Współrządząca w Irlandii partia Fine Gael opublikowała dokument, który ma przygotować grunt pod połączenie Republiki Irlandii oraz Irlandii Północnej, stanowiącej część Zjednoczonego Królestwa. Wstępne przygotowania do zjednoczenia ogłosiła też druga partia koalicji rządzącej w Dublinie.
„Fine Gael uważa, że nasze poparcie dla zjednoczenia Irlandii oznacza również odpowiedzialność za przygotowanie się do tego procesu. Niniejszy dokument przedstawia działania, które można podjąć już teraz, aby wesprzeć ten proces w duchu pojednania i współpracy na wyspie” - głosi opublikowany w weekend „Plan dla zjednoczonej wyspy”.
„To początek rozmów, na pewno nie koniec” - podkreślił szef Fine Gael, wicepremier Irlandii Simon Harris. Jego partia podkreśla, że doświadczenie brexitu i związanej z nim długoletniej niepewności podpowiada, że przed ewentualnymi fundamentalnymi zmianami na Zielonej Wyspie trzeba opracować precyzyjne scenariusze.
To niejedyny taki ruch w ostatnich dniach. Premier Micheal Martin, szef koalicyjnej partii Fianna Fail, ogłosił, że chce stworzyć specjalną jednostkę rządową, która będzie dostarczać informacji niezbędnych do debaty o ewentualnym zjednoczeniu Irlandii.
Historyczny ruch w Dublinie, ale rachunek przyprawia o zawrót głowy
Grant Warren z think tanku Renew NI, opowiadającego się za utrzymaniem w regionie status quo, podkreślił jednak w rozmowie z dziennikiem „Financial Times”, że koszty zjednoczenia byłyby wysokie. Przytoczył analizy samej Fine Gael, z których wynika, że trzeba byłoby na to znaleźć 100-840 mld euro w ciągu 25 lat.
Wśród wyzwań są np. skoordynowanie dwóch systemów opieki zdrowia i wyrównanie standardów życia. W Irlandii Północnej standard życia jest niższy w pozostałej części Zjednoczonego Królestwa oraz Irlandii.
Rząd w Dublinie spodziewa się w tym roku nadwyżki budżetowej w wysokości 6,7 mld euro, podczas gdy władze w Belfaście nie mogą uzgodnić budżetu i domagają się dodatkowych pieniędzy od brytyjskiego rządu - przypomina „FT”.
Czy mapa Wysp Brytyjskich zmieni się na naszych oczach?
W Irlandii Północnej od dekad istnieje system wymuszający podział władzy między nacjonalistami, dążących do zjednoczenia Irlandii i wywodzącymi się tradycyjnie ze społeczności katolickiej, a protestanckimi unionistami, którzy chcą zachowania jedności ze Zjednoczonym Królestwem (na które oprócz Irlandii Północnej składają się Anglia, Walia i Szkocja). System ten, wypracowany w ramach Porozumienia Wielkopiątkowego, przyczynił się do ustania przemocy w regionie, ale często prowadzi do niestabilności politycznej, bo zmusza do współpracy diametralnie różne ugrupowania.
Koszty nie są jedyną potencjalną przeszkodą. Zgodnie z Porozumieniem Wielkopiątkowym, które zakończyło dekady krwawego konfliktu na wyspie, rząd w Londynie powinien podjąć decyzję o rozpisaniu referendum w sprawie zjednoczenia, jeśli uzna, że opinia publiczna w Irlandii Północnej popiera połączenie z Republiką Irlandii.
Badania opinii wykazywały dotąd przewagę przeciwników zjednoczenia.
W 1921 roku z sześciu hrabstw na północy wyspy Irlandia, gdzie dominowali protestanci, sformowano lojalną wobec Londynu Irlandię Północną. Rok później pozostałe 26 hrabstw utworzyło państwo, które stało się zalążkiem dzisiejszej republiki.
ada/ akl/
