Unia Europejska już od 20 lat finansuje działania, które pomagają polskiej gospodarce. Fundusze Europejskie wspierają rozwój firm, by stawały się nowocześniejsze oraz bardziej konkurencyjne na rynkach europejskich i światowych. Innowacje uważa się obecnie za jedną z głównych sił napędowych gospodarki. Dlatego w ramach dofinansowań unijnych uruchomiono specjalne programy, które wspierają ich powstawanie.
W latach 2007-2013 pieniądze na rozwój trafiały do polskich firm dzięki programom Innowacyjna Gospodarka i Rozwój Polski Wschodniej. Natomiast w latach 2014-2020 środki z Funduszy Europejskich pomagały przedsiębiorcom dzięki programom Inteligentny Rozwój i Polska Wschodnia. Kontynuatorem tych programów są Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 oraz Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021-2027.
Najważniejsze programy
Wymienione programy na lata 2021-2027 są kluczowymi źródłami finansowania dla firm, które chcą się rozwijać. Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki pomagają w prowadzeniu badań, tworzeniu innowacji i nowych technologii. Program przyspiesza cyfrową przemianę przedsiębiorstw i wprowadzanie w firmach innowacyjnych rozwiązań. Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki aktywnie wspierają również zieloną transformację.
Budżet Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki wynosi 7,9 mld euro, czyli około 36,8 mld złotych. Wszystkie te pieniądze, za pomocą różnych instrumentów wsparcia, trafią do podmiotów rozwijających innowacje. Z dofinansowań mogą skorzystać zarówno duże przedsiębiorstwa, mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (w tym start-upy), konsorcja przedsiębiorstw, także te współpracujące z organizacjami badawczymi i NGO, jak i instytucje otoczenia biznesu (ośrodki przedsiębiorczości lub innowacji, instytucje finansowe) oraz z sektora nauki.
Na wsparcie rozwoju firm w oparciu o innowacje stawia także program Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej. Mogą z niego skorzystać osoby dopiero rozpoczynające swoją przygodę z biznesem, jak również już prowadzące działalność, z województw: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego, warmińsko-mazurskiego i regionalnej części województwa mazowieckiego (bez Warszawy i 9 otaczających ją powiatów).
W ramach Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej start-upy mogą liczyć na pomoc ekspertów przy przygotowywaniu się do rozpoczęcia działalności, biorąc udział w kompleksowych programach inkubacji w Platformach startowych. Najlepsi mają szansę otrzymać bezzwrotną dotację na dalszy rozwój. Małe i średnie firmy, które już istnieją na rynku, mogą zaś starać się o dofinansowanie na automatyzację i robotyzację, które umożliwi im wdrożenie nowych technologii w biznesie w oparciu o rozwiązania Przemysłu 4.0.
Program wspiera też inwestycje przedsiębiorców wdrażających rozwiązania gospodarki o obiegu zamkniętym oraz wprowadzających innowacje w obszarze zmian wzorniczych. Natomiast firmy z branży turystycznej mogą dostać pożyczki na rozwój, dzięki którym pozyskają środki na nowe inwestycje, m.in. doposażenie infrastruktury turystycznej.
Co nam dają innowacje?
Firmy wdrażające nowe produkty i usługi, lepiej reagują na potrzeby klientów. Dzięki innowacjom oferują produkty wyższej jakości, które spełniają ich oczekiwania, ułatwiają życie codzienne. Dostarczenie takiego produktu lub usługi podnosi prestiż firmy. Jest to też droga do rozszerzenia działalności przedsiębiorstwa i przejścia od rynku krajowego na rynki obce. Pomoże w tym wsparcie z konkursu ścieżki SMART w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki, gdzie w ramach jednego wniosku przedsiębiorca poza modułem obowiązkowym (B+R lub wdrożenie innowacji) może wybrać dowolną liczbę modułów fakultatywnych, w tym taki, który wspiera internacjonalizację.
Właśnie elastyczna formuła ścieżki SMART pomoże realizować przedsiębiorcom projekty idealnie dopasowane dla ich firm. Poza internacjonalizacją projekt może obejmować prace B+R, wdrażanie innowacji, rozwój infrastruktury B+R, cyfryzację i zazielenianie działalności przedsiębiorstw. Przedsiębiorcy mogą zainwestować także w rozwój kompetencji pracowników i osób zarządzających firmami oraz zdobywanie przez nich nowych umiejętności i kwalifikacji. Już za chwilę przedsiębiorcy i ich firmy mogą zgłaszać się po dodatkowe środki na innowacje, ponieważ 23 maja nastąpi ogłoszenie naborów do 4 konkursów ze ścieżki SMART. Informacje o tych konkursach wraz z harmonogramem można znaleźć na stronie nowoczesnagospodarka.gov.pl.
Część innowacji przyczynia się także do ochrony środowiska. Nowoczesne, zielone technologie są między innymi podstawą niskoemisyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym. Innowacyjne firmy minimalizują dzięki niej zużycie surowców i powstawanie odpadów. Efektem jest zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, poziomu wykorzystywania energii i wody. Takie ekotechnologie wspiera kredyt ekologiczny – nowe działanie w ramach Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki. O dofinansowanie może ubiegać się przedsiębiorca, który chce zainwestować w infrastrukturę firmy, aby poprawić jej efektywności energetyczną. Rezultatem inwestycji musi być zwiększenie energooszczędności procesów produkcyjnych w przedsiębiorstwie.
Wprowadzenie innowacyjnych rozwiązań technologicznych ułatwia pracę. Nowe technologie podnoszą wydajność, np. przyśpieszając produkcję. Najnowocześniejsze technologie cyfrowe, zasoby danych i komunikacja zmniejszają koszty produkcji.
Poszukiwanie nowych pomysłów i ulepszanie już powstałych, wymaga współpracy między sektorami. Wymiana wiedzy, umiejętności i doświadczeń w biznesie i nauce, prowadzi do rozwoju regionu. Innowacyjność jest też motorem rozwoju firm, które podnosząc konkurencyjność, wspierają gospodarkę regionalną i zwiększają eksport towarów. Kluczowy może okazać się udział w konkursie EXPO 2025, w którym przedsiębiorcy mogą dostać dofinansowanie na własne stoiska wystawowe na wskazanych w programie promocji wydarzeniach targowych, misje wyjazdowe, w tym na polsko-japońskie fora gospodarcze, kampanie promocyjne. Wszystko to podczas Światowej Wystawy EXPO 2025 odbywającej się w Osace.
Inwestycja w innowacyjność
Do wprowadzania innowacyjnych rozwiązań potrzeba specjalistycznej wiedzy i umiejętności. Często brakuje tego firmom. Natomiast zdobycie potrzebnej wiedzy wymaga czasu, konsultacji B+R i nakładów finansowych.
Właśnie finanse są największą przeszkodą przy wprowadzaniu innowacji. Często firm nie stać na realizację innowacyjnego projektu. Jednak z pomocą przychodzą pieniądze z programów unijnych, którymi można sfinansować działalność innowacyjną. Szczególnie, że w nowej perspektywie finansowej położono szczególny nacisk na zwiększenie potencjału w zakresie badań i innowacji.
Nie tylko pieniądze
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki oferują różne formy wsparcia finansowego, takie jak dotacje, kredyty czy gwarancje. Poza samym finansowaniem innowacji, program oferuje również bezpłatne usługi informacyjne. Każda firma, która chce się rozwinąć dzięki innowacjom, może dowiedzieć się, jak to zrobić. Dla przedsiębiorców przygotowano trzy usługi informacyjne: Innopoint, STEP i Innovation Coach. Usługi te dostępne są w całym kraju, niezależnie od miejsca, w którym działa firma.
Innopoint
Innopoint to system obsługi informacyjnej złożony z kilku usług. Na stronie internetowej dostępna jest specjalna Ankieta potrzeb przedsiębiorcy. Wypełnienie jej zapewni otrzymanie informacji o instrumentach dopasowanych do konkretnych potrzeb (informacja trafi na adres e-mail podany w ankiecie). W razie dalszych pytań, za pomocą specjalnego formularza, można umówić spotkanie z konsultantem w jednym z Punktów Informacyjnych Funduszy Europejskich.
W ramach systemu obsługi Innopoint działa także infolinia. Można znaleźć tam podstawowe informacje na temat całej oferty dofinansowań. Na infolinii poza specjalistami ds. Funduszy Europejskich, można porozmawiać również z voicebotem. Sztuczna inteligencja wspiera także przedsiębiorców na feng.gov.pl. Tam każdy kto szuka informacji o dofinansowaniu z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki może uzyskać informacje od chatbota.
Na przedsiębiorców zainteresowanych skorzystaniem z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki, czekają również konsultanci w Głównych Punktach Informacyjnych Funduszy Europejskich. Powiedzą oni o dostępnych formach finansowania, które mogą otrzymać firmy. Do wszystkich Głównych Punktów Informacyjnych łatwo trafić, bo zlokalizowane są na terenie każdego województwa.
STEP
Usługa STEP jest przeznaczona dla osób, które mają pomysł na innowacje, ale nie wiedzą, co zrobić, aby uzyskać na nią środki z FENG. STEP to wstępna weryfikacja pomysłu na projekt, która szybko i skutecznie przygotuje przedsiębiorcę do ubiegania o wsparcie z programu.
W formularzu na stronie internetowej trzeba opisać swój pomysł na innowację. W odpowiedzi otrzyma się informację, czy pomysł może być dofinansowany. Jeżeli tak, to ekspert przeanalizuje pomysł pod kątem otrzymania dofinansowania. Przedstawi konkretne rekomendacje, których wdrożenie zwiększy szanse na otrzymanie środków.
Innovation Coach
Innovation Coach kierowany jest do osób, które dopiero myślą o innowacji w firmie, ale nie mają na nią pomysłu. Nie muszą mieć doświadczenia we wprowadzaniu innowacji i pozyskiwaniu na to środków. Najważniejsza jest tu chęć i gotowość do zmian.
Po zarejestrowaniu firmy na stronie internetowej usługi, zostanie przydzielony jej coach innowacji. Przyjrzy się on branży i środowisku. Będzie współpracował z przedsiębiorcą i zbada dotychczasowe doświadczenie firmy, jej potencjał, możliwości i zasoby w zakresie B+R. Rezultatem konsultacji będzie pomysł na innowację w firmie. Przedsiębiorca otrzyma rekomendacje i praktyczny plan działania, jak tę innowację wdrożyć.
Do tej pory z usługi Innovation Coach skorzystały 1 042 firmy. Szacuje się, że do 2027 r. dzięki niej wsparcie otrzyma 2 200 przedsiębiorców.
Przykładem dobrej współpracy z coachem jest firma 1Strike, która pomaga chronić firmy i upraszczać zarządzanie bezpieczeństwem cybernetycznym. Po konsultacjach z coachem, firma podpisała umowę inwestycyjną na ponad 7 mln złotych i zdobyła grant Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rozwój modeli machine learning i AI.
Więcej informacji o współpracy z ekspertem w ramach usługi Innovation coach, można znaleźć na innovationcoach.pl.
Więcej informacji o Programach Unijnych i harmonogramy składania wniosków o dofinansowanie na stronach nowoczesnagospodarka.gov.pl i fepw.gov.pl.
Partnerem publikacji jest: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej
