Mijają dwa lata od zaprzysiężenia rządu premiera Donalda Tuska drugiej kadencji. To dobra okazja, by podsumować to, co zostało zrobione przez ten czas.

Najważniejsze dokonania rządu zostały zebrane na specjalnej stronie www.2lata.premier.gov.pl . Zamieszczono tam przegląd najważniejszych działań poszczególnych resortów. W boksach obok akapitów dodaliśmy teksty, które pisaliśmy na poszczególne tematy, oceniając je krytycznym okiem. Niestety, nie wszystko wygląda tak pięknie, jak opisuje to Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.

Film podsumowujący dwa lata rządu z punktu widzenia mediów społecznościowych

Jak realizowano zapowiedzi złożone w pierwszym i drugim expose:

Urlop rodzicielski - od 17 czerwca 2013 r. obowiązuje roczny urlop po urodzeniu dziecka. Rozwiązanie objęło wszystkie dzieci urodzone od 1 stycznia 2013 r.

» Zmiany w urlopach macierzyńskich i wychowawczych 2013

Zmianą są także tańsze przedszkola - od 1 września 2013 r. każda dodatkowa godzina (ponad 5 już bezpłatnych) pobytu dziecka w przedszkolu kosztuje maksymalnie 1 zł. Zmiany objęły również żłobki, w których z 50% do 80% zwiększył się udział państwa przy ubieganiu się przez gminy o dofinansowanie na utworzenie i funkcjonowanie instytucji opieki nad dziećmi do lat 3. W przypadku żłobków nowe zasady obowiązują od 13 lipca 2013 r.

» Wielu rodziców nie stać na opiekę nad dzieckiem

W kwestii dzieci można wspomnieć także o becikowym. Od 2013 trafia ono do rodzin najbardziej potrzebujących, w których miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę nie przekracza 1922 zł. Ta zmiana wynika z zasady sprawiedliwości i solidarności społecznej.

Istotnym projektem, na który wskazuje rząd, jest także "Mieszkanie dla młodych" - wsparcie dla młodych małżeństw i singli. Państwo dopłaci do kredytu na mieszkanie 10 proc. wartości nieruchomości. Na dodatkowe 5 proc. będą mogły liczyć pary posiadające dziecko, a na kolejne 5 proc. - jeżeli w ciągu pięciu lat po zakupie mieszkanie urodzi się trzecie bądź kolejne dziecko. Program będzie obowiązywał od 1 stycznia 2014 r.

Komentuje Malwina Wrotniak-Chałada, analityk Bankier.pl

Inne reguły gry Po sporym zainteresowaniu rządowymi dopłatami w ramach programu "Rodzina na swoim" wielu przyszłych właścicieli mieszkań czeka na nowy mechanizm jak na zbawienie. Niestety reguły gry nie będą już takie same - to, co najgłośniej podkreślają krytycy nowego rozwiązania, to że dopłaty obejmą wyłącznie mieszkania z rynku pierwotnego. To rozczarowanie i zawód dla wielu konsumentów rynku wtórnego, których nie stać na ustalane przez deweloperów stawki. Rząd już dziś wymienia MdM jako sukces nie mając pojęcia, jakie wyniki przyniesie program, który jeszcze nie został uruchomiony.

» Zmiany w podatku PIT w 2013 r.

Od nowego roku obowiązują także zmiany w PIT. Na większe wsparcie mogą liczyć rodziny wielodzietne. Ulga na trzecie dziecko jest wyższa o 50 proc., a na czwarte i każde kolejne - o 100 proc. Oprócz tego ograniczony został przywilej podatkowy dla umów autorskich. Przy odpisywaniu 50 proc. kosztów uzyskania przychodów twórcę obowiązuje roczny limit 85 tys. zł. Przestała także funkcjonować ulga na Internet.

Kredyty dla firm

» Kredyt dla firm z gwarancją de minimis krok po kroku

Powstała specjalna linia gwarancyjna dla mikro-, małych i średnich firm. Poręczenia do 60 proc. wartości pożyczki udzielane są na dwa lata przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Maksymalna kwota gwarancji jednego kredytu to 3,5 mln zł. W pierwszym roku obowiązywania programu gwarancje będą udzielane bez prowizji. Linia gwarancyjna obowiązuje od 27 lutego 2013 r.

Kasowy VAT

» Zmiany w rozliczeniach podatku VAT w 2013 roku

Firmy, które nie dostały zapłaty za towar czy usługę, nie muszą odprowadzać VAT. Ta zmiana, która weszła w życie z początkiem 2013 roku, dotyczy tzw. małych podatników, czyli tych z rocznym obrotem poniżej 1,2 mln euro. Przy czym chodzi o sytuację, gdy kontrahentem jest inny podatnik VAT. Jeśli kontrahent jest zwolniony z VAT, firma ma zamiast 90 aż 180 dni na odprowadzenie podatku.

Elastyczny czas pracy

» Na czym będzie polegał elastyczny czas pracy?

23 sierpnia tego roku wprowadzono ruchomy czas pracy i wydłużono okres rozliczeniowy czasu pracy do 12 miesięcy. Już tzw. ustawa antykryzysowa pokazała, że elastyczne rozwiązania odpowiadają na potrzeby zarówno pracodawców, jak i pracowników.

Deregulacja zawodów

» Trzecia deregulacja to oszczędność 40 mld zł rocznie

Adwokat, notariusz, pracownik ochrony, detektyw, taksówkarz. To tylko kilka zawodów, do których od 23 sierpnia dostęp jest łatwiejszy. Pierwsza transza, która weszła już w życie obejmuje 50 zawodów. Docelowo rząd chce "otworzyć" ponad 230 "zamkniętych" obecnie profesji. Dzięki temu uda się "uwolnić" ok. 100 tys. nowych miejsc pracy.

Reforma urzędów pracy

» O tym, jak Władysław chce leczyć Polskę z bezrobocia

Mniej biurokracji, więcej konkretnych działań. Od 5 listopada tego roku pośredniaki są w większym stopniu premiowane za to, ile osób znalazło pracę, a nie za liczbę zarejestrowanych bezrobotnych.

Zrównanie wieku emerytalnego

Od 2013 r. stopniowo zrównywany jest i podwyższany wiek emerytalny kobiet i mężczyzn. Docelowo będziemy pracować do 67. roku życia. Dzięki temu nasze emerytury będą wyższe średnio o 45 proc. Szczegóły na stronie www.emerytura.gov.pl.

Komentuje Łukasz Piechowiak, główny ekonomista Bankier.pl

Podniesienie wieku emerytalnego to żaden sukces tylko konsekwencja wcześniejszej polityki państwa, która doprowadziła ZUS na skraj bankructwa. Rząd nie zrobił nic w kierunku ograniczenia przywilejów emerytalnych niektórych grup zawodowych, które stanowią największe obciążenie dla budżetu FUS-u. Reforma OFE, czyli nacjonalizacja aktywów zgromadzonych w ramach II filaru, to rozwiązanie, którego głównym celem jest ratowanie finansów publicznych. Przyszłość emerytów w dalszym ciągu nie jest pewna. No chyba, że ktoś jest rolnikiem, policjantem, żołnierzem lub górnikiem.

Składka rentowa i przywileje emerytalne

» Od dziś składka rentowa w górę

Składka rentowa po stronie pracodawcy od 2 lutego minionego roku wzrosła o 2 punkty procentowe. W kwestii waloryzacji emerytur i rent zamiast podwyżki procentowej wprowadzono waloryzację kwotową. Rządowa reforma emerytalna ogranicza także szczególne uprawnienia służb mundurowych. Policjanci, funkcjonariusze innych służb oraz żołnierze popracują o 10 lat dłużej i nabędą prawo do emerytury po łącznym spełnieniu dwóch warunków: wieku oraz stażu służby. Szczegóły na stronie www.emerytura.gov.pl.

Składka zdrowotna rolników

Nowe zasady obowiązują od lutego 2012. Wysokość miesięcznej składki zależy od powierzchni gospodarstwa. Jeśli rolnik ma powyżej 15 ha, płaci 36 zł z własnej kieszeni. Jeśli ma od 6 do 15 ha, płaci 18 zł. Jeśli ma mniej niż 6 ha, składkę pokrywa budżet państwa. To rozwiązanie jest dogodniejsze dla biedniejszych rolników i bardziej wymagające dla tych bogatszych.

Podwyżka dla mundurowych

Od 1 lipca 2013 roku podwyższono o 300 zł pensje żołnierzy i policjantów.

Komentuje Barbara Sielicka, redaktor prowadząca Bankier.pl

Ostatnie dwa lata obfitowały w wiele zmian dla przedsiębiorców i pracowników. Część z nich możemy ocenić już teraz, na ocenę pozostałych przyjdzie nam jeszcze poczekać. Pozytywnie ocenić możemy takie zmiany, jak wprowadzenie kredytów z gwarancją de minimis, które pozwoliły większej liczbie firm pozyskać kredyty na bieżące funkcjonowanie (obecnie rozszerzone zostały także na kredyty inwestycyjne), czy też to, że firma, która nie dostała zapłaty za towar lub usługę, nie musi odprowadzać VAT-u. Nie obyło się jednak bez wpadek rządu przy wprowadzaniu wymienionych w tekście zmian. Warto tu wspomnieć m.in. o akcji matek I kwartału w kontekście wprowadzenia urlopów rodzicielskich, czy też odpłatności za zajęcia dodatkowe przy wprowadzaniu tzw. przedszkola za złotówkę. Co trzeba ocenić negatywnie to to, że rząd nadal nie wprowadza pozytywnych zmian w tych obszarach, które w bezpośredni sposób biją w przedsiębiorczość. Mało tego, wprowadzono wyższą stawkę składki rentowej, ograniczono także ulgi, jakie podatnicy mogli rozliczyć w zeznaniu rocznym (ulga internetowa, koszty autorskie). A przypomnijmy, że obciążenia takie jak skomplikowany system podatkowy i wysokie koszty pracy to dwie główne bariery w rozwoju przedsiębiorczości w Polsce. Z kolei musimy poczekać na konkretną ocenę takich zmian, jak elastyczny czas pracy, czy też reformy urzędu pracy. Zostały one wprowadzone stosunkowo niedawno, chociaż już możemy stwierdzić że wiele zmian, jakie zaproponował minister pracy Kosiniak -Kamysz, mają wiele wad.

Program Inwestycje Polskie

Aby polska gospodarka nie zwolniła tempa, potrzebne są dodatkowe pieniądze. Pomóc ma strategiczny program "Inwestycje Polskie". Pomysł jest prosty. Na inwestycje rząd przeznaczy zamrożony dziś kapitał, czyli udziały skarbu państwa w spółkach. Nie obciążą one ani długu, ani deficytu publicznego. Chodzi o 40 mld zł, które popłyną np. na budowę dróg oraz inwestycje energetyczne. Za te fundusze odpowiada specjalna spółka skarbu państwa oraz Bank Gospodarstwa Krajowego.

Komentuje Łukasz Piechowiak, główny ekonomista Bankier.pl

Udzielanie gwarancji kredytowych to jeszcze nie inwestycje. Rząd przeznaczy 40 mld zł zamrożonego kapitału na pobudzenie PKB, a w konsekwencji wzrost liczby miejsc pracy. Na razie jedyne utworzone w ten sposób miejsca pracy powstały w ramach tworzenia nowej jednostki gospodarowania i zarządzania środkami publicznymi, które jak na ironię - nie istnieją.

300 mld z UE

Polska odniosła sukces w negocjacjach nad nowym budżetem Unii Europejskiej na lata 2014-2020. Otrzymamy łącznie 105,8 mld euro: 72,9 mld euro na politykę spójności (to 4 mld więcej niż teraz) oraz 28,5 mld euro na wspólną politykę rolną (wcześniej 26,9 mld euro). Póki co rząd jest po lutowych negocjacjach w Brukseli. Obecnie czeka na głosowanie w Parlamencie Europejskim.

Podatek od miedzi i srebra

Złoża miedzi i srebra w Polsce są jednymi z największych w Europie. Dlatego podatek od tych kruszców oraz innych kopalin powinien wspierać rozwój gospodarki. Od kwietnia 2012 państwo ma zagwarantowany udział w zyskach z wydobycia wybranych surowców naturalnych.

Uszczelnienie podatku Belki

Od marca 2012 obowiązują nowe zasady opodatkowania oszczędności na dziennych lokatach bankowych. Nie można już ominąć tzw. podatku Belki.

Sprawne sądy

Krótsze procesy sądowe i lepsza organizacja pracy sądów to główny cel nowelizacji kodeksu postępowania karnego. Chodzi m.in. o umożliwienie podejmowania decyzji o charakterze porządkowym i technicznym (a także mniej ważkich decyzji merytorycznych) przez referendarzy sądowych, a dzięki temu umożliwienie wykorzystania czasu sędziów w bardziej efektywny sposób.

Od kiedy? Obowiązuje od 1 lipca 2015 r.

Pozwolenie na budowę

Uproszczony i skrócony zostanie proces budowlany dla większości inwestycji realizowanych na podstawie prawa budowlanego. Zniesiony zostanie wymóg uzyskiwania pozwolenia na budowę domów jednorodzinnych.

Rząd wskazuje także na plany na przyszłość:

Miliardy na inwestycje - 700-800 mld zł "wpompuje" rząd w polską gospodarkę. Pieniądze trafią na duże inwestycje w drogi, kolej, energetykę, gaz łupkowy, infrastrukturę naukową, armię i policję. Celem jest utrzymanie wzrostu gospodarczego i tworzenie nowych miejsc pracy. Część tych środków już trafia do poszczególnych obszarów.

Podatek dla rolników - Trwają prace nad założeniami dotyczącymi opodatkowania dochodów z działalności rolniczej. Obowiązywał będzie limit przychodu, po przekroczeniu którego funkcjonował będzie podatek dochodowy.

Gaz łupkowy - Wprowadzona zostanie tzw. renta - surowcowa od wydobycia gazu łupkowego, która zasili budżet państwa.

Fundusz Kościelny - Rządowa propozycja to likwidacja Funduszu Kościelnego i wprowadzenie w zamian możliwości odpisu 0,5 proc. podatku dochodowego na rzecz kościołów i związków wyznaniowych.

Emerytury górnicze - Przywileje emerytalne będą przysługiwać tym górnikom, którzy pracują bezpośrednio przy wydobyciu.

PAP, Bankier.pl

Źródło: