Według źródeł unijnych stało się tak dlatego, że rząd w Budapeszcie starał się o więcej środków niż przyznane im w ramach programu 16 mld euro. KE poprosiła Węgry o modyfikację planu, ale kraj nadal tego nie zrobił.
Unijny program SAFE przewiduje 150 mld euro wsparcia w postaci m.in. nisko oprocentowanych pożyczek, przede wszystkim na zakupy sprzętu wojskowego, zwłaszcza produkowanego w Europie. Polska, która jest największym beneficjentem programu, wnioskowała o dofinansowanie 139 projektów na kwotę 43,7 mld euro. W połowie marca prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą SAFE do polskiego prawa. Rząd postanowił wprowadzić SAFE rozporządzeniem, co w praktyce oznacza, że program będzie realizowany, ale w okrojonej formie. Prezydenckie weto nie opóźniło prac w KE, która poinformowała, że finalizuje umowę pożyczkową, by móc podpisać ją z polskimi władzami, po czym Polsce zostanie wypłacona zaliczka w wysokości ok. 6,5 mld euro.
Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ akl/
