REKLAMA
Weekend z Bankier.pl

Limity inwestycyjne funduszy

2008-10-22 15:06
publikacja
2008-10-22 15:06
Uczestnik funduszu nie musi studiować skomplikowanych aktów prawnych, aby poznać politykę inwestycyjną funduszu. Szczegółowe zasady inwestowania każdego funduszu określa jego statut. Ile zrobimy i jakie poniesiemy ryzyko, będzie zależeć od składu portfela funduszu, którego konstrukcja jest określona limitami.

Polityka inwestycyjna

Polityka inwestycyjna to inaczej sposób inwestowania środków pozyskanych od uczestników funduszu. Określa ona: rodzaj aktywów, w jakie fundusz będzie lokować, udział poszczególnych aktywów w portfelu funduszu, stosowane strategie, rynki, dopuszczalną wartość zobowiązań i pożyczek, restrykcje w zakresie doboru niektórych instrumentów lub strategii, przewidywane strategie zabezpieczające (hedging).

Polskie prawo określa zasady inwestowania w podziale na różne kategorie funduszy, które stanowią odniesienie dla opracowania indywidualnej polityki funduszu. W zależności od rodzaju funduszu określane są szczegółowo limity inwestycyjne, co ma odzwierciedlenie w statucie funduszu. Limitowanie poziomu zaangażowania determinuje określony poziom dywersyfikacji. Wielkość udziałów poszczególnych aktywów w portfelu inwestycyjnym determinuje stopę zwrotu, poziom ryzyka oraz płynność funduszu.

W niniejszym poradniku zostaną omówione limity zaangażowania w różne klasy aktywów oraz emitentów obowiązujące fundusze inwestycyjne, działające w naszym kraju. Nadzór i kontrola przestrzegania limitów należy do kompetencji Komisji Nadzoru Finansowego.

Fundusze Inwestycyjne Otwarte (FIO)

Fundusze Inwestycyjne Otwarte mogą lokować aktywa wyłącznie w:
· papiery wartościowe i instrumenty rynku pieniężnego znajdujące się w obrocie na rynku regulowanym lub alternatywnym systemie obrotu na terytorium Polski lub w państwie członkowskim Unii Europejskiej oraz na rynku zorganizowanym w państwie należącym do OECD.
· obligacje Skarbu Państwa oraz bony skarbowe. Mogą również nabywać inne papiery wartościowe, jeżeli są poręczone lub gwarantowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski,
· depozyty bankowe w bankach działających na terenie Polski lub instytucjach kredytowych, o terminie zapadalności nie dłuższym niż rok, które można wycofać przed terminem zapadalności;
· instrumenty rynku pieniężnego inne niż określone powyżej, jeżeli instrumenty te lub ich emitent podlegają regulacjom mającym na celu ochronę inwestorów i oszczędności a ich emisja jest odpowiednio zabezpieczona i zagwarantowana;
· instrumenty pochodne, pod warunkiem, że znajdują się one w obrocie na rynku regulowanym w Polsce lub państwie członkowskim Unii Europejskiej. Inwestycje te mogą służyć tylko i wyłącznie zabezpieczeniu przed ryzykiem niekorzystnych zmian cen aktywów posiadanych przez fundusz, albo takich, które fundusz zamierza nabyć w przyszłości.

Fundusze mogą również inwestować w instrumenty pochodne służące zabezpieczeniu przed niekorzystnymi zmianami stóp procentowych. W przypadku nabywania przez fundusz instrumentów denominowanych w walutach obcych fundusz może inwestować w instrumenty pochodne służące zabezpieczeniu przed ryzykiem walutowym. W praktyce używa się w tym celu opcji lub kontraktów terminowych na indeksy giełdowe lub akcje, np. kontrakt terminowy na WIG20 oraz walutowych opcji i kontraktów terminowych.

Papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego wyemitowane przez jeden podmiot nie mogą stanowić więcej niż 5% wartości aktywów funduszu. Od tej reguły są odstępstwa, które zostaną przedstawione poniżej.

Limit ten może być zwiększony do 10%, jeżeli łączna wartość lokat w podmiotach, gdzie fundusz zainwestował od 5% do 10% aktywów nie jest wyższa niż 40%.

Fundusz może ulokować do 20% wartości aktywów w akcje lub dłużne papiery wartościowe wyemitowane przez ten sam podmiot, jeżeli w statucie określono, iż fundusz będzie odzwierciedlać skład uznanego indeksu akcji lub dłużnych papierów wartościowych. Limit ten może być zwiększony nawet do 35%.

Dopuszcza się nabywanie listów zastawnych wyemitowanych przez jeden bank hipoteczny w ilości do 25% wartości aktywów funduszu. Jednak pełne zaangażowanie również w inne transakcje z takim bankiem nie może przekraczać 35% wartości aktywów funduszu. Dla wielu banków hipotecznych ich łączny udział nie może przekroczyć 80% aktywów funduszu. Jeżeli fundusz inwestuje w papiery wartościowe więcej niż jednego podmiotu, które należą do tej samej grupy kapitałowej, wówczas jest ona traktowana dla ustalenia limitów, jako jeden podmiot.

Fundusz może lokować do 20% wartości aktywów łącznie w papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego wyemitowane przez podmioty należące do grupy kapitałowej. Jednak w każdy podmiot nie może być zainwestowane więcej niż 5% aktywów funduszu.

Depozyty pieniężne złożone w jednym banku krajowym lub instytucji kredytowej nie mogą stanowić kwoty wyższej niż 20% aktywów funduszu.

Należy dodać, że łączna wartość lokat w papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego wyemitowane przez jeden podmiot, depozyty w tym podmiocie oraz wartość ryzyka, jaka wynika z transakcji na niewystandaryzowanych instrumentach pochodnych, związanych z tym podmiotem, nie może być wyższa, niż 20% wartości aktywów funduszu. Przykładem może być sytuacja, kiedy fundusz nabył akcje i obligacje banku, założył w nim depozyt pieniężny oraz zawarł transakcje terminowe na kontraktach forward.

Fundusz inwestycyjny otwarty może lokować do 35% wartości aktywów w papiery wartościowe emitowane, a także gwarantowane przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, jednostkę samorządu terytorialnego, państwo członkowskie Unii Europejskiej, jednostkę samorządu terytorialnego takiego państwa, państwo należące do OECD lub międzynarodową instytucję finansową, której członkiem jest Rzeczpospolita Polska lub co najmniej jedno państwo członkowskie. Ograniczenie to może być zmienione w statucie, z czego korzystają fundusze dłużnych papierów wartościowych.

Fundusz inwestycyjny otwarty może również lokować w innych funduszach inwestycyjnych krajowych, a także instytucjach wspólnego inwestowania funkcjonujących w kraju lub za granicą. Muszą one jednak podlegać nadzorowi odpowiedniego organu administracji państwowej, adekwatnego do naszej Komisji Nadzoru Finansowego. Wartość lokat w jednostki lub inne tytuły uczestnictwa jednego funduszu krajowego zagranicznego lub instytucji wspólnego inwestowania nie może być wyższa niż 20% wartości aktywów netto funduszu.

Jednocześnie nie może on nabyć więcej niż 25% ogólnej liczby jednostek uczestnictwa jednego funduszu inwestycyjnego otwartego, funduszu zagranicznego ani tytułów uczestnictwa jednej zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania, której tytuły są oferowane publicznie i umarzane na żądanie uczestnika.

Otwarty fundusz inwestycyjny może udzielać pożyczek zdematerializowanych papierów wartościowych, np. akcji pod warunkiem, że otrzyma on zabezpieczenie w środkach pieniężnych lub innych papierach wartościowych, w które fundusz ma prawo lokować.

Taka pożyczka nie może być udzielona na okres dłuższy niż 6 miesięcy, a łączna wartość pożyczonych papierów wartościowych nie może być wyższa niż 30% wartości aktywów netto funduszu.

Fundusze posiadają również ograniczenia w zakresie ilości głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy w organach jednej spółki akcyjnej. Limit jest ustalony na poziomie 10%. Jeżeli jednak limit ten byłby przekroczony, wówczas fundusz może wykonywać prawo jedynie z 10% głosów.

Aby zapewnić odpowiednio wysoki poziom dywersyfikacji lokat otwarty fundusz inwestycyjny nie może nabyć więcej niż 10% wartości nominalnej instrumentów rynku pieniężnego oraz papierów dłużnych wyemitowanych przez jeden podmiot. Należy nadmienić, że taka dywersyfikacja winna być oprowadzona z uwzględnieniem współczynników korelacji pomiędzy poszczególnymi aktywami.

Limity zaangażowania mogą być naruszone w przypadku wykonania prawa poboru. Jednak w takiej sytuacji fundusz ma 6 miesięcy czasu na dostosowanie wielkości zaangażowania zgodnie z wyżej wymienionymi wymogami. W praktyce musi sprzedać część posiadanych papierów wartościowych, które przewyższają limit.

Fundusz inwestycyjny nie może dokonywać krótkiej sprzedaży papierów wartościowych. Nie może również inwestować w instrumenty dotyczące metali szlachetnych, ani udzielać pożyczek i gwarancji.

Specjalistyczne Fundusze Inwestycyjne Otwarte (SFIO)

Specjalistyczne inwestycyjne fundusze otwarte mogą inwestować w jednostki uczestnictwa innych funduszy inwestycyjnych otwartych, tytuły uczestnictwa emitowane przez fundusze zagraniczne lub tytuły uczestnictwa emitowane przez instytucje wspólnego inwestowania z siedzibą za granicą.

Wymagany poziom dywersyfikacji jest tutaj niższy, niż w przypadku funduszy otwartych, gdyż SFIO może lokować powyżej 20% swoich aktywów, nie więcej jednak niż 50% wartości aktywów, w jednostki uczestnictwa jednego otwartego funduszu lub tytuły uczestnictwa jednego funduszu zagranicznego lub jednej instytucji wspólnego inwestowania.

SFIO może ulokować nawet 100% aktywów w jednym tego rodzaju podmiocie. Jednak musi w statucie wskazać ten podmiot, określić zasady jego polityki inwestycyjnej, podać wysokość opłat za zarządzanie pobieranych przez ten podmiot.

Fundusze Inwestycyjne Zamknięte (FIZ)

Fundusz inwestycyjny zamknięty, może lokować aktywa w:

· papiery wartościowe;
· wierzytelności, z wyjątkiem wierzytelności wobec osób fizycznych, jedynie fundusze sekurytyzacyjne nie podlegają temu rygorowi.
· udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością;
· waluty;
· towary,
· instrumenty pochodne,
· zbywalne instrumenty rynku pieniężnego,
· własność lub współwłasność nieruchomości oaz statków morskich,
· użytkowanie wieczyste.

Fundusz zamknięty nie może ulokować w papierach wartościowych lub instrumentach rynku pieniężnego wyemitowanych przez jeden podmiot, a także w wierzytelności wobec tego podmiotu i udziały w tym podmiocie, więcej, niż 20% aktywów funduszu. Ograniczenie to nie dotyczy instrumentów finansowych emitowanych przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, państwa należące do OECD albo międzynarodowe instytucje finansowe, których członkiem jest Rzeczpospolita Polska lub co najmniej jedno z państw należących do OECD.

Dla listów zastawnych wyemitowanych przez jeden bank hipoteczny limit wynosi 25% wartości aktywów funduszu. Depozyty w jednym banku krajowym, banku zagranicznym lub instytucji kredytowej nie mogą przekraczać więcej niż 20% wartości aktywów funduszu.

W przypadku lokat walutowych, waluta jednego państwa lub euro nie może stanowić więcej niż 20% wartości aktywów funduszu. Fundusz inwestycyjny zamknięty może lokować do 50% wartości aktywów w jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne jednego funduszu inwestycyjnego lub w tytuły uczestnictwa emitowane przez jedną instytucję wspólnego inwestowania, mającą siedzibę za granicą. Limit ten może być jednak podwyższony nawet do 100%.

Przedmiotem lokat funduszu inwestycyjnego zamkniętego mogą być również: nieruchomości gruntowe, budynki i lokale, użytkowanie wieczyste. Tego rodzaju podmioty noszą nazwę funduszy nieruchomości.

Liczba nabytych przez fundusz nieruchomości oraz użytkowania wieczystego nie może być mniejsza niż cztery. Fundusz nie może przeznaczyć więcej niż 25% wartości aktywów funduszu łącznie na nabycie jednego z przedmiotów lokat.

Fundusz inwestycyjny zamknięty może udzielać innym podmiotom pożyczek papierów wartościowych.

Dopuszczalna wartość zaciągniętych pożyczek i kredytów nie może być wyższa, niż 75% wartości aktywów netto funduszu. Pozwala to na znaczny poziom lewarowania.

Konieczna lektura statutu

Decydując się na inwestycję w określony fundusz należy zapoznać się z jego statutem lub prospektem emisyjnym. Z niego bowiem wynika, jak fundusz będzie rozporządzać powierzonymi mu środkami. Od polityki inwestycyjnej będzie zależeć poziom ryzyka inwestycyjnego oraz stopa zwrotu.

Jan Mazurek

Źródło:
Tematy
Zyskaj aż 360 zł premii z kontem Millennium 360°

Zyskaj aż 360 zł premii z kontem Millennium 360°

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane: Sektor bankowy

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki