Rząd Litwy podjął w środę decyzję o rozwiązaniu umowy z Rosją ws. pomocy prawnej i stosunków prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych i karnych. To kolejne porozumienie, które postanowiła wypowiedzieć Litwa. Umowy, które de facto nie działają, należy znieść - podkreśliły władze.
W ubiegłym tygodniu Rada Ministrów zatwierdziła propozycję rozwiązania umów Litwy z Rosją i Białorusią w sprawie promocji i ochrony inwestycji, a także w sprawie stosunków handlowych i gospodarczych.
Litewski minister spraw zagranicznych Gabrielius Landsbergis podkreślił, że dotychczasowe umowy dwustronne zostaną zastąpione umowami wielostronnymi, które pozwolą utrzymać formalne kanały komunikacji z Rosją i Białorusią. Jednocześnie zaznaczył, że od tych państw właściwie nie oczekuje się współpracy.
Szef MSZ zwrócił uwagę, że „porozumienia, które tak naprawdę nie działają, powinny zostać zniesione, aby Litwa nie była zobowiązana do ich jednostronnego przestrzegania”. „Kiedy między dwoma partnerami jeden z nich przestrzega praworządności, a drugi nie, oznacza to, że postanowienia traktatu są wiążące (tylko - PAP) dla Litwy i (tylko my) musimy je wypełniać” - podkreślił.
Ministerstwo sprawiedliwości w Wilnie przypomniało w środowym komunikacie, że umowa z Rosją o pomocy prawnej została podpisana w 1992 r. i ratyfikowany uchwałą parlamentu, a jej celem było zapewnienie równej ochrony praw osobistych i majątkowych obywateli obu państw. Według resortu od ponad dwóch lat współpraca w ramach tego porozumienia „de facto nie istnieje”.
Minister sprawiedliwości Ewelina Dobrowolska podkreśla, że „zmiana sytuacji geopolitycznej - agresja militarna Rosji na Ukrainę - doprowadziła do rażących naruszeń zasad prawa międzynarodowego, w tym międzynarodowego prawa humanitarnego, i Litwa musi jasno wyrazić swoją wolę polityczną i zaprzestać współpracy w dziedzinie stosunków międzynarodowych z krajem-agresorem”.
Ostateczne rozwiązanie umowy z Rosją o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych i karnych należy do Sejmu.
Łotwa i Estonia już wcześniej wypowiedziały porozumienia z Rosją o tym samym charakterze.
W ubiegłym roku litewskie MSW rozwiązało też umowę z Białorusią z 1993 r. o współpracy w zarządzaniu ministerstwami. Ponadto zerwano litewsko-białoruskie porozumienie w sprawie głównych zasad współpracy transgranicznej, podpisane w Wilnie w 2006 r.
Z Wilna Aleksandra Akińczo
