Kraje UE w czwartek poparły rozporządzenie wprowadzające klauzulę ochronną do umowy handlowej Wspólnoty z Mercosurem. To ostateczny krok w procesie legislacyjnym. Oznacza, że klauzula będzie już działać, gdy Komisja Europejska tymczasowo uruchomi umowę.
Rozporządzenie wejdzie w życie 20 dni od momentu publikacji w Dzienniku Urzędowym UE.
Oznacza to, że klauzula ochronna będzie w mocy, gdy porozumienie z Mercosurem zacznie tymczasowo obowiązywać. Ma to nastąpić dwa miesiące po wymianie formalnych not między Komisją Europejską a państwami Mercosuru.
27 lutego szefowa KE Ursula von der Leyen poinformowała, że do czasu pełnego ratyfikowania umowy przez Parlament Europejski jej część handlowa będzie stosowana przejściowo. Taką możliwość dają KE unijne traktaty.
Klauzula ochronna wprowadza dodatkowe mechanizmy mające chronić unijne rolnictwo przed napływem produktów rolnych z krajów Mercosuru: Argentyny, Brazylii, Paragwaju i Urugwaju.
Porozumienie handlowe umożliwi sprowadzanie do UE produktów takich jak wołowina, drób, nabiał, cukier i etanol po bardziej korzystnych dla południowoamerykańskich producentów stawkach celnych; taka obniżka będzie jednak dotyczyć tylko określonych w umowie ilości danego produktu. W zamian kraje Mercosuru obniżą uznawane w wielu przypadkach za zaporowe cła na europejskie towary przemysłowe, w tym samochody.
Klauzula ochronna do umowy ma stanowić odpowiedź na obawy rolników, którzy przewidują nadmierny napływ produktów z Mercosuru. Będzie uruchamiana, jeśli ceny danego produktu w UE wskutek importu z Mercosuru spadną o 5 proc. Wówczas możliwe będzie podniesienie ceł na dany produkt lub nawet zakaz wwozu do UE.
Parlament Europejski wcześniej skierował umowę z Mercosurem do Trybunału Sprawiedliwości UE, co spowodowało zablokowanie procesu ratyfikacyjnego porozumienia w izbie.
Tymczasowe stosowanie umowy oznacza, że zapisy porozumienia w części dotyczącej handlu, która jest kompetencją KE, zaczynają obowiązywać, zanim przejdzie ono pełną procedurę ratyfikacji i wejdzie w życie. W praktyce oznacza to natychmiastowe zniesienie ceł i barier handlowych. Do czasu pełnej ratyfikacji czekać będą inne kwestie, np. ochrona inwestycji.
Na początku stycznia większość państw UE wyraziła zgodę na podpisanie porozumienia. Sprzeciwiły się mu: Polska, Francja, Austria, Irlandia i Węgry. Do zatwierdzenia umowy doszło mimo masowych protestów rolników w wielu krajach UE.(PAP)
mce/ akl/
