Testy psychologiczne osób ubiegających się o pozwolenie na broń nie eliminują ryzyka - powiedziała PAP dr Magdalena Kaczmarek z Uniwersytetu SWPS. Jak podkreśliła, broń pozostaje niebezpiecznym narzędziem, a ludzkie zachowania są z natury nieprzewidywalne.
Psycholożka wyjaśniła, że badania osób ubiegających się o pozwolenie na broń mają charakter całościowy i obejmują przede wszystkim wywiad oraz wystandaryzowane testy. Celem jest ocena zarówno funkcjonowania emocjonalnego, jak i sprawności poznawczej badanej osoby.
Zdaniem ekspertki testy te nie pozwalają jednak całkowicie wyeliminować ryzyka, że osoba, która uzyskała pozytywną opinię, w przyszłości zacznie zachowywać się niebezpiecznie. Jak wyjaśniła ekspertka, badanie trwa zaledwie kilka godzin, co ogranicza możliwości dłuższej obserwacji czy przeprowadzenia dokładnego wywiadu środowiskowego.
ReklamaZobacz także
Diagnoza obejmuje dwa główne obszary:
- ogólne funkcjonowanie emocjonalne (ze szczególnym uwzględnieniem radzenia sobie w kryzysie, choć bez pogłębionej diagnozy psychiatrycznej),
- sprawność poznawczą.
Badanie funkcji poznawczych ma na celu wykrycie deficytów lub ograniczeń intelektualnych, które mogłyby wpływać na nieprawidłową ocenę sytuacji lub brak umiejętności bezpiecznego posługiwania się bronią - powiedziała psycholożka.
Ekspertka tłumaczy granice diagnostyki przy pozwoleniach na broń
Jak wyjaśniła psycholożka, pozytywna rekomendacja wymaga co najmniej przeciętnego funkcjonowania poznawczego i dobrego zdrowia psychicznego w zakresie możliwym do oceny podczas badania. Zaznaczyła jednak, że zaburzenia psychiczne mogą pojawić się na każdym etapie życia, a nie każdy czyn o charakterze desperackim musi wynikać z kryzysu zdrowia psychicznego.
Podkreśliła również, że diagnoza nie jest zero-jedynkowa.
Zaburzenia osobowości mogą mieć różne nasilenie, a występowanie określonych cech osobowościowych nie musi automatycznie oznaczać przeciwwskazań do posiadania broni. Przeciwwskazaniem do posiadania broni jest sytuacja, w której dana osoba nie spełnia określonych wymagań. Nie chodzi o to, żeby była idealna - powiedziała.
Rozmówczyni PAP wskazała, że w praktyce oznacza to również, że wśród tych, którzy otrzymują pozwolenie na broń, mogą znajdować się osoby potencjalnie niebezpieczne.
- Nie da się w stu procentach wykluczyć sytuacji, w której u zweryfikowanej osoby - np. pod wpływem substancji psychoaktywnych - dojdzie do nagłej zmiany zachowania. To jeden z kluczowych powodów, dla których dostęp do broni jest restrykcyjnie kontrolowany. Broń pozostaje niebezpiecznym narzędziem, a ludzkie zachowania są z natury nieprzewidywalne - podkreśliła ekspertka.
Testy psychologiczne przy pozwoleniu na broń nie eliminują ryzyka
Wskazała, że każda diagnoza – nie tylko psychologiczna, ale również medyczna – opiera się w pewnym stopniu na wnioskowaniu statystycznym.
- Oceniając daną osobę, zakładamy, że ryzyko wystąpienia niepożądanych zachowań jest bardzo małe. Na tej podstawie możemy wydać pozytywną opinię - powiedziała Kaczmarek.
Psycholożka zwróciła również uwagę, że szczególnie wymagającym okresem w życiu człowieka jest wczesna dorosłość, zwłaszcza w przypadku mężczyzn. To czas intensywnych zmian związanych z usamodzielnianiem się, budowaniem relacji i mierzeniem się z pierwszymi poważnymi kryzysami życiowymi. W tym okresie często ujawniają się również problemy psychiczne.
Drugim trudnym momentem jest, zdaniem ekspertki, późna dorosłość - w przypadku osób starszych różne choroby fizyczne mogą wpływać na funkcjonowanie psychiczne. Może również dochodzić do pogorszenia funkcjonowania poznawczego.
- Im więcej osób posiada broń, tym większe jest prawdopodobieństwo, że wśród nich znajdą się tacy, którzy wykorzystają ją w niewłaściwy sposób - podsumowała. (PAP)
kub/ agz/
