Lubuskie - wschód na zachodzie

Wskaźniki gospodarcze dla województwa lubuskiego wypadają przeciętnie. Nie ma tu wielkiego przemysłu, nie ma wielkich miast. Nie ma też silnych i znaczących ośrodków naukowych, które mocno wybijałyby się na tle kraju. Można rzec, że gdyby nie lasy i krajobrazy to całe województwo należałoby opisywać w odcieniach szarości.

Mieszka tu w sumie milion ludzi. Dwa największe miasta to Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra, które łącznie liczą mniej niż 250 tysięcy mieszkańców. Gorzów Wielkopolski jest siedzibą wojewody, a sejmik województwa mieści się w Zielonej Górze. Słowem, lubuskie w teorii ma dwie stolice, które od dnia wejścia reformy administracyjnej kłócą się o prymat w regionie.

Ani Zielona Góra ani Gorzów nie mają prawa rościć sobie miana do bycia metropolią. To jedynie liderzy, których status może się bardzo łatwo zmienić – wystarczy, że pojawi się konkurent. Trzecie największe miasto regionu jest trzykrotnie mniej ludne od Gorzowa, ale naprawdę nie liczy się populacja (która szybko może wzrosnąć lub zmaleć) tylko siła ekonomiczna.

(fot. Tomasz Gawalkiewicz / EastNews)

Czy Lubuszanin musi mało zarabiać?

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w województwie lubuskim wynosi 3295 zł brutto, czyli 2362 zł netto. To o prawie 700 zł brutto poniżej średniej krajowej, która wynosi 3976 zł, czyli 2837 zł netto. Tylko w trzech województwach, i to na wschodzie kraju, zarabia się mniej. Dane te dotyczą osób zatrudnionych w przedsiębiorstwach powyżej 9. pracowników – tylko 116 tysięcy Lubuszan pracuje w takich firmach.

Zarobki w tym województwie są średnio o 20% niższe niż wynosi przeciętna krajowa i na tej podstawie można zakładać, że również odnotowuje się tu proporcjonalnie mniejszą wartość modalną pensji, czyli tych, które najczęściej otrzymują pracownicy. Większość, czyli blisko 2/3 wypłacanych wynagrodzeń mieści się w przedziale od 1520 zł brutto do 2300 zł brutto, czyli odpowiednio od 1125 zł netto do 1669 zł netto. W tym wypadku dolny przedział jest niższy od płacy minimalnej, co zapewne oznacza częste zastępowanie umów o pracę umowami cywilno-prawnymi, których przepisy o najniższym wynagrodzeniu nie obejmują.

Bezrobocie wysokie, ale w normie

Stopa bezrobocia w regionie wynosi 14,9%, a to już prawie 2,5 p. proc. więcej niż średnia dla kraju. Na jedną ofertę pracy przypada ok. 12 chętnych. Łączna liczba zarejestrowanych bezrobotnych wynosi 56 tys. i na razie maleje. Nie jest to zaskoczenie – taka jest obecnie ogólnokrajowa tendencja wynikająca z ożywienia gospodarczego. Niemniej z danych GUS wynika, że spadek liczby bezrobotnych w województwie lubuskim jest silniejszy niż przeciętna dynamika w Polsce.

Łączne PKB województwa wynosi 33,5 mld zł – to równowartość PKB Madagaskaru lub Armenii. Lubuskie nie wypada źle – zajmuje 9. miejsce w Polsce pod względem wielkości PKB per capita, czyli na głowę jednego mieszkańca. W maju br. przedsiębiorstwa z województwa lubuskiego oceniły klimat koniunktury raczej pozytywnie. Za największe przeszkody w prowadzeniu działalności uznaje się duże koszty zatrudnienia, niejasne przepisy i duże obciążenia podatkowe – pod tym względem lubuscy przedsiębiorcy nie różnią się od tych z poza regionu.

Niestety, pojawia się inny problem, który w następnych latach będzie się nasilać. Otóż przedsiębiorcy coraz częściej zwracają uwagę na kłopoty ze znalezieniem wykwalifikowanych pracowników – już 26% zgłaszało niedobory w tej kwestii. W analogicznym okresie rok temu odsetek ten wynosił 20%.

Młodzi uciekają z lubuskiego

To znamienne dla słabszych ekonomicznie regionów. Województwo lubuskie cierpi na powszechną chorobę – najlepsi fachowcy wyjeżdżają za granicę lub do innych rejonów kraju. Odpływ zwykle dotyczy młodych. Część udaje się na studia do atrakcyjniejszych ośrodków naukowych, a następnie nie wraca.

Skali problemu nie odzwierciedla statystyka, gdyż olbrzymia rzesza młodych pracujących poza województwem lubuskim nie wymeldowuje się z domów rodzinnych. Porażka w obszarze odpływu młodych zdolnych z pewnością uwidoczni się jeszcze bardziej w następnych latach. Skutecznym rozwiązaniem byłoby większe wsparcie lokalnych ośrodków naukowych – w tym finansowe. Niestety, województwo nie ma szans na rozwój jeśli zabraknie w nim ludzi chętnych do pracy i dla władzy powinno być priorytetem zachęcanie lokalnych przedsiębiorców do uatrakcyjnienia ofert zatrudnienia dla absolwentów lubuskich szkół.

Środki z UE podniosły jakość życia

Ostatnie 10 lat w Unii Europejskiej przyniosło województwu raczej same korzyści. Naturalnie nie licząc emigracji i odpływu młodych ludzi, to otwarcie granic, swoboda przepływu osób i kapitału, a także inwestycje finansowane ze środków UE wbrew pozorom zostały dobrze wykorzystane. W 2004 roku stopa bezrobocia przekraczała tu 24% - obecnie jest 10 pp. niższa, a liczona metodą BAEL spadła do 9,7%. Wzrósł również wskaźnik zatrudnienia – 10 lat temu wynosił on 41%, a obecnie 49%. Duża w tym zasługa kobiet, które także chcą być aktywne zawodowo. To nie tylko konieczność, ale przede wszystkim konsekwencja zachodzących zmian społecznych. W mojej opinii przeważnie są one korzystne, bo spada odsetek ludzi niepracujących i jednocześnie uzależnionych finansowo.

W 2010 roku wybory samorządowe wygrało tu PO (33,8%) głosów. Na drugim miejscu znalazł się Sojusz Lewicy Demograficznej (26%), a na trzecim - Prawo i Sprawiedliwość (17%). Polskie Stronnictwo Ludowe zdobyło 14,4% poparcie. Prezydentem Zielonej Góry jest Janusz Kubicki (poparcie SLD), Tadeusz Jędrzejczak (SLD), Nowej Soli - Wadim Tyszkiewicz (poparcie PO). Burmistrzem Świebodzina jest Dariusz Cezary Bekisz (Forum Samorządowe).

Łukasz Piechowiak

Źródło: