Osobiste Konta Inwestycyjne mają zmienić sposób opodatkowania części oszczędności Polaków. Zyski, odsetki i dywidendy osiągane na OKI nie będą objęte 19-proc. podatkiem Belki. W zamian przy większych portfelach pojawi się podatek od wartości aktywów. W pierwszym roku jego stawka wyniesie 0,85 proc. Sprawdzamy, ile podatku zapłaci osoba posiadająca na OKI aktywa o średniej wartości 80 tys., 150 tys. i 300 tys. zł.
To już nie projekt. Ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych została uchwalona 3 lipca 2026 r., podpisana przez prezydenta 13 sierpnia i opublikowana w Dzienniku Ustaw 18 sierpnia 2026 r. Przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.
OKI bez podatku Belki, ale z nową daniną
Najważniejsza zachęta związana z OKI jest prosta: dochody osiągane z aktywów zgromadzonych na takim koncie nie będą objęte podatkiem od zysków kapitałowych. Dotyczy to m.in. zysków ze sprzedaży aktywów, odsetek i dywidend.
Nie oznacza to jednak, że inwestowanie za pośrednictwem OKI będzie zawsze całkowicie wolne od podatku. Ustawodawca wprowadził w zamian podatek od wartości aktywów, który będzie dotyczył przede wszystkim większych portfeli.
Różnica w porównaniu z podatkiem Belki jest zasadnicza. Obecnie fiskusa interesuje przede wszystkim to, ile inwestor zarobił. W przypadku podatku od wartości aktywów znaczenie będzie miała wartość zgromadzonego majątku.
I właśnie dlatego podatek może pojawić się również wtedy, gdy inwestycje w danym roku przyniosą stratę. Ustawa wprost przewiduje, że strata na aktywach OKI nie zwalnia z podatku od ich wartości.
Ile wyniesie podatek od OKI w 2027 roku?
W 2027 r. sprawa jest prosta. Ustawa przesądza, że stawka podatku od wartości aktywów wyniesie 0,85 proc.
Od 2028 r. wysokość podatku będzie zmienna. Stawka będzie odpowiadała 19 proc. wartości stopy referencyjnej NBP obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy.
Ustawodawca wprowadził przy tym dolną granicę. Stawka nie będzie mogła spaść poniżej 0,1 proc. Wynik będzie zaokrąglany w dół do dwóch miejsc po przecinku, a Minister Finansów ogłosi wysokość stawki na kolejny rok w Monitorze Polskim do 30 listopada.
100 tys. zł bez podatku, ale jest wyjątek
Podstawowy limit zwolnienia wynosi 100 tys. zł. Obejmuje on kwalifikowane aktywa inwestycyjne, w tym m.in. określone akcje, fundusze czy obligacje.
Nieco inaczej potraktowano bezpieczniejszą część portfela. Dla określonych aktywów oszczędnościowych limit wynosi 25 tys. zł. Chodzi m.in. o środki na rachunku bankowym czy skarbowe obligacje oszczędnościowe.
Co ważne, nie oznacza to, że można połączyć oba limity i uzyskać 125 tys. zł zwolnienia.
Łączna wartość zwolnionych aktywów nie może przekroczyć 100 tys. zł. W ramach tej kwoty część oszczędnościowa może korzystać ze zwolnienia maksymalnie do 25 tys. zł.
W praktyce oznacza to więc przykładowo, że inwestor może wykorzystać:
- 100 tys. zł zwolnienia wyłącznie w aktywach inwestycyjnych albo
- 25 tys. zł w części oszczędnościowej i 75 tys. zł w części inwestycyjnej.
Podatek od OKI nie jest liczony od stanu rachunku 31 grudnia
Tu pojawia się jedna z najważniejszych pułapek.
Dla celów podatku nie będzie się po prostu sprawdzać wartości rachunku na koniec roku. Podstawę obliczenia podatku stanowi suma średnich wartości aktywów OKI zgromadzonych na wszystkich kontach OKI podatnika.
Średnia wartość konkretnego OKI jest wyliczana na podstawie sumy dziennych wycen aktywów, powiększonej – według zasad określonych w ustawie – o wpłaty dokonane w ciągu roku, a następnie dzielona przez liczbę dni, przez które podatnik posiadał dane konto.
To istotne, bo nie będzie można uniknąć podatku wyłącznie przez wypłatę części pieniędzy pod koniec grudnia.
W dalszych przykładach dla uproszczenia przyjmujemy, że wskazane 80 tys., 150 tys. i 300 tys. zł to już ustalona zgodnie z ustawą średnia wartość kwalifikowanych aktywów inwestycyjnych.
Jak obliczyć podatek od OKI?
Jeżeli cały portfel składa się z kwalifikowanych aktywów inwestycyjnych, uproszczony wzór na 2027 r. wygląda następująco:
podatek = (średnia wartość aktywów – 100 000 zł) × 0,85 proc.
Jeżeli wartość nie przekracza 100 tys. zł, podatku nie ma.
Dla portfela mieszanego wyliczenie będzie bardziej skomplikowane, ponieważ osobno trzeba uwzględnić aktywa objęte limitem 25 tys. zł oraz pozostałe aktywa korzystające ze zwolnienia do łącznej wartości 100 tys. zł.
Portfel 80 tys. zł. Podatek wyniesie 0 zł
Załóżmy, że średnia wartość aktywów inwestycyjnych zgromadzonych na OKI w 2027 r. wyniosła 80 tys. zł.
Inwestor mieści się w limicie 100 tys. zł.
Podstawa opodatkowania: 0 zł
Podatek: 0 zł
Nie ma przy tym znaczenia, czy w ciągu roku inwestor zarobił 10 tys. zł, 20 tys. zł czy więcej. Dochody wygenerowane z aktywów OKI nie są objęte podatkiem Belki, a wartość samego portfela nie przekroczyła limitu zwolnienia.
Portfel 150 tys. zł. Podatek wyniesie 425 zł
Przy średniej wartości portfela wynoszącej 150 tys. zł sytuacja wygląda inaczej.
Zwolnione pozostaje pierwsze 100 tys. zł. Opodatkowaniu podlega więc 50 tys. zł nadwyżki.
50 000 zł × 0,85 proc. = 425 zł
Podatek za 2027 r. wyniesie zatem 425 zł.
Efektywne obciążenie całego portfela wyniesie ok. 0,28 proc.
Portfel 300 tys. zł. Podatek wyniesie 1700 zł
Przy średniej wartości portfela 300 tys. zł opodatkowana nadwyżka wynosi 200 tys. zł.
200 000 zł × 0,85 proc. = 1700 zł
Podatek wyniesie więc 1700 zł.
W odniesieniu do całej wartości portfela oznacza to efektywne obciążenie na poziomie ok. 0,57 proc.
| Średnia wartość portfela | Kwota ponad limit 100 tys. zł | Podatek w 2027 r. | Efektywne obciążenie portfela |
|---|---|---|---|
| 80 000 zł | 0 zł | 0 zł | 0,00 proc. |
| 150 000 zł | 50 000 zł | 425 zł | 0,28 proc. |
| 300 000 zł | 200 000 zł | 1700 zł | 0,57 proc. |
Można stracić na inwestycji i mimo to zapłacić podatek
To jedna z najistotniejszych różnic pomiędzy OKI a obecnym podatkiem Belki.
Jeżeli inwestor poza OKI kupi akcje za 150 tys. zł i sprzeda je ze stratą, podatku od zysku kapitałowego oczywiście nie zapłaci, bo zysku nie było.
Na OKI mechanizm będzie inny.
Jeżeli średnia wartość kwalifikowanych aktywów przekroczy limit zwolnienia, sam fakt poniesienia straty nie likwiduje obowiązku podatkowego. Ustawa wymaga wręcz, aby inwestor przy zawieraniu umowy o prowadzenie OKI zaakceptował informację, że aktywa podlegają podatkowi od wartości także w przypadku osiągnięcia straty.
To oznacza, że można zakończyć rok inwestycyjnie „pod kreską”, a jednocześnie mieć podatek do zapłaty.
Uwaga na 25 tys. zł w części oszczędnościowej
Szczególnej uwagi wymagają osoby, które będą chciały traktować OKI głównie jak oprocentowane konto oszczędnościowe.
Dla aktywów oszczędnościowych zwolnienie wynosi bowiem tylko 25 tys. zł, choć cały limit zwolnienia dla OKI może sięgać 100 tys. zł.
Dlatego struktura portfela będzie miała równie duże znaczenie, jak jego całkowita wartość.
Inwestor posiadający 100 tys. zł w akcjach może mieścić się w pełnym limicie zwolnienia. Osoba posiadająca tę samą kwotę wyłącznie w aktywach zaliczanych do części oszczędnościowej nie skorzysta z takiego samego zakresu preferencji.
To jeden z powodów, dla których prosty wzór „wartość portfela minus 100 tys. zł” można stosować tylko do przykładowego portfela złożonego z aktywów korzystających ze 100-tysięcznego limitu.
Ile podatek może wynosić od 2028 roku?
Rok 2027 będzie wyjątkowy, bo stawka 0,85 proc. została wpisana wprost do przepisu przejściowego ustawy.
Później wysokość podatku będzie podążała za stopą referencyjną NBP.
Dla przykładu, gdyby stopa referencyjna wynosiła 3,75 proc., stawka podatku po zastosowaniu ustawowego wzoru wyniosłaby 0,71 proc. Przy nadwyżce 50 tys. zł oznaczałoby to ok. 355 zł podatku.
Przy stopie referencyjnej 6 proc. stawka wyniosłaby 1,14 proc., a podatek od tej samej 50-tysięcznej nadwyżki wzrósłby do 570 zł.
Ustawa określa minimalną stawkę na poziomie 0,1 proc., ale nie przewiduje analogicznego maksymalnego pułapu.
Kiedy trzeba będzie zapłacić pierwszy podatek?
OKI zaczną funkcjonować od 1 stycznia 2027 r., dlatego pierwszym rokiem podatkowym będzie 2027.
Informacje niezbędne do rozliczenia podatku mają trafiać do e-Urzędu Skarbowego. Zeznanie dotyczące średniej wartości aktywów i należnego podatku będzie składane od 15 marca do 31 maja roku następującego po roku podatkowym. Do 31 maja trzeba będzie również zapłacić wynikającą z niego daninę.
Pierwszy podatek za 2027 r. będzie więc rozliczany wiosną 2028 r.
Od 2030 r. limity zwolnienia mają być dodatkowo waloryzowane w zależności od inflacji.
Czy OKI będzie się opłacać?
Odpowiedź będzie zależała przede wszystkim od wielkości portfela i osiąganej stopy zwrotu.
Dla osoby posiadającej kwalifikowane aktywa inwestycyjne o średniej wartości poniżej 100 tys. zł konstrukcja jest szczególnie atrakcyjna: nie ma podatku od wartości aktywów, a dochody generowane w ramach OKI pozostają poza podatkiem Belki.
Przy większych portfelach pojawia się natomiast kalkulacja. Inwestor oddaje fiskusowi część wartości aktywów niezależnie od tego, czy w danym roku zarobił. W zamian nie płaci 19 proc. od wypracowanych zysków.
Im wyższa stopa zwrotu, tym większe znaczenie może mieć zwolnienie z podatku Belki. Im niższa stopa zwrotu – albo im większa strata –, tym bardziej odczuwalna może stać się coroczna danina od wartości aktywów. Taki jest zresztą ekonomiczny mechanizm stojący za konstrukcją OKI. Ministerstwo Finansów wskazuje, że rozwiązanie ma premiować długoterminowe inwestowanie i osiąganie stopy zwrotu przewyższającej stopę wolną od ryzyka.
Podatek od OKI w 2027 roku
W 2027 r. stawka podatku od wartości aktywów wyniesie 0,85 proc. Dla kwalifikowanych aktywów inwestycyjnych zwolnione może być do 100 tys. zł, natomiast w przypadku określonych aktywów oszczędnościowych limit wynosi 25 tys. zł, przy czym oba zwolnienia mieszczą się w jednym łącznym limicie 100 tys. zł.
Przy założeniu, że portfel składa się wyłącznie z kwalifikowanych aktywów korzystających ze 100-tysięcznego zwolnienia, średnia wartość 80 tys. zł oznacza 0 zł podatku, 150 tys. zł – 425 zł, a 300 tys. zł – 1700 zł.
Najważniejsze zastrzeżenie jest jednak inne: podatek nie zależy od osiągniętego zysku. Można więc zapłacić go również za rok, w którym inwestycje przyniosły stratę.
Podstawa prawna: ustawa z 3 lipca 2026 r. o osobistych kontach inwestycyjnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 1098).
