Dyrektor decyduje - insourcing czy outsourcing w transporcie?

Jedną z najważniejszych decyzji strategicznych dotyczących trybu, rodzaju i jakości obsługi transportowej i logistycznej jest merytoryczne rozstrzyganie kwestii „make or buy” – czyli czy wykonywać samemu zadania transportowe, czy zlecić je innemu wykonawcy. Należy przypuszczać, iż to pytanie zawsze będzie otwarte, gdyż liczba czynników stymulujących i ograniczających skuteczność jednego z dwóch rozwiązań jest zmienna oraz dynamiczna w czasie i przestrzeni. W transporcie problem ten ma szczególne znaczenie w XXI wieku, co wynika między innymi z gwałtownego rozwoju potrzeb logistycznych firm na całym świecie.

Podstawą podejmowania decyzji co do wyboru metod obsługi transportowej są: analiza kosztów tej obsługi, możliwość uchwycenia zmian wielkości i struktury popytu na usługi transportowe, poziom jakości tych usług, a w konsekwencji – możliwość uzyskania przewagi konkurencyjnej.

Insourcing to podejście w stylu „make”, które oznacza wykorzystanie zasobów wewnętrznych do realizacji pewnego działania, które do tej pory było realizowane przez podmioty powiązane z przedsiębiorstwami więziami kapitałochłonnymi lub kontraktowymi. Insourcing kapitałowy polega na włączeniu czynności gospodarczych wykonywanych przez spółkę córkę, łącznie z zasobami rzeczowymi i ludzkimi, do struktury organizacyjnej firmy macierzystej. Insourcing kontraktowy natomiast to włączenie funkcji do struktury organizacyjnej firmy macierzystej, takich które do tej pory były wykonywane przez niezależne jednostki gospodarcze na zasadzie kontraktu. Insourcing w przypadku obsługi transportowej oznacza po prostu wdrożenie i rozwój tzw. transportu własnego w przedsiębiorstwie, a od wielkości i rodzaju firmy zależeć będzie, czy należy zastosować insourcing kapitałowy czy kontraktowy. W dużych firmach czy korporacjach międzynarodowych stosuje się częściej insourcing kapitałowy ze względu na wysoką majątkochłonność środków transportu oraz infrastruktury transportowej i logistycznej.

W zależności od wielkości i rodzaju firmy można zastosować w odniesieniu do transportu insourcing strategiczny lub operacyjny, co prowadzi do pozyskiwania podstawowych kompetencji przedsiębiorstwa i wykorzystania efektu synergii. Do najczęściej wymienianych korzyści wynikających z wprowadzenia insourcingu zalicza się:

• wysoki poziom integracji organizacji,
• postęp technologiczny,
• osiąganie korzyści skali,
• przejrzystość procesów zachodzących w firmie,
• wysoką jakość obsługi i relacji z klientami.
  

Insourcing logistyki wiąże się oczywiście z ponoszeniem przez firmę stosownych kosztów. Oblicza się je w dwóch etapach. W pierwszym etapie analizy kosztów przewozu własnym środkiem transportu szacujemy miesięczne koszty w sposób następujący:

MIESIĘCZNE KOSZTY PRZEWOZU WŁASNYM TRANSPORTEM

KOSZTY STAŁE W PLN
Ubezpieczenie OC:
Ubezpieczenie AC:
Opłaty za przejazdy drogowe:
Podatek od środków transportu:
Przegląd techniczny:
Legalizacja tachografu:
OC przewoźnika lub spedytora:
Amortyzacja:
Płaca kierowcy:
Stawka ZUS:
Obsługa techniczna i naprawy:
Koszty administracyjne:
Narzuty 15%:
KOSZTY STAŁE RAZEM:

KOSZTY ZMIENNE W PLN/km
Koszty wymiany ogumienia:
Narzuty 20%, oleje, filtry:
Koszty paliwa:
KOSZTY ZMIENNE RAZEM:



W drugim etapie oblicza się koszt przejazdu środka transportu na odcinku 1 km w PLN, z uwzględnieniem średniego kosztu paliwa w danym miesiącu, przy czym należy mieć na uwadze zmienną cenę paliwa. Do tego obliczenia wykorzystuje się następujące dane:

Miesięczny koszt paliwa w PLN:
Miesięczne koszty stałe w PLN:
Miesięczny przebieg w km:
Koszt 1 km (koszty stałe/miesięczny przebieg) w PLN:
Koszt zmienny 1 km w PLN:
KOSZT 1 km w PLN OGÓŁEM:

Tak przeprowadzona analiza kosztów użytkowania własnych środków transportu stanowi podstawę do porównania tych kosztów z kosztami zewnętrznych usług transportowych obliczonych według uśrednionych kosztów realizacji 1 zlecenia, przewozu 1 palety, przejazdu 1 km w przeliczeniu na jeden miesiąc:

Miesięczny koszt zewnętrznej usługi transportowej w PLN
Średni koszt 1 zlecenia:
Średni koszt przewozu 1 palety:
Średni koszt 1 km:

Porównanie obu stawek wykaże które rozwiązanie (insourcing albo outsourcing) jest tańsze. Jest to jeden z argumentów przy podejmowaniu decyzji.

Jednak podjęcie decyzji – „outsourcing!” – nie kończy podejmowania decyzji transportowych przez dyrektora.

Outsourcing może bowiem przyjąć jedną z następujących form:

• co-sourcing – polega na tym, że przedsiębiorstwo przekazuje do wykonania zlecenia swoich pracowników np. wykwalifikowanych kierowców lub techników; zarówno odbiorca, jak i dostawca usług ściśle ze sobą współpracują celem przestrzegania warunków umowy,
• outsourcing usług – oznacza korzystanie z doświadczeń i umiejętności starannie dobranego dostawcy usług transportowych z zewnątrz, co umożliwia firmie skupienie się na działalności kluczowej i budowanie przewagi na rynku,
• udział w korzyściach – oznacza stworzenie długotrwałego związku pomiędzy dwoma stronami, w tym realizowanie wspólnych inwestycji, ale także wspólne ponoszenie ryzyka.
  

Szybki rozwój outsourcingu w transporcie w XXI wieku generalnie upoważnia dyrektora do stwierdzenia, iż nie należy pytać „czy stosować outsourcing”, ale „jak najskuteczniej możemy go zastosować”. Trzeba mieć bowiem na uwadze, iż brak umiejętności w stosowaniu outsourcingu może prowadzić np. do utraty nadzoru nad realizacją usługi transportowej, a w konsekwencji do utraty klientów. Co więcej, może wystąpić konflikt interesów przedsiębiorstwa i firmy transportowej w klasycznym dążeniu firmy z jednej strony do osiągania wysokiej jakości usług, a z drugiej firma transportowa może starać się zmniejszyć koszty własnej działalności.

Więcej przydatnych informacji na temat logistyki, dystrybucji, magazynowania, zarządzania przepływem materiałów, informacji i pieniędzy, zebranych w poręcznej formie znajdziesz w książce „Kompendium wiedzy o logistyce” Elżbiety Gołembskiej (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010). Książkę znajdziesz w księgarni www.ksiegarnia.pwn.pl. Wykorzystanie za zgodą Wydawcy.

Źródło: Mariusz Ludwiński dla Wydawnictwa Naukowego PWN

Źródło: