System viaTOLL nie tak drogi jak go malują

3 lipca uruchomiono w Polsce elektroniczny system poboru opłat na płatnych odcinkach dróg. Na razie dotyczy on tylko pojazdów lub zespołów pojazdów, których całkowita masa przekracza 3,5 t.  System viaTOLL zastępuje obowiązujące do tej pory w Polsce winiety i w pierwszym etapie obejmie 1800 km dróg krajowych, ekspresowych i autostrad.

Aby zarejestrować się w systemie, użytkownik pojazdu ciężarowego (lub osoba uprawniona w firmie) musi wybrać się do jednego ze 190 punktów dystrybucji lub skorzystać z systemu online, ewentualnie zrobić to za pośrednictwem któregoś z operatorów kart flotowych. Rejestrując się w systemie, klient może wybrać dwa rodzaje umowy:

1. Przedpłatową (pre-paid). Klient podpisuje umowę i sam musi zadbać o to, by na jego koncie znalazła się odpowiednia ilość pieniędzy do pokrycia opłaty za przejazd płatnym odcinkiem drogi.
   
   
2. Umowa z odroczonym terminem płatności. Klient raz na miesiąc otrzymuje zestawienie przejechanych kilometrów po płatnych odcinkach dróg oraz kwotę, jaką musi zapłacić. Ma na to 14 dni. Co jest ważne – klient nie otrzymuje rachunku, tylko notę debetową, ponieważ zgodnie z prawem, opłata drogowa na płatnych odcinkach dróg jest zwolniona z podatku VAT (art. 154 ust 3 ustawy o VAT). Zwolnienie nie dotyczy dróg zarządzanych przez koncesjonariuszy, których stawki za km obciążone są 23% VAT-em (część autostrady A1 i A2). Dowiedz się więcej na Pit.pl.

Po rejestracji klient musi wpłacić 120 zł kaucji za urządzenie rejestrujące viaBOX. Jest ona zwrotna co do zasady. Samo urządzenie jest proste w obsłudze i instalacji – zestaw zawiera specjalne plastry, które ułatwiają jego umocowanie na desce rozdzielczej.

ViaBOX jest małym urządzeniem, które przesyła zakodowane w nim informacje o pojeździe do przekaźników zainstalowanych na bramownicach podczas przejazdu pod nimi. Bramownice znajdują się tylko na płatnych odcinkach dróg. W teorii viaBOX umożliwia dokładne obliczenie przebytych km, a co za tym idzie – klient płaci tylko wtedy, gdy faktycznie skorzysta z płatnych odcinków dróg. Dodatkowo należy zaznaczyć, że elektroniczny system poboru opłat viaTOLL obowiązuje na tych odcinkach autostrad, które są zarządzane przez GDDKiA.

Mapa dróg objętych systemem poboru opłat. Kliknij, aby powiększyć.

Kto musi się zarejestrować?

W systemie należy zarejestrować te pojazdy, których masa całkowita przekracza 3,5 t oraz autobusy.

Osobówki nie muszą się rejestrować

Kierowcy samochodów osobowych, których masa całkowita nie przekracza 3,5 t też są zobowiązani do wnoszenia opłat za przejazd autostradami zarządzanymi przez GDDKiA. Jednak nie będą musieli się oni rejestrować w systemie viaTOLL, ponieważ opłaty będą pobierane w sposób manualny. Dla ich „wygody” najpóźniej od 1 stycznia 2012 roku pojawi się możliwość zarejestrowania pojazdu osobowego o masie <3,5 t w systemie, a co za tym idzie otrzymanie viaAUTO (viaBOX dla osobówek o m <3,5 t) i płacenia drogą elektroniczną. 

Kary za brak rejestracji lub środków

Kontrola odbywać się będzie poprzez stałe i przenośne urządzenia kontrolne na drogach z poborem opłat oraz przez Mobilne Jednostki Kontrolne, prowadzone przez inspektorów Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (GITD). Każdy pojazdy, którego kierowca nie dokonał wymaganej opłaty, będzie identyfikowany w systemie kontroli, a jego dane trafią do inspektorów transportu drogowego, którzy są uprawnieni do jego zatrzymywania i nałożenia kary administracyjnej.

Zatem użytkownik, wybierając umowę  przedpłatową przed wjazdem na płatny odcinek, musi mieć na swoim koncie środki wystarczające do opłacenia przejazdu. Jeżeli będzie miał ich za mało zostanie poinformowany o niskim saldzie konta (przez viaBOX – dwa sygnały dźwiękowe w momencie przejazdu pod bramownicą oraz wybraną metodę komunikacji określoną przy rejestracji – i poprzez informację wysłaną mailem i SMS-em). Jeżeli saldo konta osiągnie zero, użytkownik zostanie o tym poinformowany przez viaBOX – czterema sygnałami dźwiękowymi w momencie przejazdu pod bramownicą i dodatkowo inną, wybraną przez siebie przy rejestracji, metodą komunikacji.

• 1 sygnał viaBOX oznacza, że jest wystarczająca ilość środków na koncie, można jechać bez obaw,
• 2 sygnały, że środków jest mało i należy szybko zasilić konto,
• 4 sygnały, że nie ma środków lub urządzenie nie działa.

ViatOLL zaznacza wyraźnie, że poruszanie się po sieci dróg płatnych z zerowym stanem konta oznacza poruszanie się po tych drogach bez dokonania opłaty elektronicznej, a to podlega karze administracyjnej.

Ile kosztuje viaTOLL?

Nowy system viaTOLL zastępuje obowiązujący w Polsce system winietowy. Oznacza to, że te ostatnie tracą ważność. Wysokość opłat uzależniona jest od masy masy pojazdu i klasy emisji spalin. Oczywiście im większa masa i emisja spalin, tym wyższa opłata. Dla samochodów osobowych stawka opłaty za przejazd 1 km autostrady wynosi odpowiednio 0,2 zł, a dla motocykli – 0,1 zł. Dla pozostałych pojazdów z „wyższych kategorii wagowej” dane o opłatach prezentujemy w tabeli.

Zdaniem ekspertów od 1 lipca łączny koszt przejechania 1 km po drodze krajowej lub autostradzie wzrósł dwukrotnie. Przejechanie jednego km przez samochód o masie całkowitej pomiędzy 3,5 a 12 t wynosi 0,28 zł (EURO 4). Oznacza to, że przejechanie 100 km kosztować będzie 28 zł. Dla porównania dobowa winieta dla tej klasy pojazdów wynosiła 43 zł.

Koszty wzrastają, ale należy pamiętać, że tylko dla tych, którzy poruszają się po płatnych odcinkach lub muszą się po nich poruszać. Wystarczy spojrzeć na mapę, by stwierdzić, jak nie wielki procent dróg w Polsce objęty jest systemem viaTOLL. Oznacza to, że większość kierowców dużych samochodów ciężarowych, którzy nie muszą poruszać się po autostradach z tego powodu, że zwyczajnie ich w danym regionie nie ma, nie tylko nie wniosą opłaty za ich korzystanie, ale przede wszystkim nie będą musieli wykupywać winiet.

Niestety dotyczy to tylko pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) co najmniej 12 t, ponieważ winiety nie obowiązywały na małe auta (do 12 t) od 2009 roku. Tracą te osoby, których samochody przekraczały m 3,5 tony i muszą poruszać się po płatnych odcinkach.

Zyskują ci, którzy nie muszą po nich jeździć, a ich pojazdy przekraczały DMC 12 t. W takim wypadku właściciel zaoszczędzi ok. 2,962 zł (dla trzech osi) rocznie. Za takie pieniądze teoretycznie mógłby przejechać w Polsce 8 tys. km autostradą (0,37 zł za 1 km).

Łączna długość autostrad w Polsce wg stanu na czerwiec 2011 wynosi 873 km. W budowie jest kolejne 753, a docelowo w Polsce ma być ich 2 tys. Na razie systemem viaTOLL objęte jest 1800 km dróg ekspresowych, krajowych i autostrad. Zatem za zaoszczędzone na winiecie pieniądze, duża ciężarówka mogłaby przejechać je ponad 5 razy. Oczywiście pod warunkiem, że na nie trafi, a potem wjedzie.

Publikacja zawiera linki afiliacyjne.

Źródło: