Polska notuje największy trzyletni wzrost praworządności na całym globie – stwierdził minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, nawiązując do raportu World Justice Project Rule of Law Index. W 2026 r. Polska zajęła 32. miejsce na 143 państwa; w roku 2023 uplasowała się na 36. miejscu wśród 142 państw.
We wpisie opublikowanym w czwartek na portalu X Żurek ocenił, że praworządność to „bezpieczeństwo każdego obywatela w sądzie, pewność obrotu gospodarczego i stabilność portfeli Polaków”. Powołując się na opublikowany raport WJP Rule of Law Index, minister stwierdził, że na świecie „trwa recesja rządów prawa”.
„Podczas gdy w 62 proc. państw świata praworządność spada, a rządy autorytarne podporządkowują sobie wymiar sprawiedliwości, Polska notuje największy trzyletni wzrost tego wskaźnika na całym globie” – napisał szef MS.
Ogólny wskaźnik Polski w raporcie WJP na 2026 rok wynosi 0,67. Tym samym Polska uplasowała się na 32. miejscu wśród 143 branych pod uwagę w badaniu państw. Szef MS porównał ten wynik z rokiem 2023. Wówczas ogólny wynik Polski wyniósł 0,64; zajęliśmy wówczas 36. miejsce na 142 państwa.
W ocenie ministra Żurka państwa mające wskaźnik na poziomie 0,66 utrzymują „wysoki rating inwestycyjny i niższe koszty obsługi długu”, z kolei kraje przekraczające próg 0,60 „skutecznie chronią obywateli przed skokami inflacji”.
„Przed nami wciąż dużo pracy, zwłaszcza w przyspieszeniu postępowań sądowych, które przez lata zapaści za czasów PiS i Zbigniewa Ziobry uległy wydłużeniu. Kierunek jest jednak sprecyzowany” – podkreślił Żurek.
Przywołany przez szefa MS raport, który publikowany jest co roku, przygotowuje niezależna międzynarodową organizacja World Justice Project. Jego celem jest ocena przestrzegania zasad państwa prawa.
W czwartkowym komunikacie MS wskazało, że badanie obejmuje osiem obszarów, w tym ograniczenia władzy rządowej, brak korupcji, otwartość instytucji publicznych, ochronę praw podstawowych, bezpieczeństwo, skuteczność egzekwowania prawa oraz funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych i karnych.
Resort sprawiedliwości ocenił, że zmiana w wyniku Polski względem 2023 roku to „największa poprawa odnotowana w tym okresie wśród wszystkich państw objętych badaniem”.
MS podało, że według autorów opublikowanego raportu pozytywne zmiany w Polsce są związane z „odbudową demokratycznych mechanizmów kontroli władzy” oraz zabezpieczeń instytucjonalnych.
Jednocześnie w raporcie WJP czytamy, że już „dziewiąty rok z rzędu praworządność osłabła w większej liczbie krajów, niż w nich wzmocniła”. W badaniu odnotowano spadek wyniku u 62 procent państwa, natomiast poprawę – u 38 proc.
W ocenie autorów raportu proces „naprawy” wyników przebiega „powolnie”, bowiem w krajach z odnotowaną poprawą średni wzrost oceny wyniósł 0,45 procent i jest to – wskazano - w porównaniu z poprzednim rokiem, spadek; wówczas wskaźnik ten wyniósł 0-52.
Ponadto w ocenie WJP w ub.r. ingerencja władz w wymiar sprawiedliwości – zarówno w sprawach cywilnych, jak i karnych – „w dalszym ciągu osłabiały integralność systemów praworządności”. Mimo tegorocznej poprawy w 2026 r. zakresie dostępności i przystępności cenowej wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych, zdaniem autorów badania „nadużycia władzy wykonawczej oraz naciski polityczne na systemy sądownicze pozostają głównymi czynnikami napędzającymi globalny proces degradacji instytucjonalnej”.
Resort sprawiedliwości ocenił z kolei, że wyniki Polski „wyróżniają się na tle niepokojących tendencji globalnych”. Na wskazanych w raporcie wynikach Polska – zdanie resortu – utrzymuje „kierunek poprawny”. „Wśród pozytywnych zmian odnotowanych w naszym kraju znalazły się zwiększenie dostępności wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych oraz poprawa w zakresie równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji” – podało ministerstwo.
MS dodało, że Polska zajmuje obecnie 24. miejsce w grupie 31 państw Unii Europejskiej, EFTA i Ameryki Północnej. W ocenie resortu potrzeba dalszego wzmacniania niezależności sądów, stabilności instytucji państwa oraz skuteczności ochrony praw obywateli jest aktualna.
„Ministerstwo Sprawiedliwości kontynuuje działania ukierunkowane na przywracanie konstytucyjnych standardów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości” – podał resort.
Jako zmierzające do tego zabiegi wymienił m.in. prace nad reformą Krajowej Rady Sądownictwa, czy działania mające na celu uregulowanie statusu sędziów powołanych z udziałem KRS ukształtowanej po 2017 roku. Do działań tych zalicza się zdaniem MS także kwestia wykonywania orzeczeń trybunałów europejskich oraz usprawnianie pracy sądów. (PAP)
nl/ ugw/
