Premier Donald Tusk powiedział w poniedziałek, że na wtorkowym spotkaniu z prezydentem i prezesem NBP w sprawie „polskiego SAFE 0 proc.” zażąda konkretnych informacji nt. tej propozycji. Dodał, że „nie będzie miejsca na żadne podejrzane manewry w tej kwestii” i o wszystkim poinformuje opinię publiczną.
Premier Tusk i wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz zaproszeni zostali na wtorek do Pałacu Prezydenckiego na spotkanie z prezydentem Karolem Nawrockim i prezesem NBP Adamem Glapińskim. Tematem spotkania ma być przedstawiona w środę przez prezydenta i prezesa NBP propozycja programu „polski SAFE 0 proc.”, który ma być - jak podkreślali - korzystną, finansowaną z pomocą NBP, i efektywną alternatywą dla unijnego programu SAFE.
Premier zapytany o swoje oczekiwania wobec tego spotkania podczas poniedziałkowej konferencji prasowej, podkreślił, że „każdego dnia pojawiają się nowe powody”, dla których chciałby, aby prezydent jak najszybciej podpisał ustawę wdrażającą unijny program SAFE.
- Kiedy mówię o nowych powodach, mówię przede wszystkim o rozwoju zdarzeń na Bliskim Wschodzie – tłumaczył szef rządu. Jak mówił, przedłużająca się wojna z Iranem ma swoje konsekwencje, jeśli chodzi o możliwość dozbrojenia. Dodał, że „broń staje się mniej dostępna i droższa, i ta sytuacja się nie zmieni na lepsze”.
Jak przekonywał, „potrzebne są nam wszystkie możliwe inicjatywy, w tym pieniądze, które zwiększa możliwości Polski”.
Tusk powiedział, że „coraz wyraźniejsze staje się też to, że Stany Zjednoczone będą zainteresowane także innymi teatrami geopolitycznymi”.
– Nazwę rzecz po imieniu: tu w Europie musimy skoncentrować się na zagrożeniu rosyjskim. Dzisiaj chyba nie ma co liczyć na to, że Stany Zjednoczone będą skoncentrowane głównie na Rosji i Ukrainie, bo widać wyraźnie, że ta uwaga Stanów Zjednoczonych obejmuje więcej pól konfliktów i interesów – mówił premier.
Dlatego – zaznaczył – „pożyczka SAFE jest tak ważna i ma absolutnie fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności Polski”. Zadeklarował jednocześnie, że pójdzie na spotkanie z Nawrockim i Glapińskim, bo „nie zmarnuje żadnej okazji do zdobycia kolejnych środków na rzecz bezpiecznego państwa”.
Odnosząc się do propozycji prezydenta, dodał, że wciąż czeka na „jakikolwiek dokument, jakąkolwiek konkretną, uczciwą informację, o co chodzi w tym projekcie”. Następnie powiedział, że liczy na to, iż jeszcze w poniedziałek dosłane zostaną „jakieś dokumenty”. - Jak nie doślą dzisiaj, to może jutro rano znajdą czas, jak nie, to pójdę tam i na miejscu poproszę o konkretne informacje – mówił.
Premier uprzedził też prezydenta, że „natychmiast poinformuje o wszystkim opinię publiczną” i że „nie będzie miejsca na żadne podejrzane manewry w tej kwestii”.
- Nie ukrywam, że niepokoi mnie to, co wokół tego projektu się dzieje - spekulacje, nieautoryzowane wypowiedzi. Nie wiem, dlaczego prezydent Nawrocki i prezes Glapiński zdecydowali się na konferencję prasową bez pokazania konkretów – mówił Tusk.
– Wiem, że miało to negatywny wpływ na polskie obligacje, ta niepewność, o co tak naprawdę chodzi. Mówimy o dziesiątkach miliardów, o złocie, o rezerwach, każdy mówi, co mu ślina na język przyniesie, rynki są zaniepokojone. Chciałbym odpowiedzialnego działania ze strony prezydenta (Nawrockiego) i prezesa Glapińskiego – powiedział premier.
Przedstawiając propozycję alternatywy dla unijnego SAFE podczas środowej konferencji, prezydent mówił, że „SAFE 0 proc.” ma zagwarantować 185 mld złotych, które „nie będą wiązać się z kredytem, zmianą sytuacji w UE, będą miały potrzebną polskim siłom zbrojnym elastyczność w wyborze sprzętu”.
Natomiast prezes NBP mówił wówczas, że ta alternatywa dla unijnego SAFE „nie będzie wiązała się z żadnymi odsetkami finansowymi” oraz że bank centralny nie planuje sfinansować propozycji z „żadnej części rezerw” NBP - gdyż ich przekazanie byłoby wbrew prawu - natomiast „środki, które zostaną wykreowane, zostaną przekazane tak, jak każe prawo” Funduszowi Wsparcia Sił Zbrojnych. Również w czwartek Glapiński zaznaczył, ze zaangażowanie NBP w „polski SAFE 0 proc.” będzie realizowane wyłącznie w granicach prawa i mandatu banku. Szef NBP dodał, że rezerwy banku centralnego, w tym złota nie będą uszczuplane.
Z wypowiedzi przedstawicieli rządu wynika, że traktują oni pomysł „SAFE 0 proc.” jako ewentualne wsparcie działań, które już zaplanowano w ramach unijnego programu SAFE, ale nie może być to rozwiązanie alternatywne.
Polska ma być największym beneficjentem unijnego programu SAFE - polski rząd będzie mógł skorzystać z ok. 43,7 mld euro (prawie 200 mld zł.) w postaci korzystnie oprocentowanych pożyczek i wydać je na inwestycje w obronność. Według deklaracji rządu, 89 proc. środków z SAFE ma trafić do polskich firm zbrojeniowych. Pieniądze mają zostać przeznaczone na realizację potrzeb wojska, wsparcie Policji i Straży Granicznej oraz ochronę cyberprzestrzeni. Kontrakty finansowane z programu SAFE mają być zrealizowane do 2023 r. Prezydent ma czas na podjęcie decyzji ws. ustawy wdrażającej program SAFE do 20 marca. Prezydent Nawrocki wielokrotnie mówił, że wątpliwości budzi kwestia warunkowości. (PAP)
from/ ugw/
