Do niedawna to Stany Zjednoczone jako jedyna duża gospodarka świata nie wykazywała oznak spowolnienia. Ale to się właśnie zmieniło. Najnowsze dane sugerują, że wzrost PKB w Ameryce zmalał w okolice 1%.
Najświeższym sygnałem ostrzegawczym był opublikowany w poniedziałek majowy odczyt wskaźnika ISM dla przemysłu. Zasadniczo potwierdził on to, co wcześniej pokazywał indeks PMI – miernik o podobnej budowie, ale ze względu na krótszą historię Amerykanie bardziej ufają liczącemu sobie ponad 70 lat ISM-owi.
W maju „przemysłowy” ISM odnotował spadek do 52,1 punktów z 52,8 pkt. w kwietniu i osiągnął najniższą wartość od października 2016 roku. Było to silne rozczarowanie, ponieważ ekonomiści liczyli na wzrost tego wskaźnika do 53 punktów.
Co prawda odczyty powyżej 50 punktów wciąż sygnalizują wzrost aktywności gospodarczej, ale z miesiąca na miesiąc jest on coraz wolniejszy. Dla porównania, w sierpniu 2018 „przemysłowy” ISM osiągnął 7-letni szczyt na poziomie 61,3 pkt. Mamy więc do czynienia z bardzo szybkim wyhamowaniem wzrostu w amerykańskim sektorze wytwórczym.
Amerykańscy przemysłowcy narzekają przede wszystkim na cła wprowadzone przez prezydenta Trumpa, które podnoszą koszty i zakłócają łańcuchy produkcyjne. Choć (póki co) menedżerowie nie widzą osłabienia popytu, to odnotowują problemy z niedoborem pracowników, co przy najniższej od 50 lat stopie bezrobocia w USA nie powinno dziwić.
- Sektor nie może prosperować, gdy jest w sposób losowy uderzany nowymi podatkami co kilka tygodni. Tu nie chodzi o sytuację makroekonomiczną tylko o prezydenta, który bardzo mało wie na temat tego, jak naprawdę działa gospodarka – ostro skrytykował prezydenta Trumpa Ian Shepherdson, główny ekonomista Pantheon Macroeconomics.
Z drugiej strony nawet gospodarka Stanów Zjednoczonych nie jest samotną wyspą i odczuwa recesyjne sygnały wysyłane z Europy, Chin i Japonii. Globalny indeks JP Morgan już zjechał poniżej granicy 50 punktów, sygnalizując rozpoczęcie recesji w światowym sektorze wytwórczym. Zresztą, nasilanie się tendencji recesyjnych było dobrze widoczne już jesienią, a wskaźnik ten był utrzymywany ponad kreską tylko za sprawą dobrej koniunktury w USA.
Rozczarowujące dane napływają jednak nie tylko z przemysłu. Indeks zaskoczeń ekonomicznych dla USA od początku roku przyjmuje wartości ujemne. Oznacza to, że dane makro z Ameryki generalnie okazują się słabsze od oczekiwań ekonomistów. Na bazie spływających danych model Fedu z Atlanty szacuje, że w drugim kwartale annualizowana dynamika amerykańskiego PKB wyniesie zaledwie 1,3%. Dodajmy, że w pierwszym kwartale było to 3,1%.
Krzysztof Kolany
