Zgodnie z Ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych kobieta zatrudniona na etacie i równocześnie prowadząca działalność gospodarczą nie ma obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne od prowadzonego biznesu w czasie, gdy przebywa na urlopie macierzyńskim.
Niemniej taki obowiązek powstaje w przypadku, gdy kobieta prowadząca firmę i pracująca na etacie przechodzi na urlop wychowawczy. Sprawa nie była taka oczywista, jak się wydawało. Przede wszystkim urlop wychowawczy (art. 186 Kodeksu pracy) jest dłuższy - tzn. może wynieść do trzech lat tylko w przypadku sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia. Dla pań prowadzących własny biznes i będących jednocześnie zatrudnionymi na etacie była to świetna okazja do uniknięcia opłaty składek na ubezpieczenie społeczne przez całkiem długi czas.
Jak oszukać ZUS
Zastosowany mechanizm mógłby w dużym uproszczeniu wyglądać mniej więcej tak:
Kobieta byłaby zatrudniana na umowę o pracę w firmie męża (pensja na papierze powyżej minimalnej tak by z prowadzonego biznesu nie musiała odprowadzać droższych składek) i jednocześnie prowadziła własną inną działalność gospodarczą. W czasie urlopu macierzyńskiego jest zwolniona ze składek. Po zakończonym urlopie macierzyńskim niejako z automatu przechodziłaby na urlop wychowawczy na maksymalny okres i dalej nie odprowadzałaby do ZUS nic, chociaż tak naprawdę w tym czasie z powodzeniem prowadziłaby dalej działalność gospodarczą. W ciągu trzech lat mogłaby w ten sposób zaoszczędzić kilkanaście tysięcy złotych.
§ 1. Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia.
§ 2. Pracownik mający okres zatrudnienia określony w § 1, bez względu na to, czy korzystał z urlopu wychowawczego przewidzianego w tym przepisie, może skorzystać z urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, jeżeli z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika.
§ 3. Rodzice lub opiekunowie dziecka spełniający warunki do korzystania z urlopu wychowawczego mogą jednocześnie korzystać z takiego urlopu przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy.
§ 4. Urlopu wychowawczego udziela się na wniosek pracownika. § 5. Urlop wychowawczy może być wykorzystany najwyżej w 4 częściach.
Trybunał Konstytucyjny uznał, że kobiety prowadzące biznes i chcące przebywać na urlopie wychowawczym mogą bez przeszkód zawiesić działalność gospodarczą i wtedy nie muszą odprowadzać składek. Sprawa trafiła do trybunału ponieważ powód uznał, że prawo krzywdzi przedsiębiorcze kobiety. Jednak gdyby faktycznie kobiety na urlopie wychowawczym nie musiały odprowadzać składek z prowadzonej działalności gospodarczej to równie dobrze można by napisać, że prawo je faworyzuje.
Składki są za wysokie
Rzecznik ZUS na swoim blogu napisał, że prawo jest precyzyjne w tej kwestii. O ile można powiedzieć, że wyjątkowo w tej sytuacji ZUS nie łamał prawa, o tyle raczej nie ma powodu do zadowolenia. Składki na ubezpieczenia społeczne są za wysokie, w dodatku nie gwarantują adekwatnej emerytury - biorąc to pod uwagę nikogo nie powinno dziwić, że przedsiębiorcy robią wiele, by uniknąć ich płacenia.
Z drugiej strony hasło "przedsiębiorcze kobiety" ostatnio stało się tak popularne, że trudno odkryć jego prawdziwe znaczenie. Jeżeli za przedsiębiorczość uznaje się umiejętność wykorzystania płci do skutecznego unikania opłaty składek do ZUS, to trzeba wyraźnie zaznaczyć, że wówczas koszt ponoszą inni mniej "przedsiębiorczy podatnicy", którzy akurat w ciążę zajść nie mogą.
Łukasz Piechowiak
Bankier.pl
l.piechowiak@bankier.pl
» Z Aniołami do sukcesu w biznesie
» Gdy pracodawca nie odprowadza składek
» Nie idź na pocztę, rachunki zapłać przelewem
