Faktoring, jedna z najmłodszych usług finansowych w Polsce, odznacza się wyjątkowo dobrą kondycją. Mimo, iż branża ma w naszym kraju zaledwie kilkunastoletnią tradycję, faktorom udało się zbudować świadomość korzyści ze stosowania faktoringu i wywalczyć trwałe miejsce w branży finansowej.
Obroty firm faktoringowych zrzeszonych w Polskim Związku Faktorów (PZF) wyniosły w 2010 roku 55,9 mld zł, co stanowi ponad 3% PKB. Faktorzy nabyli tym samym wierzytelności o wartości ośmiokrotnie większej niż dekadę wcześniej (wzrost z 6,6 do 55,9 mld zł). Tempo wzrostu wydaje się być szczególnie imponujące w porównaniu z innymi segmentami usług finansowych oraz z całą gospodarką.
Szybki rozwój faktoringu w Polsce to przede wszystkim zasługa jego funkcjonalności. Liczne korzyści faktoringu sprawiają, że coraz więcej firm sięga po ten sposób finansowania. Co więcej, jest to usługa wysoce dostępna, a coraz większa liczba instytucji faktoringowych obecnych na naszym rynku sprawia, że oferta jest coraz bogatsza i bardziej konkurencyjna. Polscy faktorzy korzystają też chętnie z dobrych wzorców sprawdzonych za granicą. Przez ostatnie lata skutecznie kreowali oni rynek faktoringowy, m.in. poprzez działania edukacyjne realizowane przez PZF.
Dobre perspektywy na przyszłość
Zgodnie z dzisiejszymi ocenami, dobra passa faktoringu będzie trwała jeszcze długo. W perspektywie długoterminowej kluczowy jest poziom nasycenia rynku, mierzony udziałem obrotów faktoringowych w PKB. Jest on znacznie niższy niż na rozwiniętych rynkach Europy. W Polsce z faktoringu korzysta ok. 3,2 tys. firm, co stanowi zaledwie znikomy procent firm, które potencjalnie mogą z niego korzystać. Cały czas rośnie też zapotrzebowanie na kompleksowe produkty finansowe z funkcją del credere, a na rynku pojawiają się ulepszone i innowacyjne produkty faktoringowe, dzięki którym oferta dla polskich firm jest kompleksowa i spełnia wszelkie potrzeby dotyczące finansowania na bazie wierzytelności. To wszystko oznacza, że polski rynek faktoringowy ma jeszcze duży potencjał wzrostu, a jego dwucyfrowe tempo powinno utrzymywać się również w kolejnych latach.
Jeśli chodzi o perspektywy na rok 2011, branże korzystające z faktoringu, w tym: FMCG, logistyka, produkcja i handel żywnością, napoje - najgorszy czas według większości ocen mają już za sobą. Spodziewane w tym roku przyspieszenie gospodarcze będzie rodzić wśród przedsiębiorstw zapotrzebowanie na środki finansowe. Przedsiębiorcy sięgną po faktoring, bo jest to najbardziej skuteczny sposób na „odmrożenie” funduszy zatrzymanych w udzielonych kredytach kupieckich. Jednocześnie nadal utrzymuje się wysokie ryzyko wystąpienia zatorów płatniczych, a przedsiębiorcy mają w pamięci spowolnienie gospodarcze ostatnich lat, gdy opóźnienia w płatnościach oraz zwiększona liczba bankructw ich kontrahentów stanowiła poważny problem dla ich płynności finansowej. Oceniam, że bieżący rok zamkniemy obrotami o ponad 20% wyższymi niż w 2010 r.
Oczywiście, branża faktoringowa musi liczyć się również z pewnymi zagrożeniami dla dalszego umacniania swojej pozycji. Pogorszenie sytuacji gospodarczej w skali globalnej i krajowej, pogłębiające się ryzyko polityczne czy słabnący złoty to czynniki, które mogą hamować rozwój faktoringu. Zauważalna jest rosnąca konkurencja pomiędzy faktorami, która skutkuje obniżeniem marż, a także większa podaż konkurencyjnych produktów oferowanych przez ubezpieczycieli oraz banki. Rozważając przeciwności, warto jednak pamiętać, że nawet w 2009 r., kiedy mieliśmy do czynienia z największym spowolnieniem gospodarczym i załamaniem w branży finansowej, faktoring w Polsce odnotował wzrost. Mimo, iż był on symboliczny, na poziomie 3%, wyróżniał się na tle innych sektorów finansowych.
Główni gracze na polskim rynku faktoringu
Od momentu przystąpienia w 2010 r. Raiffeisen Bank Polska do PZF, związek zrzesza już wszystkich największych graczy na polskim rynku. Zgodnie z wynikami za cztery kwartały 2010 r. liderem rynku jest ponownie Raiffeisen Bank, którego udział w obrotach firm PZF wyniósł 24%. Drugą pozycję piastuje ING Commercial Finance z udziałem 19,7%, trzecią – firma Coface Poland Factoring z udziałem 13,7% a czwartą – Pekao Faktoring z 10% udziałem w obrotach PZF. Oznacza to, że cztery firmy koncentrują 60% rynku.
Faktoring – więcej niż finansowanie
Faktoring to usługa złożona z kilku elementów, która zaspokaja różnorodne potrzeby klientów. Z rozmów z klientami wynika, że najczęściej decydują się oni skorzystać z faktoringu, żeby poprawić swoją płynność finansową. Stanowi on prosty, lecz skuteczny sposób na finansowanie obrotów handlowych. Faktor od ręki finansuje nieprzeterminowane wierzytelności handlowe klienta i bez konieczności zaciągania kredytu rozwiązuje problemy spowodowane brakiem środków obrotowych. Drugą często wymienianą korzyścią faktoringu jest zabezpieczenie się przed ryzykiem niewypłacalności kontrahentów, a żadna inna z dostępnych w Polsce usług finansowych nie spełnia tej ważnej funkcji. Kolejną potrzebą zaspokajaną przez faktoring jest możliwość outsorcingu czynności związanych z kontrolą należności. Faktor inkasuje i rozlicza płatności od kontrahentów, tworzy i udostępnia raporty rozliczeń, dyscyplinuje kontrahentów i jeśli wystąpi konieczność windykacji zapłaty – skutecznie egzekwuje niezapłacone należności. Eksporterzy często wspominają też, że faktoring powala poprawić bezpieczeństwo sprzedaży za granicę. Eksporter poza finansowaniem obrotu ma zapewnioną usługę inkasa w kraju docelowym eksportu, gwarancję zapłaty, pomoc prawną oraz dostęp do wielu informacji, które importer może ukrywać przed eksporterem.
Liczne korzyści ze stosowania faktoringu, które potwierdzają korzystający z niego przedsiębiorcy, sprowadzają się w efekcie do podwyższenia konkurencyjności. Otrzymanie wcześniejszej zapłaty za sprzedane towary pozwala firmie zaproponować kontrahentom lepsze warunki kredytu kupieckiego. Outsourcing zarządzania należnościami pozwala przedsiębiorcy skupić się na działalności podstawowej i generować dodatkowe przychody. W efekcie, lepsze relacje z partnerami biznesowymi, wolne bieżące środki finansowe oraz pewność otrzymania zapłaty pozwalają firmom prowadzić działalność w poczuciu przewidywalności i stabilności finansowej, podejmować odważniejsze decyzje biznesowe i wygrywać walkę o rynek z konkurentami.
Faktoring lepszy niż kredyt
Faktoring jako forma finansowania może być porównywany z innymi usługami o podobnych charakterze. O ile porównanie z leasingiem jest mniej trafne ze względu na jego inne przeznaczenie (cele inwestycyjne finansowania), o tyle porównanie z kredytem obrotowym jest już jak najbardziej na miejscu. W tej opozycji, warto zwrócić uwagę na kilka przewag faktoringu. W przeciwieństwie do kredytu nie zmniejsza on zdolności kredytowej firmy. Jest też bardziej dostępny dla przedsiębiorców, którzy taką zdolnością pochwalić się nie mogą. W przypadku faktoringu większą rolę odgrywa kondycja finansowa oraz rzetelność odbiorców (dłużników) danej firmy, aniżeli pozycja kredytowa samego klienta. Korzyścią jest również brak typowych zabezpieczeń stosowanych w kredycie, np. zastaw rejestrowy, hipoteka, poręczenia czy przewłaszczenia na zabezpieczenie.
Przeczytaj całość! Pobierz Przegląd Finansowy.
Mirosław Jakowiecki,
Przewodniczący Komitetu Wykonawczego
Polskiego Związku Faktorów,
Prezes Zarządu
Pekao Faktoring Sp. z o.o.
