Dotarły do nas informacje, że prezydent zdecydował się zawetować ustawę wdrażającą program SAFE - powiedział premier Donald Tusk przed posiedzeniem rządu. Zapowiedział, że spyta o to prezydenta Karola Nawrockiego podczas wtorkowego spotkania ws. SAFE i zapewnił, że w razie weta rząd będzie miał plan B.
Do wypowiedzi premiera odniósł się rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz.
Nie pierwszy raz musimy wyjaśniać Panu Premierowi jaki jest porządek ustrojowy w Polsce. Decyzje w sprawie ustaw podejmuje Prezydent RP. Na tę w sprawie pożyczki SAFE Pan Prezydent ma czas do 20 marca - oświadczył na platformie X.
We wtorek o godz. 15 prezydent Karol Nawrocki spotka się z premierem Donaldem Tuskiem w sprawie propozycji „polskiego SAFE 0 proc.”, który miałby – według prezydenta i szefa NBP - stanowić alternatywę dla unijnego programu. W spotkaniu wezmą też udział wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz i prezes NBP Adam Glapiński.
Spór o weto w cieniu bezpieczeństwa państwa
Do sprawy SAFE premier Tusk nawiązał we wtorek przed posiedzeniem rządu. Powiedział, że mimo wielokrotnych próśb rząd nie otrzymał żadnych informacji o tym, jak miałby wyglądać wkład NBP w finansowanie polskiego przemysłu zbrojeniowego i polskiej obrony.
Szef rządu wyraził nadzieję, że podczas tego spotkania on i członkowie jego gabinetu: wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz i minister finansów Andrzej Domański poznają jakieś konkrety dotyczące inicjatywy prezydenta.
Jak dotąd wszystkie sygnały, jakie płyną z tamtej strony, wskazują, że mamy do czynienia z podejrzanymi operacjami. Będę chciał otrzymać pełną jasność, zanim podejmiemy jakiekolwiek decyzje w tej sprawie - powiedział Tusk.
Jednocześnie premier powiedział, że do rządu dotarły informacje, że prezydent „zdecydował się zawetować ustawę” wdrażającą program SAFE.
Spytam wprost, czy tak jest - zapowiedział premier.
- Jestem głęboko poruszony tymi sygnałami, nie jestem w stanie zrozumieć, jak można w sytuacji globalnych konfliktów i wojny przy naszej granicy w ogóle myśleć o blokowaniu tego typu spraw jak SAFE i tych miliardów dla polskich sił zbrojnych i polskiego przemysłu zbrojeniowego - dodał Tusk. - Ale niezależnie od tego, jakie to jest uderzające, na pewno przygotujemy plan B - zapewnił premier.
Tusk poinformował też, że tuż po posiedzeniu rządu wraz z szefem MON spotka się z przedstawicielami wojska, „tak, aby w sytuacji, w której rzeczywiście miałoby dojść do weta przygotować plan B”.
Spotkanie z grupą najważniejszych dowódców rozpoczęło się po godz. 13. „Bezpieczeństwo Polski nie może zależeć od jednego podpisu - dlatego wraz z generałami Wojska Polskiego rozmawiamy o planie B” - napisał Tusk na X w trakcie spotkania
Czym jest unijny program SAFE i na co trafią środki?
W poniedziałek z przedstawicielami wojska - szefem Sztabu Generalnego WP gen. Wiesławem Kukułą oraz szefem Agencji Uzbrojenia odpowiedzialnej za zakupy sprzętu dla wojska gen. Arturem Kuptelem - spotkał się też prezydent.
Ustawa, która leży obecnie na biurku prezydenta, przewiduje stworzenie specjalnego funduszu pozwalającego na wdrożenie unijnego programu SAFE, w ramach którego Polska ma otrzymać ok. 43,7 mld euro w postaci korzystnie oprocentowanych pożyczek, które zostaną przeznaczone na szybkie zakupy sprzętu wojskowego w Europie; według deklaracji niemal 90 proc. kwoty ma trafić do polskiego przemysłu.
Program SAFE budzi jednak wątpliwości ze strony prezydenta i opozycji; według nich w programie, de facto zadłużającym kraj na najbliższe dekady, wciąż jest wiele niewiadomych dot. spłaty kredytów czy możliwej warunkowości wypłaty środków przez KE.
„Polski SAFE 0 proc.” – alternatywa czy brak konkretów?
W ubiegłym tygodniu prezydent wraz z szefem NBP przedstawili program „polskiego SAFE 0 proc.”, który miałby stanowić alternatywę dla unijnego SAFE. Według Nawrockiego i Glapińskiego, dzięki wsparciu NBP, Polska mogłaby wygospodarować podobną kwotę na wsparcie polskiego wojska, co z unijnego programu, ale na wyraźnie korzystniejszych warunkach; nie przedstawili jednak szczegółowego mechanizmu, który pozwalałby na pozyskanie pieniędzy.
Strona rządowa zadeklarowała, że jeżeli będzie taka możliwość, chętnie wykorzysta dodatkowe środki na obronność, jednak nie jako alternatywę dla SAFE, ale jego uzupełnienie; przedstawiciele rządu wskazywali jednak na brak konkretów w propozycji prezydenta i NBP oraz to, że w ostatnich latach NBP generował straty.
Pieniądze z unijnego programu SAFE mają zostać przeznaczone na sfinansowanie 139 projektów, które wesprą wojsko, ale też np. Policję, Straż Graniczną, SOP czy budowę ważnej dla bezpieczeństwa infrastruktury. Z pieniędzy mają zostać zakupione np. kolejne bojowe wozy piechoty Borsuk, armatohaubice Krab, systemy antydronowe i drony, systemy rozpoznawcze, a także np. europejskie tankowce powietrzne dla polskiego lotnictwa.(PAP)
mml/ rbk/
