Renty strukturalne: Przelicz zanim wystąpisz z wnioskiem

Od 1 sierpnia 2004 r. rolnicy mogą już występować z wnioskami o przyznanie rent strukturalnych. Są to całkiem nowe świadczenia - choć posiadają taką samą nazwę - w przeważającej części finansowane ze środków Unii Europejskiej. Ich przyznawanie odbywać się będzie w oparciu o zupełnie odmienne przepisy, niż znana dotychczas ustawa z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie.

Renta strukturalna - to swego rodzaju wcześniejsza emerytura dla rolnika, znajdującego się w wieku przedemerytalnym, który zdecyduje się w całości przekazać swoje grunty na powiększenie innego gospodarstwa lub trwale przekazać je swoim następcom. Świadczenia te przeznaczone są zarówno dla małżeństw wspólnie prowadzących gospodarstwo rolne, rolników samotnie gospodarujących jak również dla rolników, których współmałżonek pracuje poza rolnictwem. Zaznaczyć jednak należy, że aby rolnik mógł otrzymać rentę zarówno on sam jak i jego następca, muszą spełniać określone przepisami warunki.

Dla kogo program rent strukturalnych?

Renty strukturalne przeznaczone są z myślą o rolniku, który:

• ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego (tj. 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników,

• prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o świadczenie i w tym okresie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres co najmniej 5 lat,

• w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu,

• przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha,

• zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej,

• wpisany został do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

• nie posiada zaległości z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników.

Komu można przekazać gospodarstwo?

Swoje gospodarstwo zainteresowany może przekazać:

• innemu rolnikowi lub następcy,

• na Skarb Państwa do zagospodarowania, zgodnie z przepisami o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi przez Agencję Nieruchomości Rolnych,

• osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli działalność rolnicza należy do zakresu jej działania,

• na cele nierolnicze (np. na zalesienie lub na cele ochrony środowiska), na rzecz osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.

Warunek przekazania gospodarstwa rolnego, uważa się za spełniony, jeżeli:

1) zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności,

2) przekazanie nastąpiło:

a) przez przeniesienie własności gospodarstwa rolnego w całości na rzecz następcy albo

b) na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez odpłatne bądź nieodpłatne przeniesienie własności użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego lub

c) na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw rolnych przez przekazanie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytków rolnych w dzierżawę, na podstawie zawartej na okres co najmniej 10 lat:

pisemnej umowy zgłoszonej do ewidencji gruntów i budynków albo

umowy w formie aktu notarialnego.

Warunki dla przejmującego ziemię

Nie tylko rolnik zainteresowany otrzymaniem renty strukturalnej musi spełniać odpowiednie przesłanki. Również osoba, która chce przejąć grunty, aby gospodarstwo rolne mogło być jej przekazane musi legitymować się wymienionymi w przepisach kryteriami. I tak konieczne jest, by osoba ta:

• była młodsza od przekazującego, przy czym następca nie może mieć więcej niż 40 lat,

• posiadała odpowiednie kwalifikacje zawodowe do prowadzenia działalności rolniczej lub staż w prowadzeniu gospodarstwa,

• nie posiadała uprawnień do emerytury bądź renty,

• zobowiązała się do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych gruntach przez okres co najmniej 5 lat.

Teraz renta a co później?

Ponieważ renta strukturalna, może być wypłacana maksymalnie przez 10 lat, rolnik przed wystąpieniem z odpowiednim wnioskiem, powinien zastanowić się, czy po zakończeniu tego okresu będzie spełniał warunki do otrzymania emerytury rolniczej.

Jest to ważne, bowiem przekazując swoje gospodarstwo - po okresie pobierania renty strukturalnej - nie będzie mógł wrócić do ubezpieczenia w KRUS, aby ewentualnie uzupełnić brakujący staż (w postaci ubezpieczenia rolniczego). Posiadanie i użytkowanie pozostawionej sobie półhektarowej działki, nie spełnia bowiem przesłanek do objęcia ubezpieczeniem w KRUS.

Aby rolnik mógł nabyć prawo do emerytury z ubezpieczenia rolniczego, wymagane jest m.in. podleganie ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 100 kwartałów. W przypadku rolnika ubiegającego się o rentę strukturalną, jednym z kryteriów, które musi być spełnione, jest prowadzenie gospodarstwa rolnego przez minimum 10 lat, co w przeliczeniu na kwartały - daje ich 40. W czasie pobierania renty strukturalnej na konto ubezpieczeniowe takiej osoby, zostanie dopisanych również maksymalnie 40 kwartałów. Z prostego rachunku wynika zatem, iż rolnik przed wystąpieniem o rentę strukturalną winien posiadać nie 10 a co najmniej 15 lat ubezpieczenia rolniczego, by w przyszłości bez problemu nabyć uprawnienia do emerytury rolniczej (15 lat x 4 kwartały = 60 kwartałów, 60 kwartałów + 40 kwartałów podczas pobierania renty strukturalnej = wymagane 100 kwartałów).

Co z domownikami?

Równie istotnym jest też fakt, że rentę strukturalną może nabyć wyłącznie jedna osoba na danym gospodarstwie. Zgodnie z przepisami, osobą uprawnioną do występowania o wymienioną rentę, jest jedno z małżonków - rolników. Dotyczy to także sytuacji, gdy gospodarstwo stanowi źródło utrzymania obydwojga z małżonków. W razie gdy oboje mają ukończony wiek 55 lat, świadczenie zostanie odpowiednio zwiększone na współmałżonka. Jeżeli jednak rolnik przekaże gospodarstwo, a jego żona będąca do tej pory domownikiem nie legitymuje się jeszcze określonym wiekiem, zostaje ona osobą bezrobotną. W takiej sytuacji - pomijając fakt braku zwiększenia renty - w przyszłości nie będzie ona miała prawa do emerytury rolniczej, ponieważ wraz z przekazaniem gospodarstwa, nie będzie podstaw do dalszego ubezpieczenia jej jako domownika w KRUS. Co istotne, nawet jeśli kobieta ta za jakiś czas ukończy wymagane 55 lat - renta nie ulegnie zwiększeniu, bowiem jest ona ustalana w stałej wysokości na cały okres jej pobierania. W przyszłości kobieta może otrzymać rentę strukturalną jedynie w razie śmierci uprawnionego do takiej renty męża.

Renta strukturalna nie przysługuje automatycznie z urzędu, osoba zainteresowana musi o nią zawnioskować.

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. nr 7, poz. 25 ze zm.),

• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. nr 114, poz. 1191).

autor: Anna Minierska

Gazeta Podatkowa nr 61/(61)

Źródło: