Kiedy kary mogą stanowić koszty uzyskania przychodu?
Ogólnie, aby dany wydatek można było zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, musi on być właściwie udokumentowany (np. fakturą) i poniesiony w celu osiągnięcia lub zachowania przychodu albo zabezpieczenia jego źródła. Ponadto, wydatek ten nie może znajdować się w katalogu wydatków, które według przepisów nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodu.

foto: iStockphoto / Thinkstock
Gdy przedsiębiorca chce zaliczyć do kosztów nałożone na niego kary finansowe, powinien szczególnie zwrócić uwagę na wspomniany powyżej katalog. Znajdują się w nim bowiem liczne rodzaje kar finansowych. Chodzi zwłaszcza o:
- koszty egzekucyjne,
- grzywny, w tym mandaty,
- odsetki od zaległości podatkowych.
![]() | »Jak rozliczać raty i odsetki kredytu firmowego? |
- kary umowne (w niektórych przypadkach),
- odszkodowania.
Kiedy kary umowne mogą stanowić koszty firmowe?
Obowiązek zapłaty kary umownej powstaje w sytuacji nieprawidłowego wykonania umowy zawartej przez przedsiębiorcę ze swoim kontrahentem. Obowiązek ten nie jest jednak związany z istnieniem osobnego przepisu nakazującego zapłatę kary, lecz z odpowiednim zapisem w umowie. Innymi słowy, jeśli strony umówią się na zabezpieczenie kontraktu karą umowną, to wówczas może pojawić się konieczność jej zapłaty. Zarówno wysokość kar umownych, jak i rodzaje uchybień, za które mogą grozić, zależą od zapisów w umowie.
Kary umowne w niektórych przypadkach mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W trakcie wykonywania zapisów umowy może się zdarzyć, że z ekonomicznego punktu widzenia przedsiębiorcy bardziej opłaca się zerwać umowę i zapłacić karę umowną, niż kontynuować wykonywanie nieopłacalnego zlecenia. Jest to jeden z przypadków, w których można powiązać karę umowną z przychodami firmy. Za każdym razem, gdy zachodzi konieczność zapłaty kary, warto zastanowić się czy nie istnieje możliwość powiązania jej z uzyskanym przychodem.
| »Jak sprawdzić kontrahenta? |
Czasami jednak kary umowne nie mogą stanowić kosztów. Chodzi o sankcje nałożone na przedsiębiorcę w wyniku:
- wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług,
- zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad,
- zwłoki w usunięciu wad towarów, robót i usług.
Odszkodowanie można zaliczyć do kosztów
![]() | » Niedozwolone klauzule umowne przyczyną problemów |
Większości kar nie można zapisać w kosztach firmowych
W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej nietrudno o rozmaite kary, w tym odsetki (związane np. z nieterminową wpłatą podatku), czy grzywny (kary za wykroczenia i przestępstwa podatkowe). W kwestii zaliczania takich wydatków do kosztów firmowych przepisy są dość restrykcyjne. Kosztów uzyskania przychodu nie mogą stanowić m.in.:
- kary nakładane za nieprzestrzeganie przepisów w zakresie ochrony środowiska,
- kary nakładane za niewykonanie nakazów w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (np. nakazów nakładanych przez Państwową Inspekcję Pracy w tej dziedzinie),
- dodatkowa opłata produktowa nakładana w związku z nieprzestrzeganiem obowiązków w zakresie odzysku i recyklingu odpadów,
- dodatkowa opłata za brak sieci zbierania pojazdów w przypadku przedsiębiorców trudniących się ich recyklingiem,
- dodatkowa opłata produktowa za wprowadzenie do obrotu sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz baterii i akumulatorów przenośnych bez uiszczenia stosownej opłaty,
- kwoty dodatkowe, które, zgodnie z przepisami o cenach, podlegają wpłaceniu do budżetu państwa,
- opłaty sankcyjne, które podlegają wpłacie do budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego,
- kwoty dodatkowych opłat wymierzone przez ZUS.
Sebastian Bobrowski (inFakt)

































































