Udział w proteście potwierdziło 110 lecznic, kolejne deklarują dołączenie – poinformował we wtorek PAP wiceprezes Zarządu Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych Tomasz Paczkowski. Przyczyną rozpoczętego w poniedziałek protestu jest zła sytuacja finansowa lecznic.
W Polsce działa ponad 300 szpitali powiatowych. Te, które biorą udział w akcji protestacyjnej, są oflagowane, personel nosi czarne koszulki. W placówkach wiszą plakaty z hasłem: „Szpitalne łóżko poczeka, choroba nie”. Elementem akcji zaplanowanej do 24 kwietnia jest zaangażowanie personelu w uświadamianie pacjentów o kondycji służby zdrowia.
Wiceprezes Zarządu Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych Tomasz Paczkowski powiedział we wtorek przed południem PAP, że do ponad stu biorących udział w akcji placówek zamierzają dołączyć kolejne.
Kulminacyjnym dniem protestu ma być środa, 22 kwietnia. Wówczas zaplanowano wspólną konferencję prasową Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych i Związku Powiatów Polskich dotyczącą stanu finansów placówek należących do powiatów.
OZPSP na swojej stronie „alarmuje, że obecna polityka finansowania ochrony zdrowia doprowadza (...) placówki do załamania i realnie zagraża bezpieczeństwu pacjentów”.
W oświadczeniu opublikowanym przed rozpoczęciem akcji wyjaśnił, że brak rozliczeń za 2025 rok, ograniczanie finansowania nadwykonań oraz zaniżone wyceny świadczeń oznaczają, że zdecydowana większość szpitali powiatowych kończy rok stratą, a skumulowane wyniki liczone w skali kraju sięgają miliardów złotych.
W ocenie związku „szczególnie groźne są nowe zapowiedzi NFZ dotyczące ograniczenia finansowania AOS i rehabilitacji oraz zmiany zasad rozliczania badań TK, RM, gastroskopii i kolonoskopii”. To nawiązanie do wprowadzonych w kwietniu nowych zasad rozliczania tych badań diagnostycznych. Wprowadzone zostały tzw. stawki degresywne. Za każdą kolonoskopię i gastroskopię wykonaną powyżej wartości określonej w umowie Narodowy Fundusz Zdrowia płaci placówkom 60 proc. standardowej wyceny.
NFZ poinformował w poniedziałek, że rozlicza środki z placówkami medycznymi, głównie szpitalami, za nadwykonania, czyli świadczenia wykonane ponad zakontraktowany plan. „Rozliczanie nadwykonań w świadczeniach nielimitowanych, ale też w lekach w programach lekowych i w chemioterapii za 2025 r. jest praktycznie zakończone. Oddziały wojewódzkie NFZ dostały też środki na uregulowanie nadwykonań w części świadczeń limitowanych, m.in. w wentylacji mechanicznej. Płatności były możliwe dzięki dodatkowym środkom z Ministerstwa Zdrowia” - przekazał Fundusz.
Resort zdrowia we wpisie na platformie X poinformował we wtorek, że do szpitali powiatowych ze środków KPO popłynie ok. 4,2 mld zł na opiekę długoterminową, onkologię, kardiologię i cyfryzację szpitali.
„W konkursach z Funduszu Medycznego szpitale powiatowe stanowią ponad 60 proc. wszystkich beneficjentów i łącznie otrzymały lub otrzymają ponad 1,8 mld zł. Do tego ponad 1,1 mld zł z Funduszu Medycznego na konsolidację” - napisał resort.
Dodał, że „konsolidacja to w trudnych ekonomicznie czasach konkretne efekty”. „Pozwala uporządkować strukturę świadczeń, ograniczyć ich dublowanie i poprawić koordynowanie leczenia. A to wszystko przynosi efekt dla pacjenta w postaci lepszej jakości leczenia i większej dostępności świadczeń” - czytamy.
Resort zaznaczył, że przekazał do NFZ 4 mld zł z rezerwy celowej na sfinansowanie nierozliczonej części nadwykonań za 2025 rok.
We wrześniu ub. roku weszła w życie ustawa reformująca szpitalnictwo. Daje szpitalom możliwość konsolidacji oraz przeprofilowania oddziałów bez ryzyka utraty kontraktu z NFZ. Prace nad przepisami trwały kilkanaście miesięcy. Według MZ konsolidacja świadczeń przyniesie korzyści pacjentom i będzie to m.in. wyższa jakość leczenia, kompleksowa opieka, krótszy czas oczekiwania oraz lepszy dostęp do nowoczesnej diagnostyki. Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda przekazała w połowie kwietnia, że rząd przeznaczy 1,149 mld złotych na konsolidację lecznic.
MZ przekonuje, że dostosowuje system ochrony zdrowia do realiów określonych przez demografię. Zmiany wymusza także luka w finansowaniu zdrowia. W budżecie NFZ w 2026 r. (to w sumie 221 mld zł) została ona oszacowana najpierw na 23 mld zł, obecnie resort mówi o ok. 18 brakujących w tym roku miliardach zł.
ZPP: Ponad 90 proc. szpitali powiatowych zakończyło ubiegły rok stratą finansową
W ubiegłym roku łączna strata netto badanych szpitali powiatowych wyniosła ponad 1,26 mld zł, a strata ze sprzedaży przekroczyła 1,86 mld zł. Prawie 91 proc. szpitali wykazało stratę operacyjną na działalności podstawowej – wynika z analizy finansowej szpitali powiatowych, którą przeprowadził ZPP.
Związek Powiatów Polskich opublikował raport na temat sytuacji finansowej w szpitalach powiatowych w 2025 r. Jak wynika z danych, w ubiegłym roku tylko 19 spośród 207 zbadanych placówek osiągnęło zysk ze sprzedaży. Oznacza to, że 91 proc. jednostek zakończyło ubiegły rok stratą finansową, która zdaniem autorów „staje się dominującym modelem funkcjonowania tej grupy podmiotów”.
W raporcie zacytowanym przez Serwis Samorządowy PAP podkreślono, że łączna strata netto dla analizowanych szpitali przekroczyła 1,26 mld zł, a strata na poziomie sprzedaży wyniosła w ubiegłym roku ponad 1,86 mld zł.
„Zdecydowana większość tej kwoty – około 1,60 mld zł – przypadła na SP ZOZ, podczas gdy szpitale działające w formie spółek odpowiadały za blisko 266 mln zł straty. Już te wartości pokazują skalę problemu, który obejmuje cały segment szpitali powiatowych” – napisali autorzy.
W raporcie zwrócono też uwagę na skalę zobowiązań wymagalnych, czyli takich, których termin spłaty już minął. Według danych w ubiegłym roku zobowiązania wymagalne miało aż 125 spośród 207 szpitali. Dług niektórych jednostek wynosił nawet powyżej 10 mln zł.
„Fakt, że aż 125 spośród 207 analizowanych szpitali posiadało zobowiązania wymagalne, świadczy o powszechności problemu i wskazuje, że nie dotyczy on pojedynczych, słabszych jednostek, lecz ma charakter systemowy” – czytamy w analizie.
Dodatkowo prawie 79 proc. szpitali wykazało ryzyko z terminowym regulowaniem zobowiązań. Jedynie 6 proc. szpitali ze wszystkich badanych placówek osiągnęło bezpieczny poziom płynności bieżącej.
„Sytuację szpitali dodatkowo pogarsza skala zadłużenia. Ponad 60 proc. analizowanych szpitali posiadało zobowiązania wymagalne, które w przypadku jednostek sektora finansów publicznych nie powinny występować. Ich obecność oznacza realne problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań i świadczy o głębokim kryzysie płynnościowym” – zaznaczyli autorzy.
Jak wynika z raportu, koszty działalności operacyjnej badanych szpitali powiatowych przekroczyły w ubiegłym roku 30,8 mld zł, z czego największą część stanowiły: wynagrodzenia wraz z pochodnymi (48,8 proc.) oraz usługi obce (30,5 proc.).
„To pokazuje, jak silna jest presja na wydatki związane z zatrudnieniem personelu w tych placówkach oraz jak niewielki margines pozostaje na elastyczne zarządzanie działalnością leczniczą, w tym podejmowanie decyzji inwestycyjnych, czy związanych z poprawą jakości i standardu usług świadczonych na rzecz pacjentów” – napisano w publikacji.
Dodatkowo, jak przekazał ZPP, szpitale powiatowe są uzależnione od środków NFZ, które stanowią prawie 94 proc. przychodów netto ze sprzedaży. Oznacza to, że działalność tych placówek w znacznym stopniu jest uzależniona od decyzji płatnika publicznego. Zdaniem autorów taki system „ogranicza możliwość samodzielnego kształtowania sytuacji finansowej przez szpitale”.
„Placówki mają niewielką przestrzeń do dywersyfikacji przychodów, bieżącego dostosowania działalności zarówno do potrzeb zdrowotnych jak i do warunków rynkowych. W konsekwencji, nawet takie działania jak przesuwanie przez płatnika terminów rozliczeń nadwykonań, czy nawet niewielkie zmniejszenie wartości kontraktów mogą prowadzić do pogorszenia płynności finansowej i zwiększenia poziomu zadłużenia” – wyjaśniono w raporcie.
Raport ZPP opiera się na danych pochodzących ze wstępnych sprawozdań finansowych MZ-03, sporządzanych przez podmioty lecznicze sektora publicznego i przekazywanych za pośrednictwem systemu Centrum e-Zdrowia, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi systemu informacji w ochronie zdrowia.
Analizę przygotowano w oparciu o dane z 207 podmiotów - w tym 163 samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz 44 spółek prawa handlowego, dla których organem prowadzącym lub właścicielskim jest powiat bądź miasto na prawach powiatu.
kra/ akar/ mchom/ agz/ mhr/
