Październik przyniósł nowy historyczny rekord ogłoszeń o upadłości konsumenckiej. W ciągu miesiąca z bankructwa skorzystało tylu dłużników, ilu przed dekadą upadało przez cały rok. Dane potwierdzają rosnący trend.


Rekord za rekordem – tak do tej pory prezentował się 2026 rok w statystykach upadłości konsumenckiej. Najnowsze zestawienie Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczej przynosi kolejne potwierdzenie rosnącego trendu. W październiku z opcji bankructwa skorzystało 2325 osób. To najwyższy miesięczny wynik w całej, sięgającej ponad 2009 roku, historii instytucji „nowego startu”.
W pierwszych 10 miesiącach roku liczba ogłoszeń o upadłości konsumenckiej wynosi już blisko 20,7 tys. To o ponad 17 procent więcej niż w analogicznym okresie 2025 r. Jest już pewne, że w 2026 r. padnie również roczny rekord bankructw konsumentów. Prawdopodobnie liczba ogłoszeń przekroczy z nawiązką granicę 24 tys. przypadków. A to z kolei oznaczać będzie koniec trwającego od 2023 r. okresu stabilizacji.
Trudna droga do normalności
Upadłość konsumencka pojawiła się w polskim prawie dopiero w 2009 r. Początkowo uzależniono ją od wielu trudnych do spełnienia warunków. Miało to zapobiec masowej ucieczce dłużników przed zobowiązaniami, ale efekt był odwrotny – przez kilka lat prawie nikt z procedury nie skorzystał. Istniała więc głównie na papierze.
Kolejne nowelizacje stopniowo znosiły bariery, a od 2015 r. liberalizacja zaczęła być widoczna w statystykach. W latach 2015-2020 liczba upadłości rosła średnio o 35 proc. rocznie, a z „drugiego startu” skorzystało niemal 40 tys. osób fizycznych.
Kolejny przełom przyniósł 2020 r. i uproszczone przepisy. Nowe prawo upadłościowe zniosło barierę winy dłużnika – upadłość można teraz ogłosić nawet wtedy, gdy niewypłacalność powstała umyślnie lub przez rażące niedbalstwo. Stopień zawinienia wpływa głównie na warunki planu spłaty. Wprowadzono też nowe warianty postępowania, m.in. warunkowe umorzenie zobowiązań oraz upadłość „light”, czyli układ konsumencki.
Usprawnienie procedury na ostatniej prostej
Kończą się prace nad najnowszą wersją projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo upadłościowe, ustawy – Prawo restrukturyzacyjne oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych. W listopadzie miało miejsce pierwsze czytanie aktu w sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. 17 listopada posłowie w trakcie drugiego czytania w Sejmie zgłosili szereg poprawek.
Większość poprawek ma charakter techniczny, chociaż pojawił się również postulat powrotu do obecnego modelu procesu oddłużenia. Został on zgłoszony przez KP Konfederacji Korony Polskiej. 18 listopada komisja zarekomendowała odrzucenie poprawki. Podobny los spotkał propozycję KP Razem, w której zaproponowano wyjęcie z procesu umorzenia zobowiązań upadłego należności wobec pracowników i byłych pracowników.
Przypomnijmy, że znacząca część bankrutów to osoby, które wcześniej prowadziły działalność gospodarczą. Z danych COIG wynika, że co dziesiąty upadły zamknął działalność nie później niż 12 miesięcy przed ogłoszeniem bankructwa.
Pakiet nie zmienia najważniejszych zasad ubiegania się o upadłość, ale wprowadza kilka usprawnień, które mogą przyspieszyć postępowania. Po pierwsze, zobowiązania upadłego zostaną umorzone automatycznie – z upływem trzeciego miesiąca po zakończeniu okresu spłaty wierzycieli. Po drugie, zasady przyszłego umorzenia zobowiązań staną się obowiązkowym elementem obwieszczenia o ustaleniu planu spłaty, dostępnym dla zainteresowanych stron. Po trzecie, sąd przestanie nadzorować sprawozdania z wykonania planu spłaty. Brak sprawozdania nie będzie już powodował automatycznego uchylenia planu, a zawartość dokumentów zamiast sądu będą mogli weryfikować zainteresowani wierzyciele. Dla upadłych szczególnie istotna może być zmiana okresu „widoczności” danych w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Projekt skraca go do 3 lat od obwieszczenia informacji o dacie umorzenia zobowiązań z mocy prawa.
Projekt przewiduje również, że jeśli upadły wcześniej spłaci wierzycieli w zakresie objętym planem, będzie mógł złożyć wniosek o skrócenie okresu jego wykonania.
Proponowane rozwiązania odciążyłyby sądy z części pracochłonnych obowiązków związanych z obsługą ogłoszonych już upadłości. Można więc oczekiwać szybszego rozpatrywania nowych wniosków, co prawdopodobnie jeszcze wzmocni rosnący trend liczby upadłości.





























































