Wiosną 2026 r. w centrum Poznania stanie pomnik króla Przemysła II. Był on ostatnim męskim przedstawicielem wielkopolskiej linii Piastów, księciem poznańskim, a następnie księciem wielkopolskim i krakowskim oraz królem Polski w latach 1295-1296.
Monument stanie przy zbiegu ulic Franciszkańskiej i Góra Przemysła, w bezpośrednim sąsiedztwie Wzgórza Przemysła. W średniowieczu mieściła się tam siedziba książąt wielkopolskich. W 2013 r. ukończono budowę historyzującego gmachu zamkowego.
Poznański magistrat podkreślił, że upamiętnienie króla w przestrzeni Starego Miasta ma symboliczny wymiar – ma podkreślać jego związek z Poznaniem i rolę, jaką miasto odgrywało w historii polskiej państwowości. Urodzony w Poznaniu Przemysł II był jedną z najważniejszych postaci w historii Wielkopolski.
Autorem rzeźby jest Stanisław Szwechowicz. Jego projekt zdobył drugą nagrodę w konkursie na pomnik króla Przemysła II, którego rozstrzygnięcie odbyło się w czerwcu 2021 roku. Sąd konkursowy docenił projekt za warsztat i walory rzeźbiarskie odnoszące się do historycznych inspiracji.
Przedstawiony w konkursie projekt wyobrażał króla Przemysła II na koniu. Król zwraca się mocno w lewą stronę i wyciągniętą ręką z berłem w dłoni pozdrawia poddanych i miasto Poznań. Tors króla i ręka z berłem są skierowane w stronę Starego Rynku i ratusza poznańskiego. Rzeźba została posadowiona na granitowym cokole. Na czołowej ścianie cokołu widnieje trójkątna tarcza heraldyczna z orłem Przemysła II. Na bocznej ścianie cokołu jest umieszczony napis: „Przemysł II 1257 – 1296 Król Polski”. Inspiracją była rzeźba z XIII wieku, tzw. Jeździec Magdeburski.
Projekt zakłada budowę cokołu, na którym stanie postać władcy, oraz przebudowę muru oporowego z zachowaniem istniejącej zieleni na skarpie. Prace związane z budową pomnika już trwają. Prowadzone są pod nadzorem miejskiego konserwatora zabytków, aby zachować historyczny charakter miejsca i jego walory krajobrazowe.
Przemysł II urodził się 14 października 1257 roku. Był synem założyciela Poznania Przemysła I i Elżbiety, córki Henryka Pobożnego. Jednocząc pod swoim panowaniem Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie, stał się naturalnym kandydatem do objęcia władzy w podzielonym na dzielnice kraju. Arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka koronował Przemysła II 26 czerwca 1295 roku w katedrze w Gnieźnie. 8 lutego 1296 roku król został zamordowany w Rogoźnie. (PAP)
rpo/ dki/
