Parlament Europejski chce zwiększenia do 12,42 mld euro finansowania unijnego mechanizmu ochrony ludności na lata 2028 - 2034. Europosłowie proponują też wzmocnienie wspólnych zdolności reagowania na klęski żywiołowe i przygotowania do odbudowy po kryzysach.
W czwartek PE przyjął stanowisko w tej sprawie, otwierając drogę do negocjacji z Radą UE (państwami członkowskimi). Za stanowiskiem głosowało 424 europosłów, 105 było przeciw, a 83 wstrzymało się od głosu.
Parlament proponuje zwiększenie budżetu mechanizmu do 12,42 mld euro, a to o 1,74 mld euro więcej niż zakłada propozycja Komisji Europejskiej, która przewiduje 10,68 mld euro.
Według propozycji europosłów 40 proc. środków miałoby zostać przeznaczone na ochronę ludności, kolejne 40 proc. na reagowanie na zagrożenia zdrowia publicznego, a pozostałe 20 proc. stanowiłoby rezerwę na nieprzewidziane potrzeby.
Mechanizm jest głównym instrumentem UE służącym wspieraniu państw dotkniętych klęskami żywiołowymi i innymi sytuacjami kryzysowymi. Umożliwia m.in. dobrowolne udostępnianie potrzebnego sprzętu i zdolności.
Europosłowie chcą, aby mechanizm w większym stopniu koncentrował się na zapobieganiu kryzysom i przewidywaniu zagrożeń, a nie tylko na reagowaniu na ich skutki. W tym celu proponują mapowanie podatności na zagrożenia, wykorzystywanie długoterminowych prognoz klimatycznych oraz unijnych zasobów kosmicznych w systemach wczesnego ostrzegania.
Stanowisko przewiduje również wzmocnienie współpracy cywilno-wojskowej oraz większy udział władz lokalnych i regionalnych w przygotowaniu i reagowaniu na sytuacje nadzwyczajne.
Parlament chce także rozbudowy wspólnych unijnych zdolności reagowania rescEU, w tym utworzenia od 2028 r. floty powietrznej przeznaczonej do gaszenia pożarów lasów.
Wśród postulatów znalazło się również przyznanie wolontariuszom odrębnego statusu prawnego, zapewniającego m.in. jasne zasady ubezpieczenia, uznawania kwalifikacji i zwolnień z obowiązków zawodowych na czas udziału w działaniach ratowniczych.
Nowy mechanizm ma w większym stopniu uwzględniać także zagrożenia zdrowia publicznego. Europosłowie proponują rozwijanie zapasów medycznych. Unijne wsparcie miałoby obejmować również współpracę transgraniczną wyspecjalizowanych placówek medycznych, tworzenie międzynarodowych zespołów medycznych, monitorowanie dostępności miejsc na oddziałach intensywnej terapii oraz transport pacjentów między państwami członkowskimi w przypadku przeciążenia krajowych systemów ochrony zdrowia.
Przyjęte stanowisko jest podstawą do rozpoczęcia negocjacji z Radą UE w sprawie ostatecznego kształtu przepisów. Nowe regulacje są częścią pakietu dotyczącego wieloletnich ram finansowych UE na lata 2028 - 2034.
Z Brukseli Łukasz Osiński (PAP)
luo/wr/
