Pytanie czytelnika:
Pracuję jako listonosz i w dowód uznania dostaję od klientów tzw. końcówki, a więc napiwki. Uzbierała się już naprawdę ładna sumka i przy tegorocznym rozliczeniu PIT zdałem sobie sprawę, że cały mój majątek (przede wszystkim z racji napiwków) jest już wyższy niż dochody wykazane we wszystkich dotychczasowych PIT-ach razem wziętych (jestem młodym człowiekiem). Pieniądze te są na koncie i obawiam się, że US może się tym zainteresować. W związku z tym chciałbym to wyjaśnić i ujawnić.
Nie wiem jednak, jak to zrobić, by nie narazić się na jakieś kary czy zajęcie mienia. Owe napiwki otrzymuję od 5 lat. W jaki sposób je teraz "rozliczyć", żeby US nie uznał, że chciałem go oszukać? Ja nie jestem w stanie udowodnić, że te pieniądze pochodzą z napiwków (kwota kilkadziesiąt tys. zł). Jaki podatek albo karę wtedy zapłacę?
Odpowiedź:
W opisanej przez Pana sytuacji mamy do czynienia z napiwkami, które są dochodem i jako takie powinny być opodatkowane. Ustawodawca sklasyfikował tego typu przychody w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 (Dz.U. z 1991 r. Nr 80, poz. 350), zwanej dalej „ustawą,” jako „przychód z innych źródeł”. Przepis ten nakłada na Pana, jako obdarowanego, obowiązek rozliczenia się z fiskusem z dochodu z napiwków w rocznym zeznaniu podatkowym i wykazaniu ich w pozycji „inne źródła”.
 Przeczytaj inne Interwencje Bankier.pl |
Należy podkreślić, że jeżeli sam organ ujawni źródła dochodu lub uczyni to podatnik (może to zrobić na każdym etapie postępowania podatkowego), zostanie mu wymierzony podatek na ogólnych zasadach, a nie podwyższony.
Ponadto zgodnie z art. 54 Kodeksu karnego skarbowego podatnik, który uchylając się od opodatkowania nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie.
Jeżeli kwota narażonego na uszczuplenie podatku jest niewielkiej wartości, maksymalna kara grzywny wynosi 720 stawek dziennych. W sytuacji, gdy omawiana kwota nie przekracza ustawowego progu podatnik może podlegać karze grzywny za wykroczenie skarbowe (grzywna może zostać zasądzona w zakresie od 131,70 zł do 26 340 zł).
Wobec podatnika, który podał nieprawdziwe dane w deklaracji może zostać zastosowana także sankcja z art. 56 Kodeksu karnego skarbowego z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz. U. z 1997 nr 88 poz. 553) , zgodnie z którym podatnik, który składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. Podobnie jak w przypadku uchylania się od opodatkowania, mniejsze sankcje przewidziane są w przypadkach uszczuplenia małej wartości.
Odpowiedzialności w żadnym z opisanych przypadków nie wyłącza brak wiedzy podatnika w kwestii istnienia obowiązku podatkowego, ani jego „dobra wiara”.
Jednak kodeks karny skarbowy daje Panu prawną możliwość uchylenia się od odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe regulując w art. 16 instytucję „czynnego żalu”. Warunki są dwa- aby Pan jako sprawca - po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając istotne okoliczności tego czynu (np. osoby współdziałające w jego popełnieniu) oraz uiścił w całości wymagalną należność publicznoprawną uszczuploną popełnionym czynem zabronionym.
Reasumując, by uchylić się od powołanych w komentarzu negatywnych konsekwencji nieujawnienia przez Pana dochodów z napiwków, proszę skorygować roczne zeznania podatkowe do 5 lat wstecz, dołączyć do każdego z nich „czynny żal”, a w rozliczeniu za 2010 rok w pozycji „inne źródła” wykazać na bieżąco dochód z nich uzyskany.
Anna Ozon, prawnik, Kancelaria Prawna Skarbiec
Źródło:
